พรบ.การศึกษาแห่งชาติ
- 1. พระราชบัญญัติ การศึกษาแห่งชาติ
- 2. พระราชบัญญัติ การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๔๕ และ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๕๓ พระบาทสมเด็จพระปรมินทร์มหาภูมิพลอดุลยเดช มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็น การสมควรให้มีกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติ จึงทรงพระ กรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคาแนะนา และยินยอมของรัฐสภา เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2542
- 3. การศึกษา ตาม พรบ.การศึกษาแห่งชาติ คือ “การศึกษา” หมายความว่า กระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอก งามของบุคคลและสังคมโดยการถ่ายทอดความรู้ การฝึก การอบรม การสืบสานทางวัฒนธรรม การสร้างสรรค์จรรโลงความก้าวหน้า ทางวิชาการ การสร้างองค์ความรู้อันเกิดจากการจัดสภาพแวดล้อม สังคม การเรียนรู้และปัจจัยเกื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้ตลอดชีวิต
- 4. หมวด 1 บททั่วไป ความมุ่งหมายและหลักการ มาตรา 6-7 พระราชบัญญัติฉบับนี้มีเจตนารมณ์ที่ต้องการเน้นย้าว่าการ จัดการศึกษาต้องเป็นไป เพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ทั้งร่างกาย จิตใจ สติปัญญา ความรู้ และคุณธรรม มีจริยธรรมและ วัฒนธรรมในการดารงชีวิตสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมี ความสุข
- 5. เป็นมนุษย์ที่ สมบูรณ์ เก่ง ดี มีสุข ปลูกจิตสานึกที่ถูกต้อง การเมือง การปกครอง สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพ ภาคภูมิใจในความเป็น ไทย อนุรักษ์ ทรัพยากรธรรมชาติ
- 6. การจัดการศึกษา ให้ยึดหลักดังนี้ การศึกษาตลอด ชีวิต พัฒนาสาระและ กระบวนการเรียนรู้ อย่างต่อเนื่อง สังคมมี ส่วนร่วม
- 7. การจัดระบบ โครงสร้างและกระบวนการจัดการศึกษา ให้ยึดหลักดังนี้ มีเอกภาพด้าน นโยบาย หลากหลายการปฏิบัติ กระจายอานาจไปสู่ เขตพื้นที่การศึกษา สถานศึกษาและ องค์การ บริหารส่วนท้องถิ่น มีมาตรฐานและ การประกัน คุณภาพการศึกษา ส่งเสริมมาตรฐาน วิชาชีพ ระดมทรัพยากรจาก แหล่งต่าง ๆ มาใช้ใน การจัดการศึกษา การมีส่วนร่วม ขององค์กรต่างๆ
- 8. หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา 1.บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาขั้น พื้นฐานไม่น้อยกว่าสิบสองปี ที่รัฐต้องจัดให้อย่างทั่วถึง และมี คุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย 2.บุคคล ซึ่งมีความบกพร่องทางด้านต่าง ๆ หรือมีร่างกาย พิการ หรือมีความต้องการเป็นพิเศษ หรือผู้ด้อยโอกาสมีสิทธิและ โอกาสได้รับการศึกษาขั้นพื้นฐานเป็นพิเศษ 3.บิดามารดา หรือผู้ปกครองมีหน้าที่จัดให้บุตรหรือบุคคล ในความดูแลได้รับการศึกษาทั้งภาคบังคับ และนอกเหนือจากภาค บังคับตามความพร้อมของครอบครัว
