วันนี้ (27 ตุลาคม 2558) ผมได้รับเกียรติจากกรมเจรจการค้าระหว่างประเทศมาบรรยยายพิเศษหัวข้อ "การพัฒนาบุคลากรในท้องถิ่น เพื่อรับการเปลี่ยนแปลงของโลก” ใน การสัมมนา “โอกาส ผลกระทบ และการปรับตัวสู่การเปิดเสรีทางการค้าในระดับท้องถิ่น" ที่โรงแรมริเวอร์แคว วิลเลจ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งผมได้พูดถึงประเด็นหลักในการเข้าสู่อาเซียนและยังได้ให้ทำ Workshop 3 เรื่องเกี่ยวกับโครงการที่จะทำและเสนอในท้องถิ่นและชุมชนที่จะทำและทำอยู่แล้วเพื่อให้โครงการสู่อาเซียนและจุดอ่อน จุดแข็งและวิธีที่จะพัฒนาทุนมนุษย์ในท้องถิ่นให้ประสบความสำเร็จจะทำได้อย่างไร แต่ละกลุ่มมีข้อเสนอแนะแนวคิดดีที่ควรที่จะนำไปทำต่อได้ครับ
จีระ หงส์ลดารมภ์
ทีมงาน Chiraacademy
การสัมมนา “โอกาส ผลกระทบ และการปรับตัวสู่การเปิดเสรีทางการค้าในระดับท้องถิ่น” หัวข้อ การเสวนาเรื่อง “การพัฒนาบุคลากรในท้องถิ่น เพื่อรับการเปลี่ยนแปลงของโลก” กลุ่มภาคกลาง 27 จังหวัด
อ.พิชญ์ภูรี : อยากให้ท่านได้เก็บความสำคัญว่าแต่ละท่านอยากได้อะไรบ้าง ท่านผู้นำท้องถิ่นคือ ดิน ทุนมนุษย์เป็นทุนที่สำคัญมาก และมีหลายท่านที่มีคุณภาพมาให้ความรู้แก่ทุกท่าน ซึ่งเป็นเหมือนต้นไม้ อ.จีระจะให้เครื่องมือที่จะทำให้ท่านเก็บเกี่ยว และให้กระบวนการและนำไปใช้ในท้องถิ่นได้
อ.จีระ : ขอให้จำแก่น 2 -3 เรื่องในวันนี้ ไม่ต้องรู้ทุกเรื่อง สรุปคืออาเซียน มี 10 หมู่บ้าน มีสุนัขคือ ศุลกากร และเปิดประตูหน้าต่างออกไป ในแต่ละหมู่บ้านแล้ว และเอาจุดแข็งของแต่ที่หมู่บ้านมา ท้องถิ่นก็เช่นกัน จุดแข็งคืออะไร ต้องดึงออกมาให้ได้
อ.พิชญ์ภูรี : ท่านผู้นำ เหมือนจอมยุทธ์ อะไรที่เป็นสิ่งสำคัญในการเชื่อมโยงเครือข่าย เป็นประเด็นทั้งโครงการที่จะแนะนำ
อ.จีระ : สร้างแนวร่วม ร่วมกัน และแบ่ง เป็นคัสเตอร์ ในภาคกลาง และรวมตัวกันเพื่อเป็นคัสเตอร์ อยากให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน อยากทราบว่าคุณคิดอย่างไร เกี่ยวกับโครงการ ที่จะทำ Workshop ในวันนี้ และนำไปพัฒนาในธุรกิจและกรมอื่นๆ และจะทำให้ทุกท่านได้แก่น
อ.พิชญ์ภูรี : กระตุ้นความเป็นเลิศทุกท่านออกมา ได้องค์ความรู้ กระบวนอะไรกระตุ้นกับองค์ความรู้ที่ท่านได้ จะได้เป็นทฤษฎี กระเด้งในวันนี้
อ.จีระ : วิธีการเรียนรู้ในวันนี้ คือ เริ่มจาก 4L's โดยการกระตุ้นให้คุณคิด สิ่งที่เราได้ฟัง เราสามารถค้นหาในตัวเอง บรรยากาศการเรียน ไม่น่าเบื่อ , การปะทะกันทางปัญญา คือ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น ความหลากหลายของคนในกลุ่มต้องมาเป็นพลังและความหลากหลาย และเปลี่ยนมาเป็นมูลค่าให้ได้ ภูมิปัญญาจะสร้างมูลค่าได้อย่างไร มีการบริหารจัดการ มี Teamwork มีภาษาที่ดี และค้นหาตัวเอง นั่นคือ ความใฝ่รู้
