ผ้านุ่งลายแตงโมง ลักษณะเป็นลายแนวตั้งสลับระหว่างสีครามกับสีขาว เป็นเอกลักษณ์การแต่งกายสำคัญของชาวลาวโซ่งหรือไทยทรงดำ

จากงานวิจัยเรื่อง การออกแบบผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้าน โดยแนวคิดจากวัฒนธรรมชาวไทยทรงดำ โดย สุพรรณ สมไทยมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต ได้อธิบายคติความเชื่อของผ้าลายแตงโมงไว้อย่างน่าสนใจดังนี้

เส้นสีขาว ลายเส้นหนาชิดกันสองเส้นเรียกว่า "ลายตากิ๊บ" เป็นสัญลักษณ์ถึงการรวมกลุ่มใกล้ชิดกันระหว่างพี่น้องไทยทรงดำในไทย ลาว เวียดนาม ลายเส้นเล็ก "ลายตาเดี่ยว" แสดงถึงการแยกจากกัน ลายเส้นหนาห่างกันสองเส้นเรียกว่า "ลายตาหมู่" แสดงถึงการพลัดพรากจากกันระหว่างพี่น้องในเวียดนาม และไทยทรงดำในประเทศไทย

จากภาพคืออาจารย์ถนอม คงยิ้มละมัย จาก พิพิธภัณฑ์ปานถนอม ไทยทรงดำ จ.เพชรบุรี งานโอท๊อป เมืองทองธานี วันที่ 11 มิถุนายน 2559

วาทิน ศานติ์ สันติ