- 9. หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา (ต่อ) 4.บิดามารดา บุคคล ชุมชน องค์กร และสถาบันต่าง ๆ ทางสังคมที่ สนับสนุนหรือจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีสิทธิได้รับสิทธิประโยชน์ตามควร แก่กรณีดังนี้ - การสนับสนุนจากรัฐให้มีความรู้ ความสามารถในการอบรม เลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรหรือผู้ซึ่งอยู่ในความดูแล รวมทั้งเงินอุดหนุน สาหรับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน - การลดหย่อนหรือยกเว้นภาษีสาหรับค่าใช้จ่ายการศึกษา
- 10. หมวด 2 สิทธิและหน้าที่ทางการศึกษา (ต่อ) สิทธิ เรียนฟรี อย่างน้อย 12 ปี อย่างมีคุณภาพ สิทธิและโอกาสพิเศษ สาหรับผู้มีความบกพร่อง พิการ ทุพพลภาพ ตั้งแต่ แรกเกิด รูปแบบที่เหมาะสม กับผู้ที่มีความสามารถ พิเศษ
- 11. หน้าที่ ส่งบุตรหลานหรือบุคคลในความดูแล ได้รับการศึกษาภาคบังคับ
- 12. สิทธิในการ จัดการศึกษา ขั้นพื้นฐานรัฐ เอกชน องค์การบริหารส่วน ท้องถิ่น บุคคล ครอบครัว องค์กรชุมชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ สถาบันสังคมอื่น
- 13. สิทธิของบิดา มารดา หรือผู้ปกครอง สนับสนุน จากรัฐ เงินอุดหนุน ลดหย่อยภาษีหรือ ยกเว้นภาษี -การศึกษา -การเลี้ยงดู
- 14. สิทธิผู้สนับสนุนการจัดการศึกษา ผู้สนับสนุน การจัด การศึกษา ความรู้ความ สารถในการ อบรมเลี้ยงดู เงินอุดหนุน การหลดหย่อน หรือยกเว้นภาษี
- 15. หมวด 3 ระบบการศึกษา มาตรา 15-21 สถานศึกษาจัดได้ทั้งสามรูปแบบ และให้มีการเทียบโอนผลการ เรียนที่ผู้เรียนสะสมไว้ระหว่างรูปแบบเดียวกันหรือต่างรูปแบบได้ไม่ว่าจะ เป็นผลการเรียนจากสถานศึกษาเดียวกันหรือไม่ก็ตาม การศึกษาใน ระบบ การศึกษา ตาม อัธยาศัย การศึกษา นอกระบบ
- 16. การศึกษาในระบบ การศึกษา ขั้นพื้นฐาน การศึกษา ระดับอุดมศึกษา ระดับต่ากว่าปริญญา ระดับปริญญา ไม่น้อยกว่า 12 ปี ระดับและประเภทเป็นไป ตามกฎหมายกาหนด
- 17. การศึกษา ภาคบังคับ 9ปี ย่างปีที่ 7 ถึงย่างปีที่ 16 ยกเว้นสอบได้ ปีที่ 9 การนับอายุ เป็นไป ตามกฎกระทรวง
- 18. สถานศึกษา สถานพัฒนาปฐมวัย โรงเรียน ศูนย์การรียน สถานที่เรียนที่หน่วยงาน จัดการศึกษานอกโรงเรียน ประชาชนเป็นผู้จัด โรงเรียนของรัฐ เอกชน โรงเรียนสังกัดสถาบัน พุทธศาสนา หรือศาสนา อื่น -ศูนย์เด็กเล็กศูนย์พัฒนาเด็ก เล็ก หรือสถานพัฒนาเด็ก ปฐมวัยที่เรียกชื่ออย่างอื่น
- 19. หมวด 4 แนวการจัดการศึกษา มาตรา 22-30 - การจัดการศึกษาต้องยึดหลักว่า ผู้เรียนมีความสาคัญที่สุด ผู้เรียนทุกคนสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้ดังนั้น กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียน ได้พัฒนาตาม ธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ - การจัดการศึกษาทั้งสามรูปแบบในหมวด 3 ต้องเน้นทั้ง ความรู้ คุณธรรม และกระบวนการเรียนรู้ ในเรื่องสาระความรู้