บริหารความหลากหลาย
ใช้ความเข้าใจ ,Value Creation/Value added
สร้างมูลค่า/คุณค่าเพิ่ม
อ.พิชญ์ภูรี ความหลากหลาย คือมูลค่า และ ทฤษฎี ตัว T มีความลึก ในท้องถิ่นแต่ละท้องถิ่น แต่ในทางแนวกว้างเรื่อง AEC เปิด ASEAN ซึ่งกว้างและเยอะมาก เลือกสิ่งที่มีประโยชน์และต่อเนื่องไปในอนาคต เสริมในสิ่งที่กรมฯทำ แล้วสรรหาความรู้ ไปในแนวนอน
อ.จีระ : บ้าน สิงคโปร์ อินโดฯ เป็นต้น คือตลาดของเรา ซึ่งเมื่อก่อน ตลาดปิด แต่ตอนนี้สามารถทำได้ สิ่งดีๆ อยู่ที่ชุมชน และขึ้นบันไดไปสู่ความเป็นเลิศ อย่ามีแค่มาตรฐานชุมชนอย่างเดียว แต่ต้องมีมาตรฐานโลกด้วย เชื่อมโยงในคัสเตอร์ และเชื่อมนักวิชาการ นักธุรกิจ ผู้ว่า นายอำเภอ มาร่วมกัน เพื่อทำงานร่วมกัน หากต้องการความช่วยเหลือสามารถ สร้างเครือข่ายร่วมกันกัน และต้องมีความไว้ใจซึ่งกันและกัน ต้องมีศักดิ์ศรีเท่ากัน
อ.พิชญ์ภูรี : Learning how to learn : 8k's 5k's คือทุนพื้นฐานของคน ต้องมีในหลายเรื่องมาร่วมด้วย เช่น ต้องมี 4L's , 2r's เป็นต้น ซึ่งรวมอยู่ในตารางนี้ เกิดความคิดในการ turn idea into Action และการทำงานและในการคิดโครงการ อาจจะเกิดนวัตกรรมขึ้นมาได้ จะมีกรอบและมีความต่อเนื่องไปถึงความยั่งยืน เป็นการสร้างและเกิดแรงบันดาลใจ และจะมีองค์ความรู้ใหม่ในเรื่องนี้
อ.จีระ: ความคิดแตกต่างกัน คือให้เกียรติกัน บางทีคนที่พูดน้อยอาจจะเก่งก็ได้
เราอยู่ยุคการเปลี่ยนแปลง เราต้องมีมาตรฐานที่เป็นเลิศ เราต้องปรับตัวเอง ลำดับแรกในการปรับตัวเรื่องคนในชุมชนคืออะไร ต้องตอบให้ได้จุดอ่อน คืออะไร จะมีแนวทางแก้ไขอย่างไร ต้องมีการร่วมมือและแก้ไขในตนเอง ถามตัวเองว่าใน 4 วัน ต้องแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน สร้างศักยภาพของเรา เป้าหมายคืออะไร ค้นหาตัวเอง ศักดิ์ศรีในตัวเอง
อ.จีระ : คนคือ ทรัพยากรมนุษย์ที่มีค่ามากที่สุด ขององค์กร/ชุมชน/ประเทศชาติ , ทรัพยากรที่สำคัญที่สุดในปัจจุบัน ไม่ใช่เงิน สิ่งของหรือเครื่องจักร แต่เป็นคน เช่น สิงคโปร์ หรืออิสราเอ เราอยู่ในโลกของการเปลี่ยนแปลง ต้องคิดและวิเคราะห์ให้ได้ อย่ารู้แต่ตัวเอง ต้องรู้ประเทศอื่นๆด้วย
ความมั่นคงทางการเมือง และสำคัญที่สุดจะเชื่อมโยงทั้ง 3 เรื่องเข้าด้วยกัน เรียกว่า “ASEAN
สิ่งที่สำคัญที่สุดในวันนี้ ก็คือ ค้นหาตัวท่าน ยิ่งไปกว่านั้นยังเปิดโอกาสให้มีการเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามประเทศอาเซียนด้วย เช่น ถ้าคนไทยเก่งก็สามารถไปทำงานในอาเซียนได้ และคนมาเลเซียก็อาจจะมาทำงานแข่งกับคนไทยได้ คนไทยก็อาจจะตกงานได้ หากไม่พัฒนาทุนมนุษย์
