วาเลนไทน์ เป็นกิจกรรมดี แต่ขายถุงยาง..ต้องระวัง..ให้ดี

บางกอก(Bangkok) หรือกรุงเทพมหานครเป็นเมืองท่าของโลกมานานกว่าวเพราะบางกอกคือเมืองหน้าด่านของอยุธยามานานแล้ว บางกอกจึงเป็นเมืองที่เราพบเห็นวัฒนธรรมอันหลากหลายทั้งไทย จีน ลาว แขก จาม เขมร พม่า มอญ อันนัม อังกฤษ ฝรั่งเศส ฮอลันดา สเปน ญี่ปุ่น เปอร์เซีย ฯลฯ มากกว่าเมืองอื่นๆ อยู่แต่เดิม (ยกเว้นอยุธยา-ราชธานี)

แต่วันนี้ แบบแผนชีวิตในกรุงเทพฯกำลังวิวัฒนาการไปด้วยความเร็วมากเกินไปและขาดการเชื่อมโยงกับชีวิตดั้งเดิมทีดีพอ ซึ่งต่างจากอดีตที่คนในชาวบางกอกจะรับและผสมผสานวิถีชีวิตแต่ละแบบไว้เฉพาะที่เฉพาะจุด รอจังหวะเพื่อประยุกต์เป็นแบบไทย ๆ ในเวลาอันเหมาะสม อยู่ร่วมแต่ไม่ปะปน จำแนกแตกต่างแต่ไม่แบ่งแยกแตกร้าว ด้วยความคิดและปัญญา ด้วยเหตุนี้บางกอกดั้งเดิมจึงมีวิถีชุมชนหลากหลายพื้นที่ เป็นเสน่ห์อันหาได้ยาก เป็นตัวเองในท่ามกลางการอยู่ร่วมกัน ชาวบางกอกจึงเป็นคนที่คุ้นเคยกับรูปแบบของวิถีชีวิตที่แตกต่างมาแต่แรก รู้จักนิสัยในการกินอยู่ที่แตกต่างอย่างดี และอยู่ร่วมได้อย่างหาตัวจับยาก สร้างแบบฉบับหรืออัตลักษณ์ของตนเองบนพื้นฐานการปรับตัว (Dynamic Identity) เพราะเป็นแบบแผนชีวิตที่เจริญก้าวหน้าขึ้น แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือ นิสัยไทยยังอยู่ครบถ้วนมิตกหล่น

บางกอก หรือกรุงเทพมหานครในวันนี้จึงกลายเป็นเมืองที่มีนิสัยใหม่มากมาย แต่เกิดขึ้นโดยขาดการเชื่อมโยงกับวิถีดั้งเดิม ตัวอย่างที่จะเห็นในเร็ววันนี้ คือ วาเลนไทน์ อันเป็นเทศกาลแสดงความรักและเมตตาต่อเพื่อนมนุษย์ สิ่งนี้ได้กลายเป็นนิสัยใหม่ของวัยรุ่น (Teenage) การคุกเข่าขอแต่งงาน อันเป็นขนบธรรมเนียมการขอครองคู่อยู่ร่วมชีวิตด้วยกันแบบฝรั่งที่กลายเป็นนิสัยของหนุ่มสาวรุ่นใหม่ (Gen X,Y และZ) หรือสังคมก้มหน้าซึ่งผู้คนสนใจแต่โลกจากหน้าจอโทรศัพท์และอายปฏิสัมพันธ์จริงๆ ของสังคม (Virtual Socialization) เป็นต้น


หลาย ๆ คนอาจเห็นวาระสำคัญนี้เพียงวาระปกติของบ้านเมืองที่เจริญก้าวหน้าขึ้นไปเป็นลำดับ แต่ต้องไม่ลืมว่า ความเจริญที่ขาดพื้นฐานมั่นคงจะก่อปัญหาไม่หยุดหย่อน เช่น นิสัยใหม่เกี่ยวกับวาเลนไทน์ เป็นต้น


