ท่ามกลางขุนเขา แต่ละหมู่บ้านที่ห่างไกลกัน และอากาศที่หนาวเหน็บ
ไม่ใช่เรื่องที่ง่ายในการทำงานขับเคลื่อนระบบสุขภาพ
งาน Routine ที่เยอะมากของคนทำงานชุมชนแต่ไม่สามารถทำได้ครอบคลุม ไม่ว่าจะเป็นป้องกัน ส่งเสริม บำบัดรักษาหรือฟื้นฟู...กำลังคนที่น้อยนิดอุปสรรคคือลักษณะภูมิประเทศ
จากหมู่บ้านหนึ่งไปอีกหมู่บ้านหนึ่ง...ไม่ใช่เรื่องที่ง่าย
"พู้น...".เป็นคำพูดประกอบการชี้ไปบนยอดเขาแต่ละยอดที่คนทำงานสาธารณสุขต้องไป
หมู่บ้านนี้อยู่ "พู้น..." (อยู่ตรงนั้น) ข้าพเจ้ามองตาม..โห สุดลูกหูลูกตา
ทันทีที่เลิกกระบวนการข้าพเจ้าได้ไปเยี่ยม รพสต.แม่ละนา ที่คุณกรบอกว่าใกล้ที่สุด
แต่ไปจริงๆ ไม่ได้ใกล้เลย...ทำให้กลับมานั่งถอดบทเรียนและเห็นพลังอันมหัสจรรย์ของคนทำงานที่นี่ที่ไม่ได้ยอมจำนนต่อสภาวะที่เป็นอยู่
หันหน้าคุยกัน...ทำอย่างไรจะทำงานได้ครอบคลุม
ก็เกิดเป็นโครงการ PCU@HOME เกิดขึ้นลงเชิงรุก บุคลากรที่มีไม่ได้แยกว่าเป็น รพสต.หรือ รพ. แต่มาหลอมรวมทำงานร่วมกัน...แบ่งกันเป็นทีมลงไปช่วยกันทำงานในพื้นที่ ใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อที่มีของ รพ. มุ่งหน้าสู่ชุมชน แทนที่จะปล่อยให้หมออนามัยทำงานอย่างโดดเดี่ยวลำพัง...ขี่มอเตอร์ไซต์จากดอยหนึ่งไปอีกดอยหนึ่ง...กิจกรรมที่ทางทีมลงไปทำ
อาทิเช่น...
ตรวจรักษาผู้ป่วย NCD
ฉีดวัคซีน
ANC
เยี่ยมบ้าน
ฯลฯ
ในทีมมี 3-5 คน...แบ่งหน้าที่ชัดเจน
ทำให้พบว่า...ผู้โรคเรื้อรังได้รับการตรวจรักษาอย่างต่อเนื่อง ประชาชนในพื้นที่ได้รับการดูแลครบทุกมิติ การทำงานง่ายขึ้นเป็นหนึ่งเดียว เข้าถึงระบบบริการ
กรณีรายที่มีปัญหาซับซ้อน ก็ส่งต่อทีม 4×4 ดูแลต่อ (เป็นอีกหนึ่งทีม R2R ที่น่าสนใจ)
PCU@HOME ที่นี่เริ่มต้นทำมานานหลายปี ลองผิดลองถูกพัฒนามาเรื่อย
จนมาใช้กระบวนการวิจัยเข้ามาจับเห็นเป็นเชิงระบบและการทำงานภายใต้บริบทปางมะผ้า ขุนเขาดอยสูงได้ชัดเจน
ข้าพเจ้าใช้เวลาที่มีพูดคุย capture เรื่องราว
น้ำตาซึมซาบซึ้งชีวิตการทำงานของคนที่นี่...ซึ่งเขามองว่าสิ่งที่ตนเองทำพัฒนาและแก้ปัญหาเป็นเรื่องปกติ แต่ในฐานะคนนอกที่เข้ามาในพื้นที่พบว่า การทำงานขับเคลื่อนระบบสุขภาพที่นี่ทำได้ยากมาก...แต่คนทำงานก็เกิดปัญญาที่ช่วยให้เขาทำงานกันได้ง่ายขึ้น...
ชื่นชมและซาบซึ้งใจ
PCU@HOME
...
๒๐ มกราคม พ.ศ.๒๕๕๘