โอกาสแรก คือ เรื่องการขยายของตลาด เฉพาะอาเซียน อย่างเดียวก็เพิ่มประชากร/ผู้บริโภคเพิ่มจาก 64 ล้านคน เป็น 500 ล้านคน.. ถ้านับอาเซียน+6 ก็มีผู้บริโภคเพิ่มขึ้นหลายพันล้านคน
8K’s และ 5 K’s ของผม ซึ่งจะเป็นแนวทางที่ช่วยให้ผู้นำท้องถิ่นอยู่รอด และก้าวไปข้างหน้าอย่างยั่งยืน
อ.พิชญ์ภูรี : อ.จีระ ร่วมทำซึ่งได้ไปเจอลูกศิษย์ในต่างประเทศ เช่นใน กัมพูชา คนรุ่นใหม่ในกัมพูชามีภาษาเก่งมาก เก่งคนเดียวไม่รอด มีการสร้างเครือข่าย win win ทุกฝ่าย เราจะชนะไปด้วยกัน เครื่องมือที่เอาชนะใจคนพนมเปญ คือการให้เกียรติกัน คือ ตัว R นับถือและศักดิ์ศรี ถ้าเราเปิดเสรี รายได้ที่จะเข้ามาคืออะไร มองสิ่งดีๆทั้งทางด้านตัวเองและเศรษฐกิจ
จากราชบุรี : การเปิดเสรี ประเทศมีการเตรียมความพร้อม คนและชุมนุม ประเด็นทุนทางสังคม เรื่องวัฒนธรรม ที่ไม่ต้องไม่แข่งกับประเทศอื่นๆ
จากฉเชิงเทรา : การสร้างเครือข่าย คนคือเครื่อข่ายในการพัฒนา ต้องสร้างโอกาส การนำการสื่อสารและการสร้างเครือข่ายร่วมกัน เพื่อให้เกิด R&D
ทีมงาน Chiraacademy
workshop
1.จุดอ่อนทางด้านคุณคุณภาพของทุนมนุษย์ของท้องถิ่นที่จะรองรับการเปลี่ยนแปลงในระดับ ASEAN และระดับโลก 3 ข้อใหญ่ๆคืออะไร
กลุ่ม 1. การเรียนรู้ ต้องมีการเรียนรู้ในเรื่องภาษา ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ เรียนรู้และปรับทัศนคติ ทั้งภาษาและไอทีที่เกิดขึ้นใหม่ๆที่เราตามไม่ทัน
ปรับตัวของผู้นำระดับท้องถิ่น มากกว่าคนในท้องถิ่น ทั้งในประเทศและต่างประเทศ
ปรับตัวให้เข้ากับโลกที่แปลงแปลง ทั้งเสรีการค้า ความรู้คน การเป็นผู้นำที่จะนำสิ่งใหม่มาสู่ประชาชน
กลุ่ม 2 : จะคล้ายกับกลุ่ม 1 เรื่องภาษา คนไทยสมัยก่อน จะทะนงเรื่องภาษาเลยอ่อนภาษาในยุคปัจจุบัน ไม่ส่งเสริมด้านนี้ อย่างไกด์พม่าก็ไม่มีอาศัยคนในพื้นที่เช่น เชียงรายมาเป็นไกด์ ขาดการเรียนรู้ตั้งแต่พื้นถิ่น เวียดนามสอนภาษาตั้งแต่เด็กๆ เลย มีแค่ไม่กี่แห่งที่มีสอนภาษาจีนบ้าง
อ.จีระ : ผมมีหน้าที่กระทุ้งให้คุณสู่ความเป็นเลิศ มีศักดิ์ศรี ด้านวัฒนธรรม มีทุนทางวัฒนธรรม คนคือ วัฒนธรรม เรามีหน้าเผยแพร่วัฒนธรรมดังกล่าว
2 เสนอแนะวิธีการที่จะพัฒนาทุนมนุษย์ในท้องถิ่นมีศักยภาพสูงขึ้น ต้องทำอย่างไร และให้ประสบความสำเร็จ
กลุ่ม 1 : การศึกษาของโครงสร้าง สพฐ พัฒนาคนสู่อาเซียน แหล่งรวบรวมและของดี สภาชุมชนการค้นหาของดีที่มีอยู่ในท้องถิ่น และจะพัฒนาอย่างไร และโรงเรียนผู้สูงอายุ ศึกษาค้นพบแต่ละท้องถิ่น ให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่