- 20. หมวด 4 แนวการจัดการศึกษา (ต่อ) ผู้เรียน ทุกคนมี ความสามารถ พัฒนาตนเอง ได้ มีความสาคัญ ที่สุด
- 21. การศึกษาทุกระบบ ความรู้ กระบวนการเรียนรู้ และบูรณการตาม ความเหมาะสม ตามระดับ คุณธรรม
- 22. ความรู้ ตนเอง ชุมชน ชาติ สังคมโลก
- 23. ความรู้ วิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี สิ่งแวดล้อม ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม การกีฬาภูมิ ปัญญาไทย คณิตศาสตร์ และภาษา ความรู้และ ทักษะใน การ ประกอบ อาชีพ
- 24. พัฒนาการ ความประพฤติ พฤติกรรมการเรียน การร่วมกิจกรรม การทดสอบ การประเมิน ผู้เรียน
- 25. หลักสูตรแกนกลาง โดยคณะกรรมการการศึกษาขั้น พื้นฐาน หลักสูตรแกนกลาง การดารงชีวิต การประกอบ อาชีพ การศึกษาต่อ เพื่อความ เป็นไทย ความเป็น พลเมืองดี
- 26. หมวด 5 การบริหารและการจัดการศึกษา มาตรา 33-46 ส่วนที่ 1 การบริหารและการจัดการศึกษาของรัฐ 1.ระดับชาติ ให้มีกระทรวงการศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม มีอานาจ หน้าที่ กากับดูแลการศึกษาทุกระดับและทุกประเภท รวมทั้ง การ ศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม กระทรวง มีองค์กรหลักที่เป็นคณะ บุคคลในรูปสภาหรือ คณะกรรมการสี่องค์กร คือ
- 27. โครงสร้างกระทรวง 4 องค์กร หลัก สภา การศึกษา คณะกรรมการ การศึกษาขั้น พื้นฐาน คณะกรรมการ การอาชีวศึกษา คณะกรรมการ การอุดมสึกษา
- 28. หน้าที่ของกระทรวง ส่งเสริมและกากับดูแลการศึกษาทุกระดับ กาหนดนโยบาย แผน และมาตรฐาน สนับสนุนทรัพยากรเพื่อการศึกษา ส่งเสริม ประสานงานการศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรมและกีฬา ติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล การจัดการศึกษา
- 29. หมวด 5 การบริหารและการจัดการศึกษา (ต่อ) 2. ระดับเขตพื้นที่การศึกษา การบริหารและการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานและการอุดมศึกษา ระดับต่า กว่าปริญญา ให้ยึดเขตพื้นที่การศึกษาโดยคานึงถึงปริมาณ สถานศึกษา และจานวนประชากรเป็นหลัก 3. ระดับสถานศึกษา ให้แต่ละสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน มีคณะกรรมการสถานศึกษา เพื่อ ทาหน้าที่กากับและส่งเสริมสนับสนุนกิจการของสถานศึกษาและจัดทา สาระของหลักสูตรในส่วนที่เกี่ยวกับสภาพปัญหาในชุมชนและสังคมภูมิ ปัญญาท้องถิ่น คุณลักษณะอันพึงประสงค์
- 30. ส่วนที่ 2การบริหารและการจัดการศึกษาขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น อปท จัดการศึกษาได้ทุก ระดับ ความพร้อมและความ ต้องการของท้องถิ่น กระทรวงกาหนด หลักเกณฑ์และ วิธีการประเมิน
- 31. ส่วนที่ 3 การบริหารและการจัดการศึกษาเอกชน รัฐสนับสนุนด้านเงิน อุดหนุน การลดหย่อน หรือยกเว้นภาษี สิทธิ ประโยชน์อื่น มีความเป็น อิสระ กากับ ติดตาม ประเมิน คุณภาพและ มาตรฐานจากรัฐ เป็นนิติบุคคล มีคณะกรรมการ บริหาร
