ผู้สูงอายุกับโปรแกรมทางกิจกรรมบำบัด

ดิฉันได้มีโอกาสไปยังบ้านพักผู้สูงอายุ (Camillian) ซึ่งจะได้ไป 2 ครั้ง ครั้งแรกไปเพื่อสัมภาษณ์ ครั้งที่2 ไปเพื่อไปจัดกิจกรรมให้เหมาะสม

ในครั้งแรกดิฉันได้ทำความรู้จักกับคุณยายท่านหนึ่งซึ่งนั่ง wheelchair จึงได้เข้าไปสร้างปฏิสัมพันธ์ด้วยการพูดคุย ทำให้พบปัญหาคือ

1.หูท่านไม่ค่อยได้ยิน ทำให้เราต้องคุยกันเสียงดัง

2.สูญเสียความจำระยะสั้น (short-term memory) เมื่อบอกชื่อไปให้คุณยายทวน ผ่านไป 1 นาที คุณยายก็จะจำไม่ได้ แล้วบอกว่า “เราเคยรู้จักกันด้วยหรอ แต่หน้าคุ้นๆนะ” และท่านมักจะถามคำถามเดิมซ้ำๆ

3.มีความคิดความรู้สึกที่จมอยู่กับอดีต คุณยายคิดเสมอว่าเดี๋ยวตอนเย็นลูกก็มารับกลับบ้าน

  • เมื่อประเมินความสามารถของคุณยายพบว่า ท่านยังมองเห็นตัวหนังสือชัด อ่านออก เขียนหนังสือได้ ยกแขนได้สูงโดยไม่เจ็บ ลุกขึ้นเดินในระยะที่ไม่ไกลมากได้ด้วยตนเอง
  • สอบถามความสนใจ คุณยายไม่มีอะไรที่สนใจ รู้สึกเฉยๆ จึงได้ถามย้อนกลับไปว่า แต่ก่อนอยู่บ้านทำอะไร คุณยายจึงบอกว่า “ก็ทำกับข้าวกินเอง ชอบทำให้ลูกกิน”
  • คุณยายบอกว่า อายุ 80 ลูกจะมารับในตอนเย็น ไม่ได้อยู่ประจำ ปกติอาบน้ำ แต่งตัวเอง (ดิฉันจึงบันทึกข้อมูลไว้)

ดิฉันจึงได้คิดกิจกรรมที่จะจัดให้เป็นกลุ่มร่วมกันเพื่อนๆ สรุปว่า “ทำฟักทองแกงบวด”


ครั้งที่สองของ camillian ที่เราต้องมาจัดกิจกรรมกลุ่ม เราได้จัดกิจกรรม relax ก่อนเริ่มทำฟักทองแกงบวด คือ กิจกรรมแนะนำตัว การออกกำลังกายง่ายๆ ท่าบริหารสมอง ยืดกล้ามเนื้อ คุณยายเคสของดิฉันสามารถทำท่าตามได้ แต่ดิฉันต้องอธิบายซ้ำเสียงดังๆและแนะวิธีการข้างๆ ระหว่างทำกิจกรรม คุณยายจะชอบบอกว่า “ยุ่งยากจริงๆ เบื่อแล้ว” ดิฉันจึงต้องพยายามพูดคุยให้คุณยายรู้สึกอยากร่วมกิจกรรม เมื่อเริ่มกิจกรรมฟักทองแกงบวด ทำให้ดิฉันพบปัญหา คือ

1.คุณยายไม่กล้าแนะนำตัวในกลุ่ม

2.พยายามที่จะออกจากกลุ่ม เพราะกลัวว่าถ้าคิดต่างจะโดนว่า โดนตำหนิ

3.คิดว่าถ้าอยู่ตรงนี้จะเกะกะ ขอออกดีกว่า

4.เมื่อไปถามผู้ดูแลจึงทราบว่าจริงๆแล้วคุณยายอายุ 90 ปี อยู่ที่นี่ประจำ ไม่มีใครมารับ และมีเจ้าหน้าที่อาบน้ำแต่งตัวให้


หลังจากที่ได้ไปบ้านพักผู้สูงอายุ 2 ครั้ง ทำให้ดิฉันคิดโปรแกรมการรักษาสำหรับคุณยายให้เห็นผลได้จริง ภายใน 21 วัน เพื่อเพิ่มทักษะด้านความจำและการสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น

- ประเมินความสามารถด้านการรู้คิดก่อนว่าทำได้มากน้อยแค่ไหน

- ให้ Cognitive training program เพื่อเพิ่ม short-term memory โดยให้กิจกรรม Cognitive successful activity เช่น กิจกรรมจำชื่อคน อาจเป็นดาราหรือคนดังในยุคของคุณยาย กิจกรรมจดจำสิ่งของ เช่น ขณะทำอาหารอาจให้ทวนว่าต้องใช้อุปกรณ์อะไรบ้าง ทวนวิธีการทำที่เพิ่งบอกไป กิจกรรมเปิด-ปิดจับคู่ กิจกรรมการร้องเพลง เป็นต้น

- โดยการให้กิจกรรมต้องใช้สื่อเพื่อกระตุ้นความสนใจ เสียง สี การกระตุ้นจากผู้บำบัด เพื่อเป็นการเพิ่ม arousal ให้ผู้รับบริการตื่นตัวมากขึ้น

- เนื่องจากคุณยายสามารถลุกเดินได้เอง จึงควรสนับสนุนให้คุณยายได้ทำกิจวัตรประจำวันง่ายๆด้วยตนเอง เช่น ใส่เสื้อผ้า การเข้าห้องน้ำเพื่อขับถ่าย การนั่งอาบน้ำ โดยผู้บำบัดจัดสิ่งแวดล้อมและแนะนำวิธีการที่ปลอดภัยในการลุก เดิน ทำกิจกรรมต่างๆแก่ผู้รับบริการและผู้ดูแล

- ให้ Social Skills Training Program เพื่อเพิ่มทักษะทางสังคม การทำกิจกรรมร่วมกับผู้อื่น โดยเริ่มจากการเพิ่ม self-esteem เพื่อให้เกิดความมั่นใจในตนเอง กระตุ้นให้เกิดทักษะการเป็นผู้นำ ถามความคิดเพื่อลดความกลัว เพิ่มทักษะควบคุมอารมณ์ (emotional control) ให้รู้ระดับอารมณ์ของตน เพิ่มทักษะการสื่อสารในกลุ่มด้วย กิจกรรม Life Review โดยให้เล่าเรื่องในอดีตแลกเปลี่ยนกัน หรือใช้กิจกรรมยามว่างในการจัดกลุ่มเพื่อให้เกิด meaningful activity เช่น ปลูกต้นไม้ ทำอาหาร งานเย็บ เป็นต้น และควรมีการให้ผู้รับบริการ feedback เพื่อเพิ่มทักษะการกล้าแสดงความคิดเห็นอีกด้วย

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ประสบการณ์ครั้งใหม่



ความเห็น (0)