​ “ฮูกุมปาก๊ะ” เพื่อสุขภาวะของ “ชุมชนบ้านบาลา” เพิ่มมูลค่า “ขยะ” รักษาสิ่งแวดล้อม สู่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืน

“ฮูกุมปาก๊ะ” เพื่อสุขภาวะของ “ชุมชนบ้านบาลา” เพิ่มมูลค่า “ขยะ” รักษาสิ่งแวดล้อม สู่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืน

          บ้านบาลา ตำบลโล๊ะจูด อำเภอแว้ง จังหวัดนราธิวาส เป็นชุมชนสุดท้ายที่อยู่ติดกับพรมแดนไทย-มาเลเซีย เป็นหมู่บ้านต้นน้ำ “สุไหงโกลก” ที่เกิดจาก “น้ำตกสิรินธร” ในพื้นที่ของ เขตรักษาพันธุ์สัตวป่าบาลา-ฮาลา ซึ่งติดกับชุมชน ด้วยการเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของจังหวัด ทำให้มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้ามาไม่เว้นแต่ละวัน ปัญหาที่ตามมาก็คือ “ขยะ” ที่ถูกทิ้งตามรายทางจากนักท่องเที่ยวที่ไม่มีจิตสำนึก

          ชาวบ้านบาลา จึงได้รวมตัวกันและจัดทำ “โครงการชุมชนบ้านบาลาเพิ่มมูลค่าขยะเพื่ออนุรักษ์สิ่งแวดล้อม” เพื่อร่วมกันหาทางแก้ปัญหาขยะในชุมชนอย่างยั่งยืน โดยได้รับการสนับสนุนจาก สำนักสร้างสรรค์โอกาสและนวัตกรรม สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

          นายมะอะฮูมือรี ยูน๊ะ ผู้ใหญ่บ้านบ้านบาลา และผู้รับผิดชอบโครงการเล่าว่า ที่ผ่านมาคนในชุมชนยังขาดความความรู้ในการจัดการคัดแยกและกำจัดอย่างถูกต้อง และมีปัญหาขยะจากนักท่องเที่ยวมาสร้างปัญหาเพิ่ม จึงเริ่มต้นจากให้ความรู้ในการจัดการขยะในครัวเรือน ขยายผลออกมาสูการดูแลหน้าบ้านของตนเอง ดูแลพื้นที่ส่วนรวมและสาธารณะต่างๆ ในชุมชน จนไปถึงแหล่งท่องเที่ยวของชุมชนซึ่งก็คือน้ำตกสิรินธร

          “ปัจจุบันแต่ละบ้านมีความรู้ในการแยกขยะภายในครัวเรือนมากขึ้น อย่างเศษอาหารจะนำมาทำเป็นปุ๋ยหมักชีวภาพ บริเวณหน้าบ้านก็จะมีพื้นที่สำหรับคัดแยกชนิดและประเภทของขยะ ที่เอามารีไซเคิลได้ก็จะรวมกันไว้ที่ธนาคารขยะ โดยมีกติกาของชุมชนหรือฮูกุมปาก๊ะที่ต้องยึดถือร่วมกัน ประกอบด้วย 1.ห้ามทิ้งขยะในที่สาธารณะ 2.การจัดกิจกรรมภาคกลางคืน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมให้เยาวชนสำรวจขยะในครัวเรือน ชวนกันเก็บขยะไปยังศาลาหมู่บ้าน เพื่อคัดแยกขยะส่งธนาคารขยะ 3.ร่วมกันสอดส่องดูแลขยะบริเวณน้ำตกซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวและพื้นที่สาธารณะ 4.ช่วยกันทำความสะอาดกูโบร์ ฝายประปา ลำคลองแลทำความสะอาดมัสยิดทุกเดือน และ 5.ใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติก” ผู้ใหญ่บ้านบ้านบาลาอธิบาย

          ทางด้าน นายนิอาแซ หะยีดอเลาะ นักวิชาการสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลโล๊ะจูด เปิดเผยว่า รพ.สต.ได้เข้ามาช่วยให้ความรู้ในเรื่องการคัดแยกขยะในครัวเรือนต่างๆ ให้ถูกต้อง เพราะขยะถ้าไม่มีการจัดการที่ดีก็จะเป็นแหล่งพาหะนำโรคร้ายต่างๆ มาสู่ชุมชนได้ นอกจากนี้ยังมีการรณรงค์ให้ความรู้เรื่องของการทำน้ำหนักชีวภาพ และการทำน้ำสมุนไพรไล่แมลงต่างๆ

“ข้อดีที่เกิดขึ้นคือเป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่าง รพ.สต.กับชุมชน ชาวบ้านเองก็นำเอาความรู้ที่ได้ไปใช้อย่างถูกต้อง ตัวของเด็กๆ เองก็มีการแบ่งโซนความรับผิดชอบเพื่อเก็บขยะในชุมชน จากการทิ้งขยะรวมๆ กันจนเป็นภาระของเทศบาลและ อบต.ในการกำจัด แต่วันนี้ชาวบ้านบาลาทุกคนสามารถคัดแยกขยะได้ด้วยตนเอง เมื่อก่อนในชุมชนแห่งนี้พบผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกปีล่ะไม่ต่ำกว่า 5 ราย แต่พอมีโครงการนี้จำนวนคนไข้ก็ลดลง และยังทำให้ได้รับรางวัลหมู่บ้านปลอดลูกน้ำยุงลายเป็นที่ 1 ของจังหวัดนราธิวาสอีกด้วย”

 “ขยะ” ที่ถูกทิ้งขว้างสองข้างถนน ที่ถูกต่อยอดไปสู่การสร้างสรรค์ผลงานสิ่งประดิษฐ์ สร้างงานสร้างรายได้ให้กับสมาชิกในชุมชน นับเป็นจุดเริ่มต้นในการขยายผลไปสู่การจัดการชุมชนบ้านบาลาให้เป็นชุมชนสุขภาวะที่เข้มแข็ง ควบคู่ไปกับการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน.


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน แม่นักเล่า



ความเห็น (0)