- 32. หมวด 6 มาตรฐานและการประกันคุณภาพการศึกษา ประกัน คุณภาพ ภายใน ประกันคุณภาพ ภายนอก - เป็นส่วนหนึ่งของ กระบวนการบริหาร - รายงานต่อต้นสังกัด เผยแพร่ต่อสาธารณชน -โดยสานักงานรับรองและ ประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ) -อย่างน้อยหนึ่งครั้งทุก ห้าปี
- 33. หมวด 7 ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา มาตรา 42-57 ให้มีองค์กรวิชาชีพครู ตามมาตรา 53 ทาให้เกิด พรบ. สภาครูและ บุคลากรทางการศึกษา 2546 ให้มีองค์กรกลางบริหารงานบุคคลของข้าราชการครู ตามมาตรา 54 ทาให้เกิด พรบ. ระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษาและบุคลากรทางการ ศึกษาอื่นทั้งของรัฐและเอกชน ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ทั้งนี้ ยกเว้น ผู้ที่จัดการศึกษาตามอัธยาศัย จัดการศึกษาในศูนย์การ เรียน วิทยากรพิเศษ และผู้บริหารการศึกษาระดับเหนือเขตพื้นที่การศึกษา
- 34. หมวด 7 ครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา องค์กรวิชาชีพ ผู้บริหาร ครู คณาจารย์ผู้บริหาร สถานศึกษา และผู้บริหาร การศึกษาใน ระดับอุดมศึกษาระดับ ปริญญา -กาหนดมาตรฐานวิชาชีพ ออกและเพิกถอนใบประกอบ วิชาชีพ -กากับดูแล การปฏิบัติตามมาตรฐานและจรรยาบรรณ -ต้องมีใบประกอบวิชาชีพครู -ต้องมีใบประกอบวิชาชีพผู้บริหาร -ต้องมีใบประกอบวิชาชีพครู -ไม่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพครู
- 35. หมวด 8 ทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา มาตรา 48-62 ให้มีการระดมทรัพยากรและการลงทุนด้านงบประมาณ การเงิน และทรัพย์สิน ทั้งจากรัฐ องค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น บุคคล ครอบครัว ชุมชน องค์กรชุมชน เอกชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถานประกอบการ สถาบันสังคมอื่นและต่างประเทศมาใช้จัดการศึกษา
- 36. หมวด 8 ทรัพยากรและการลงทุนเพื่อการศึกษา (ต่อ) ระดม ทรัพยากร รัฐ เอกชน อปท บุคคล ครอบครัว ชุมชน องค์กรชุมชน องค์กรเอกชน องค์กรวิชาชีพ สถาบันศาสนา สถาบัน ประกอบการ สถาบันสังคมอื่น
- 37. จัดสรร งบประมาณ แผ่นดิน จัดสรรเงินอุดหนุนทั่วไป เป็นค่าใช้จ่ายรายบุคคล รัฐและเอกชนเท่าเทียมกัน จัดสรรทุนการศึกษา ในรูป กองทุนกู้ยืม จากครอบครัว ผู้รายได้น้อย จัดสรรงบประมาณและ ทรัพยากรทางการศึกษาอื่น เป็นพิเศษ
- 38. หมวด 9 เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา หน้าที่ของรัฐ จัดสรรคลื่นความถี่ สื่อตัวนาและโครงสร้าง พื้นฐานที่จาเป็นต่อการ ส่งวิทยุกระจายเสียง โทรทัศน์ ส่งเสริมให้มีการวิจัย และพัฒนา การผลิต และพัฒนาเทคโนโลยี ส่งเสริมและสนับสนุน ในการผลิตและพัฒนา แบบเรียน ตารา สื่อ พัฒนาบุคลากรด้าน ผู้ผลิต และผู้ใช้ ผู้เรียนมีสิทธิได้รับ การพัฒนาขีด ความสามารถใน การใช้เทคโนโลยี