อ.จีระ : ทั้ง 2 กลุ่ม ประเด็นถูกใจ พูดถึงภาษาและสารสนเทศและความรู้ ผู้นำท้องถิ่น เล่าให้พนักงานฟัง เปิดเวทีของใหม่ที่เกิดขึ้นในโลกคืออะไร ผู้นำท้องถิ่นสามารถแบ่งปันความรู้ แบ่งปันไอเดีย ความเป็นผู้นำ ในอนาคตจะมีหลักสูตรเรื่องผู้นำกับท้องถิ่น ต้องเข้าใจ 8k's 5k's ก็จะเป็นประโยชน์ แนวท้องถิ่นถ้าเรารวมตัวกัน จะทำได้ เราต้องมีฐานวิชาการ อย่าต่างคนต่างทำ โอกาสที่จะให้โรงเรียนเทศบาลเป็นเลิศ สร้างภาพลักษณ์ให้มีดีมากขึ้น
กลุ่ม 2 : การพัฒนาภาษา คือการจัดสรรงบประมาณ เพื่อดำเนินการ การจ้างครูภาษาอังกฤษและอาเซียน เพื่อปรับการเรียนการสอน การพัฒนาหลักสูตร โรงเรียนเอกชน มีทั้ง 2 - 4 ภาษาแล้ว ท้องถิ่นต้องปรับตัวและหาวิธีพัฒนาตรงนี้
ประสานงานและสร้างเครือข่าย กับมหาวิทยาลัย และการฝึกอบรม และมีนักเรียนแลกเปลี่ยน
อาสาสมัครต่างประเทศให้เข้ามาร่วมในชุมชน การตั้งศูนย์การเรียนรู้ จัดการเรียนรู้และเกิดการพัฒนา
อ.จีระ : ศูนย์ความเป็นเลิศทางชุมชน และศูนย์ความเป็นเลิศด้านภาษา คิดด้านการศึกษา อย่าคิดโกง ขอให้เน้นจริยธรรม ถ้าจะศูนย์วิทยาศาสตร์ ผมจะช่วยครับ มีคนหลายๆฝ่ายที่จะมาช่วยได้
3. เสนอโครงการระดับในกลุ่มของท่าน เกี่ยวกับ ASEAN ที่คิดจะทำและทำอยู่แล้วที่เป็นไปได้ และทำใหม่ 2 โครงการ
กลุ่ม 1 : สร้างศักยภาพของชุมชน สร้างชมรม เป็นตัวประคอง โครงการนี้เป็นการเริ่มต้นไปสู่อาเซียนเป็นพื้นที่ที่เริ่มเปิด เริ่มเชื่อมโยงการสร้างเครือข่าย อยู่ช่วงกำลังส่งเสริมที่จะทำ เรียนรู้ภาษาในกลุ่มอาเซียน เริ่มจากผู้นำชุมชน และผู้บริหารและสมาชิก อาจจะเป็นแค่เริ่ม ไม่จำเป็นต้องทุกประเทศ เช่น ลาว พม่า ต่างคนต่างทำก่อน และนำมารวมกันอีกครั้ง
การส่งเสริมผลิตภัณฑ์โอท็อปสู่อาเซียน ใช้ประชาสัมพันธ์การนำภาษากลุ่มอาเซียนมาใช้ ในเรื่องบรรจุภัณฑ์มาเริ่มและร่วมด้วย
อ.จีระ : ใช้ระบบคัสเตอร์ มารวมกันและเชื่อมโยงกันในระบบสารสนเทศ ถ้าทำได้มีประโยชน์
เรื่องโอท็อป ทำเยอะแล้วแต่เพิ่มมูลค่าให้สูงกว่าเดิมได้หรือไม่ เอาวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์ยิ่งเข้าไปใน OTOP ความเป็นเลิศบวกมาตรฐานและการบรรจุหีบห่อต่าง เอาเครือข่ายมาร่วมด้วย กระตุ้นให้เกิดมูลค่า
กลุ่ม 2: มีการสอนภาษาพม่า ซึ่งได้ทำไปแล้วราชบุรี ภาษาอื่นยังไม่มี นอกจากอังกฤษ
มีโครงการ 2 โครงการที่จะนำเสนอ โดยใช้องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นช่วยในการจองถนนอาเซียนนี้ พัฒนาเศรษฐกิจท่องเที่ยว สินค้าโอท็อป หรือผลผลิตต่างๆ พื้นไร่ พืชสวนต่าง ให้กระจายสู่ท้องถิ่นอื่นได้ ขายสินค้าสู่ประเทศเพื่อนบ้าน คือศึกษาดูงานต่างประเทศและระบบการค้าและวัฒนธรรมของเขา และรับวัฒนธรรมของเขาเข้ามาในท้องถิ่นเราด้วย เพื่อกลับมาพัฒนาสินค้าเราและให้เหมาะสมกับของเขาได้