วาเลนไทน์เป็นเรื่องที่พวกเรารู้ความเป็นมา ประวัติผู้เกี่ยวข้องและคุณความดีอยู่แล้ว แต่วัยรุ่นไทยวันนี้เห็นภาพวาเลนไทน์ เป็นเพียงวาระแสดงพิศวาสใส่กัน สินค้าและร้านค้าโหมประโคมความพิศวาสเป็นจุดขาย จัดเทศกาลแสดงพิศวาส ประกวดหนุ่ม-นางพิศวาส ภาพพิศวาส ชุดพิศวาส อย่างต่อเนื่องราวกับเป็นประเพณีนิยมที่ต้องสืบสานถึงชั่วลูกหลานให้จงได้ จึงกลายเป็นปัญหาเรื่องเพศสัมพันธ์ เรื่องเพศสังคม วิวาทชิงรักหักสวาท จนที่สุดกลายเป็นปัญหาท้องก่อนแต่ง เด็กท้องในวัยเรียน ลูกไม่มีพ่อแม่ หรือท้ายสุดกลายเป็นปัญหาสังคมขนาดใหญ่ แต่ความเข้าใจเรื่องธรรมดาแบบนี้ เป็นเรื่องใหญ่หากผู้มีอำนาจในบ้านเมืองสนใจเพียงภาพที่เห็นและแก้ไขยาก สมัยหนึ่งเคยริให้ขายถุงยางคุมกำเนิดในโรงเรียน เพียงเพราะปัญหาเด็กนักเรียนมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยแล้วท้อง เพราะผู้คิดจนปัญญาหาทางแก้ไขไม่เจอ มีผู้เคยให้สอนเพศสัมพันธ์เป็นหลักสูตรเพราะเด็กไม่ประสาเรื่องเพศ เพราะจนปัญญาไม่รู้จะแก้ปัญหาเรื่องเพศในวัยรุ่นอย่างไร


เรื่องแบบนี้ บริบทสังคมจะมีส่วนช่วยได้มาก บ้าน-วัด-โรงเรียน ยังพอช่วยได้ เด็กมีความคิดจะมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยเรียนและต้องพิชิตคู่รักให้ได้ในวันวาเลนไทน์นั้นด้านหนึ่งเป็นแรงขับทางเพศตามวิสัยสัตว์ที่ไม่ได้รับการขัดเกลานิสัย แต่อีกด้านหนึ่งเป็นผลลัพธ์จากการเห็นตัวอย่างในสังคมที่บ่มเพาะมายาวนนับสิบปี จากสื่อโหมประโคมข่าวเรื่องวันแห่งความรัก(อย่างผิดๆ ) กิจกรรมการตลาดของสินค้ามากมายโหมเชิดชูเรื่องพิศวาส ให้เสียวซ่านสยิว เขาเหล่านั้น มักได้ในความพอใจและเงินกำไรชั่วแล่นแต่มองไม่เห็นผลกระทบถึงลูกหลาน ภาพยนตร์เน้นฉากพิศวาส จนทุกวันนี้บุคคลผู้ประสบความสำเร็จต้องสรรหาความน่าพิศวาสในตัวเอง ถึงไม่มีก็ต้องผ่าตัดเสริมแต่งขึ้น คนน่าพิศวาสเหล่านี้กลายเป็นบุคคลผู้ได้รับความนิยม เชิดชู กล่าวขวัญอันต่อเนื่องแทนที่จะตำหนิ ติเตียนหรือห้ามปราม ไม่เว้นแม้งานของหน่วยราชการ จะเหลียวมองหาผู้มีปัญญา ความรู้ความสามารถที่ได้รับการยกย่องก็น้อยนัก

บางกอกหรือกรุงเทพมหานคร จึงเป็นเมืองแห่งเพศพิศวาส มากกว่าจะเป็นเมืองแห่งปัญญาหรือวัฒนธรรม


วันนี้ แก้ปัญหาวัยรุ่นด้วยการริให้ขายถุงยางในโรงเรียน แปะฉลากห้ามดื่มเหล้า หรือพิมพ์ภาพสลดบนกล่องบุหรี่ ฯลฯ ก็เท่ากับแนวร่วมมุมกลับ ที่ช่วยส่งเสริมปัญหาให้หนักข้อยิ่งขึ้น ดู สสส. เป็นตัวอย่างที่รณรงค์เรื่องเลิกเหล้า เลิกบุหรี่ อย่างขนานใหญ่ แต่ตัวเลขผู้สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า ยอดขายเหล้ากลับมากขึ้นถึงสอง-สามเท่าเทียบกับก่อนรณรงค์ มิหนำซ้ำลามระบาดอย่างรวดเร็วด้วย มันแตกต่างจากกล้วยแขก ขนมจีน โรตีใส่ไข่ หรือขนมชั้นอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ อย่างแรกแก้ไขแบบผู้เห็นแต่ปัญหาเฉพาะหน้าก็แก้จริง ๆ จัง ๆเหมือนคนโง่แต่ขยัน ขณะที่การปรับตัวแบบคนไทยสมัยเก่า เข้าใจนิสัยคนไทยอย่างลุ่มลึก มีกรอบชัด มีขั้นตอนเป็นลำดับ ที่สำคัญคิดรอบคอบก่อนจะลงมือทำอะไรสักอย่าง (เมื่อลงมือทำก็ไม่ชักช้า ยืดยาน กลัวโน่นนี่นั่น)


วิถีชีวิตสังคมใดไร้กฎ ระเบียบจะอยู่ไม่รอด แต่หากเพ่งดูแต่กฎ ระเบียบ วิถีชีวิตสังคมนั้นก็หายนะด้วยเช่นกัน

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน แผนกลยุทธ์



ความเห็น (0)