โครงการ “ปรับภูมิทัศน์ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขามเรียง” เป็นกิจกรรมในรายวิชาภาวะผู้นำที่ดิฉันและเพื่อนๆ ได้จัดขึ้นที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขามเรียง โดยจัดขึ้นเมื่อวันที่ 6-7 พฤศจิกายน 2559
ก่อนหน้านี้ดิฉันและเพื่อนในกลุ่มลงไปสำรวจพื้นที่มา 3 ครั้ง คือวันที่ 21 และวันที่ 27-28 ตุลาคม 2559 ซึ่งไม่ได้ไปสำรวจแค่ที่เดียวแต่ไปสำรวจที่อื่นๆ ด้วย เช่น ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเขียบ แต่ทุกอย่างมันดีอยู่แล้ว เครื่องเล่นต่างๆ ก็ยังใช้งานได้ดี ยังไม่ทรุดโทรม เมื่อเทียบกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขามเรียงแตกต่างกันเยอะมาก เพราะที่นี่มีอะไรให้พัฒนาเยอะแยะเต็มไปหมด เช่น เครื่องเล่นชำรุดสีก็ลอกออกจนเกือบหมด ด้านข้างและด้านหลังห้องเรียนเป็นป่ารก ฯลฯ
นี่คือที่มาที่ไปของโครงการ “ปรับภูมิทัศน์ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านขามเรียง” (เทศบาลตำบลขามเรียง อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม) ซึ่งความต้องการของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กฯ หลักๆ แล้วอยากให้เราช่วยปรับภูมิทัศน์ภายในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เช่น การถางหญ้าหลังห้องเรียนที่มีหญ้าขึ้นรกเต็มไปหมด เนื่องจากเป็นช่วงปิดเทอมไม่มีใครมาดูแลเหมือนในช่วงเปิดเทอม
พอเราตัดสินใจเลือกพื้นที่จัดกิจกรรมก็นำปัญหาและความต้องการของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กฯ มาประชุมกันภายในกลุ่มว่าเราจะเลือกปรับภูมิทัศน์ส่วนไหนของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กได้บ้าง โดยเขียนปัญหาลงใน ‘ แผนผังความคิด’ จากนั้นก็นำเสนอต่ออาจารย์ประจำกลุ่ม (ผศ.ดร.จินดาพร จำรัสเลิศลักษณ์และนางเยาวภา ปรีวาสนา) ซึ่งพอโครงการได้รับการอนุมัติจากอาจารย์ประจำกลุ่มก็เตรียมลงมือปฏิบัติจริง ประกอบด้วยกิจกรรมที่จะทำ ดังนี้
- ทาสีและซ่อมแซมเครื่องเล่น เพราะว่าเครื่องเล่นที่มีอยู่นั้นมีการชำรุดและสีเริ่มจางๆ เราเลยช่วยกันทาสีเครื่องเล่นให้น้องๆ เหมือนกับว่าน้องๆ ได้เครื่องเล่นชิ้นใหม่และปลอดภัยขึ้นกว่าเดิม
- การล้างโรงอาหาร เนื่องจากพื้นโรงอาหารสกปรกและไม่เหมาะต่อการนั่งรับประทานอาหาร และได้ติดโปสเตอร์ให้ความรู้เกี่ยวกับวิธีล้างมือที่ถูกต้องไว้ในบริเวณโรงอาหาร
- ปรับภูมิทัศน์ด้วยการดายหญ้าด้านข้างและหลังอาคาร เพราะกลัวว่าอาจจะมีสัตว์ที่มีพิษอาศัยอยู่ ป้องกันมิให้เด็กๆ ถูกทำอันตรายจากสัตว์มีพิษ หรืออุบัติเหตุ ตลอดจนการเสริมสร้างสิ่งแวดล้อมที่ดี
- กิจกรรมนันทนาการเสริมการเรียนรู้และพัฒนาการ เช่น เกมต่างๆ และกิจกรรมชวนน้องวาดภาพระบายสี
กิจกรรมเหล่านี้ดิฉันและเพื่อนๆ ไม่ได้จัดขึ้นแค่วันเดียว แต่จัดขึ้น 3 วัน คือวันที่ 5 พฤศจิกายน 2559 (ทาสี ตัดหญ้า ล้างโรงอาหาร) วันที่ 6 พฤศจิกายน 2559 (เผาหญ้า กวาดโรงอาหาร) และวันที่ 7 พฤศจิกายน 2559 ทำกิจกรรมนันทนาการและเสริมการเรียนรู้ร่วมกับน้องๆ เช่น สอนวิธีล้างมือ พาเล่นเกมแบ่งสีลูกบอล และการวาดภาพระบายสี