โครงการ นำเสนอสินค้าด้านชายแดนต่างๆ เช่น ทวาย หรือจันทบรี แนวชายแดน ออกไปเพื่อแสดงสินค้า นำไปจัดแสดงและเปิดโอกาสในท้องถิ่นไปจัดแสดงด้านนี้ เพราะสินค้าเราเป็นสินค้าที่ต่างประเทศชอบอยู่แล้ว เช่น ข้าว เป็นต้น ซึ่งกรมเจรจา สามารถมีผู้ช่วยและเป็นแรงขับร่วมด้วย
อ.พิชญ์ภูรี : กระบวนการปลูกกับเก็บเกี่ยว ดิน องค์ความรู้ดี ยังเป็นเมล็ดพันธ์ จึงต้องมีโครงข่ายเกี่ยวขึ้นไป คือวิธีการที่ให้ทำ Workshop ได้ทำและเกิดความหลากหลาย และได้แลกเปลี่ยนในกลุ่มของท่าน และจะทำได้ร่วมได้ในอนาคต ผู้นำจะเป็นแนวร่วมในกรมเจรจาการค้าฯ
การพูด 1 2 และ 3 คือการพูดเรื่องปรับทัศนคติ คิดเรื่องการปรับตัวผู้นำท้องถิ่น ท่านเป็นนักการศึกษา คือการศึกษาตลอดชีวิต เข้าประเด็นอ.จีระ ที่ต้องเรียนรู้ตลอดชีวิต และของดีมีอยู่ และนักพัฒนา คือโครงการที่ชนะเล็กๆ คือโครงการอยู่แล้วและค่อยๆ พัฒนาเพิ่มขึ้น ด้านการบรรจุหีบห่อด้วย
และการพูดเรื่องภาษา คือการสร้างจิตสำนึกในการสร้างจิตและวัฒนธรรมร่วม และอีกกลุ่มพูดเรื่องการจัดสรรเรื่องงบประมาณ และการปรับใช้เทคโนโลยี ประสานงานและสร้างเครือข่าย อันนี้ไม่ต้องใช้เงินเลย ศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เพื่อวิทยาศาสตร์คือการกระจายไปสู่การค้า เช่น ครีมหอยทาก เป็นต้น สารเจลจากใบบัวบก ยาทาแก้ปวดจากเมล็ดลำไย ครีมหน้าเด้งจากยางพารา อยากชื่นชมตรงนี้
อีกกลุ่ม คือเรื่องนักเศรษฐศาสตร์ ยิงเรื่องเศรษฐศาสตร์การค้าการตลาด สินค้าโอท็อป รวมกันทุกกลุ่มแล้วเด่นมาก ท่านกระเด้งไปได้ดีมาก จากศักยภาพของท่านในวันนี้ ได้ทุนทางอารมณ์ด้วย อิ่มทางสมองและมีทุนแห่งความสุข เพราะสามารถนำไปพัฒนาสู่ในท้องถิ่นเพิ่มได้
คุณวัฒนพงษ์ : ที่เชิญอ.จีระมาคือได้ตามความคาดหวัง คือโลกเปลี่ยนแปลง เราต้องพัฒนาขนขวายคิดไปเรื่อยๆ คิดเพิ่มและหาความรู้ใหม่เพิ่มขึ้นและขอให้หาเครือข่ายเพิ่มขึ้น และต่อไปจะลงไปในพื้นที่เพิ่มขึ้น หากได้รับการสนับสนุนเพิ่มขึ้น
จังหวัดชัยนาท : เรามีความคิดหลากหลายแต่ติดเรื่องการกระจายอำนาจให้ชัดเจน จะทำอะไรก็ลำบาก เรื่องการศึกษาพูดไปทั้งหมด แต่ด้วยอำนาจและหน้าที่บอกบางเรื่องไม่มีอำนาจทำ ในหลายเรื่อง ความเข้าใจไม่เหมือนกัน เราอยากให้ปรับทัศนคติให้มากขึ้น
อ.จีระ : พบกันครึ่งทางแนวคิดนี้ ต้องดูว่าคนข้างนอกมองเราอย่างไร เราสำรวจตัวเองว่ามีจุดอ่อนอะไรบ้าง ต้องมีความคิดบวก ไม่อยากให้บ่นเรื่องนี้ แต่ต้องหาความคิดเห็นร่วมกัน ขอขอบคุณทุกท่านครับ