การจัดการความรู้ (Knowledge Management)


การจัดการความรู้ หมายถึง การจัดการเพื่อให้ได้ความรู้ใหม่ โดยใช้ความรู้และประสบการณ์ที่องค์กรและคนในองค์กรมีอยู่อย่างเป็นระบบ เพื่อพัฒนานวัตกรรมที่จะทำให้องค์กรเป็นองค์กรที่มีความสามารถสูงหรือมีความได้เปรียบในการแข่งขัน


ความสำคัญในการจัดการความรู้

ความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สภาพการแข่งขัน สภาพตลาด ความต้องการของลูกค้า เทคโนโลยี ความรู้ ที่เป็นการเปลี่ยนแปลงในลักษณะที่เรียกว่า Speed base competition ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านต่างๆอย่างรวดเร็ว และเป็นปัจจัยที่ทำให้องค์กรต้องมีการจัดการความรู้


องค์ประกอบในการจัดการความรู้

- People

- Technology

- Knowledge Process


ประโยชน์ที่ได้รับจากการจัดการความรู้

- สร้างสมรรถนะให้กับบุคลากร

- สร้างนวัตกรรมทั้งด้านสินค้า บริการและกระบวนการทำงาน

- เกิดการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดี

- เพิ่มความสามารถในการแข่งขัน เพิ่มผลผลิต

- ใช้สินทรัพย์ที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

- เพิ่มความสามารถในการตัดสอนใจและการแก้ปัญหา


ความรู้ มี 2 ประเภท คือ

1. ความรู้ที่ฝังอยู่ในคน (Tacit Knowledge) เป็นความรู้ที่อยู่ในตัวบุคคลเกิดจากประสบการณ์ การเรียนรู้และความสามารถพิเศษ

2. ความรู้ที่ชัดแจ้ง(Explicit Knowledge) เป็นความรู้ที่เป็นเหตุเป็นผลสามารถถ่ายทอด และรวบรวมออกมาในรูปแบบต่างๆ ได้แก่ หนังสือ คู่มือ เอกสารและรายงานต่างๆ ที่มำให้คนสามารถเข้าถึงได้ง่าย


กระบวนการจัดการความรู้ ประกอบด้วย

1. การบ่งชี้ความรู้ (Knowledge Identification)

2. การสร้างและแสวงหาความรู้ (Knowledge Creation and Acquisition)

3. การจัดความรู้ให้เป็นระบบ (Knowledge Organization)

4. การประมวลและกลั่นกรองความรู้ (Knowledge Codification and Refinement)

5. การเข้าถึงความรู้ (Knowledge Access)

6. การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้ (Knowledge Sharing)

7. การเรียนรู้ (Learning)


รายละเอียดของแต่ขั้นตอนในกระบวนการจัดการความรู้ มีดังต่อไปนี้

ขั้นตอนที่ 1 "การบ่งชี้ความรู้" (Knowledge Identification) หมายถึง การบ่งชี้ความรู้ที่องค์กรจำเป็นต้องมี วิเคราะห์รูปแบบ และแหล่งความรู้ที่มีอยู่ โดยดูว่าเราต้องมีความรู้เรื่องอะไร และเรามีความรู้เรื่องนั้นแล้วหรือยัง เพื่อหาว่าความรู้ใดมีความสำคัญสำหรับองค์กร จัดลำดับ ความสำคัญของความรู้เหล่านั้น เพื่อให้องค์กรวางขอบเขตของการจัดการความรู้ และสามารถจัดสรรทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

ขั้นตอนที่ 2 "การสร้างและแสวงหาความรู้" (Knowledge Creation and Acquisition) หมายถึง การสำรวจ/วิเคราะห์ว่าความรู้ที่เราต้องการรู้นั้นอยู่ที่ใคร อยู่ในรูปแบบอะไร แล้วจะนำมาเก็บรวมกันได้อย่างไรโดยการค้นคว้าจากตำรา อินเตอร์เน็ต จากการสัมภาษณ์ผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนั้น ๆ จากภายในและภายนอกเพื่อนำมาจัดทำเนื้อหาให้ตรงกับความต้องการ

ขั้นตอนทื่ 3 "การจัดความรู้ให้เป็นระบบ" (Knowledge Organization) หมายถึง การนำความรู้ที่รวบรวมมาจัดหมวดหมู่ แบ่งประเภทของความรู้เพื่อจัดทำให้ง่าย เป็นระบบ สะดวกต่อการค้นหาและใช้งาน

ขั้นตอนที่ 4. "การประมวลและกลั่นกรองความรู้" (Knowledge Codification and Refinement) หมายถึง การนำความรู้นั้นมาจัดทำรูปแบบและ "ภาษา" ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งองค์กร โดยการประมวลความรู้ให้อยู่ในรูปแบบและภาษาที่เข้าใจง่าย และใช้ได้ง่ายพร้อมทั้งเรียบเรียงและปรับปรุงเนื้อหาให้ทันสมัย เข้าใจง่ายและสมบูรณ์ตรงกับความต้องการของผู้ที่จะเข้ามาศึกษาและค้นคว้า

ขั้นตอนที่ 5. "การเข้าถึงความรู้" (Knowledge Access) หมายถึง การนำความรู้ที่ผ่านการประมวลและกลั่นกรองเรียบร้อยแล้วมาจัดการเผยแพร่เพื่อดูว่าคนในองค์กรสามารถเข้าถึงความรู้ได้อย่างสะดวก รวดเร็วและง่ายหรือไม่ และสามารถนำมาใช้ได้ในเวลาที่ต้องการ เช่น การจัดทำจดหมายเวียน บอร์ดประชาสัมพันธ์ เสียงตามสาย Intranet ขององค์กร

ขั้นตอน 6. "การแบ่งปันแลกเปลี่ยนความรู้" (Knowledge Sharing) หมายถึง การนำความรู้นั้นมาแบ่งปันโดยใช้เครื่องมือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในรูปแบบต่างๆ เช่น การจัดทำเอกสาร การจัดทำฐานความรู้ ชุมชนนักปฏิบัติ (CoP) ระบบพี่เลี้ยง การสับเปลี่ยนงาน รวมถึงการจัดทำเอกสาร จัดทำฐานความรู้ การนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้จะช่วยให้เข้าถึงความรู้ได้ง่ายและรวดเร็วขึ้น

ขั้นตอน 7. "การเรียนรู้" (Learning) หมายถึง การเรียนรู้โดยมีนัยคือ Learning by doing ว่า ความรู้ที่จำเป็นซึ่งถูกบ่งชี้หรือกำหนดไว้ในขั้นตอนที่ 1 นั้น ได้ถูกนำไปใช้ประโยชน์ในการปฏิบัติงาน การตัดสินใจ และนำมาช่วยในการแก้ปัญหาเพื่อปรับปรุงองค์กรให้ดีขึ้นได้อย่างไรบ้าง ความรู้นั้นทำให้เกิดประโยชน์กับองค์กรหรือไม่ ทำให้องค์กรดีขึ้นหรือไม่


แหล่งที่มา : http://blogkm.bcnsurat.ac.th/?page_id=13

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การจัดการความรู้ (Knowledge Management)



ความเห็น (0)