ในประเด็นของการแบ่งงานนั้น ดิฉันได้รับเลือกให้เป็น ‘เลขานุการ’ เพราะเพื่อนมองว่าน่าจะประสานงานต่างๆ ได้ดี กลุ่มของเราแบ่งหน้าที่เป็น 4 กลุ่มๆ ละ 3 คน โดยแบ่งหน้าที่ตามศักยภาพของแต่ละคน กล่าวคือ กลุ่มที่1 รับหน้าที่ถ่ายภาพและจัดทำวิดีโอ กลุ่มที่2 รับหน้าที่จัดหาอุปกรณ์ในการทำกิจกรรม กลุ่มที่3 รับหน้าที่ทาสีเครื่องเล่น กลุ่มที่ 4 รับหน้าที่ล้างทำความสะอาดโรงอาหาร ส่วนการถางหญ้านั้นเราทำช่วยกันทุกคน โดยมีชาวบ้านมาช่วยด้วย นอกจากนี้ก็จะมีฝ่ายอื่นๆ เช่น ฝ่ายประสานงาน ฝ่ายเอกสาร โดยแต่ล่ะฝ่ายจะมีหัวหน้าดูแลการดำเนินงานอีกที
ช่วงแรกกลุ่มเรามีปัญหาเรื่องการทำงานอยู่บ้างเหมือนกัน และคิดว่าเป็นปัญหาเหมือนกลุ่มอื่นๆ โดยเฉพาะเรื่องนัดเพื่อนมาทำงานกลุ่มร่วมกันแต่ไม่ค่อยจะครบทีมเท่าไหร่ เพราะไม่ได้เรียนในคณะเดียวกัน ว่างไม่ค่อยตรงกัน แต่งานของพวกเราก็ออกมาดี เพราะมีความเป็นทีม ต่างคนต่างช่วยกันทำงานและทำหน้าที่ที่ตัวเองได้รับผิดชอบอย่างเต็มที่
ในส่วนชุมชนนั้นก็มีปัญหาบ้าง แต่ก็ไม่ถือว่าเป็นเรื่องใหญ่ เพราะชาวบ้านยุ่งอยู่กับการเกี่ยวข้าว เพิ่งเปิดเรียนไม่ถึงเดือน (เปิดเมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2559) น้องๆ ยังมาไม่ครบและในวันที่ไปจัดกิจกรรมเรียนรู้ อากาศไม่เอื้ออำนวยมีฝนตก ทำให้น้องๆ ขาดเรียนไปจำนวนหนึ่ง ส่วนชาวบ้านก็เข้ามาช่วยในเรื่องการปรับภูมิทัศน์และจัดหาอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องมาสนับสนุน เช่น เครื่องตัดหญ้า มีดพร้า
กิจกรรมครั้งนี้เราไม่ได้ออกไปเรียนรู้หมู่บ้านขามเรียงตามแนวคิดเรียนรู้คู่บริการมากนัก เพราะเน้นการเรียนรู้ภายในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กฯ ทำให้รู้ว่ามีเด็กทั้งหมด 65 คน มีครู 4 คน ส่วนใหญ่เป็นเด็กจากบ้านขามเรียง หมู่ 1,15,20 บ้านโนนสะแบง หมู่ 2 และบ้านดอนมัน หมู่ 13 โดยจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2540 ระยะแรกเริ่มมีเด็กจำนวน 75 คน อาศัยวัดในชุมชนบ้านขามเรียงเป็นที่ดูแลเด็ก ต่อมาในปี พ.ศ.2542 ได้ขอที่ดินจากราชพัสดุจำนวน 1 ไร่เศษ มาก่อตั้งศูนย์ฯ
กิจกรรมครั้งนี้ฉันได้ประโยชน์และได้เรียนรู้อะไรหลายอย่างที่เกี่ยวกับผู้นำ เช่น การทำงานร่วมกันเป็นทีม มีความสามัคคีกัน รับฟังความเห็นของกันและกัน ได้มิตรภาพจากเพื่อนต่างคณะที่เป็นทั้งเพื่อน ทั้งพี่และน้อง ซึ่งในตอนแรกที่ได้รับมอบหมายในรายวิชานี้ คิดอย่างเดียวเลยว่าเราจะทำงานนี้ให้สำเร็จได้ยังไง เราจะสามารถทำงานให้บรรลุวัตถุประสงค์ที่อาจารย์ตั้งไว้ได้หรือไม่ แต่พอได้ทำจริงๆ มันกลับสนุกและท้าทายในสิ่งที่ตัวเราไม่เคยทำมาก่อน โดยเฉพาะความสามัคคีในทีมที่ถึงแม้จะมีทะเลาะกันบ้าง แต่พวกเรากลุ่ม 3/6 ก็ไม่เคยทิ้งกันไปไหน
และโดยส่วนตัวแล้ว ดิฉันได้นำความรู้ในวิชาชีพของตัวเองที่เรียนในสาขาสาธารณสุขฯมาสอนการล้างมือที่ถูกวิธีให้กับน้องๆ เพื่อให้น้องๆ ได้นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันและเป็นความรู้ที่ติดตัวน้องๆ ไปเพื่อจะได้ดูแลสุขภาพตนเองได้ด้วยตนเอง
เหนือสิ่งอื่นใดจึงอยากจะบอกว่าขอขอบพระคุณรายวิชาภาวะผู้นำที่มีโครงการดีๆ แบบนี้ให้เรียนรู้จนรู้สึกได้ว่าได้พัฒนาตัวเองขึ้นมากกว่าแต่เดิมมากคะ เป็นการพัฒนาผ่านการลงมือทำจริงและเป็นการเรียนรู้ที่สอนให้มีจิตอาสา มีแนวคิดในการทำงานเพื่อสังคมซึ่งตรงกับอัตลักษณ์นิสิตว่า 'เป็นผู้ช่วยเหลือสังคมและชุมชน'
หมายเหตุ
เรื่อง : อาภากร พิลาดี ชั้นปีที่2 สาขาสาธารณสุขศาสตร์บัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์
ภาพ : เยาวภา ปรีวาสนา/นิสิตวิชาภาวะผู้นำ
