​กระบวนการให้เอกชนมีส่วนร่วมโดยรับสัมปทานด้านบริการภายในสนามบินตลอดจนเข้าบริหารสนามบิน

ฐานะผู้รับสัมปทาน บทบาทหนึ่งที่ทำอย่างเต็มที่และมีความสำคัญต่อธุรกิจคือเรื่องของการตลาด แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นการตลาดแค่ภายในท่าอากาศยาน แต่ทำงานร่วมกับกระทรวงการท่องเที่ยวในการที่จะโปรโมทประเทศเป็น Destination ของนักท่องเที่ยว เพราะประโยชน์ที่จะได้ก็คือผู้โดยสารที่ใช้บริการขนส่งทางอากาศนั่นเอง

กระบวนการให้เอกชนมีส่วนร่วมโดยรับสัมปทานด้านบริการภายในสนามบินตลอดจนเข้าบริหารสนามบิน

สรุปการสัมมนาปัญหาจากการบริหารงานและ Case Study การจ้างเอกชนเข้าบริหารสนามบินประเทศกัมพูชาบรรยาย วันที่ 4 ตุลาคม 2557 ณ กรมการบินพลเรือน :

......................................................................................................................................................

........ในฐานะที่เป็นผู้รับสัมปทาน บทบาทหนึ่งที่ทำอย่างเต็มที่และมีความสำคัญต่อธุรกิจคือเรื่องของการตลาด แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นการตลาดแค่ภายในท่าอากาศยาน แต่ทำงานร่วมกับกระทรวงการท่องเที่ยวกัมพูชาในการที่จะโปรโมทประเทศกัมพูชาให้เป็น Destination ของนักท่องเที่ยว เพราะประโยชน์ที่จะได้ก็คือผู้โดยสารที่ใช้บริการขนส่งทางอากาศนั่นเอง

..........นอกจากในระดับภาพรวมเรื่องการท่องเที่ยว การทำการตลาดมีหน้าที่ๆจะคุยกับทางผู้ประกอบการสายการบิน ทั้งในเรื่องการเจรจาที่จะให้ช่วยเพิ่มเที่ยวบิน และเพิ่มเส้นทางบินใหม่ๆ ทำให้เกิดประโยชน์ร่วมกันทั้งสองฝ่ายนอกจากประเด็นด้านการตลาด บริษัทมีการทำ CSR Program มีส่วนร่วมในการสนับสนุนการพัฒนาสังคมที่อยู่รอบข้าง มีหลายรูปแบบ ทั้งในส่วนของการให้เงินช่วยเหลือ NGO ในส่วนของการช่วยเหลือฝึกฝนฟื้นฟูหัตถกรรม ที่นครวัด ส่งเสริมทักษะให้เกิดอาชีพและเป็นการรักษาวัฒนธรรม สนับสนุนให้มีการจัดนิทรรศการ  เรื่องสิ่งแวดล้อมมีการปลูกต้นไม้ป่า สนับสนุนกีฬาในท้องถิ่น เช่น ฟุตบอล จักรยาน และเรื่องการจัดทำแผนแม่บทการจัดสรรพื้นที่ท่าอากาศยานประเด็นต่อไป เป็นเรื่องการให้ภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการบริการท่าอากาศยาน  เรื่อง...

วีดีโอการบริหารสนามบินกัมพูชา

........ประเด็นต่อไป เป็นเรื่องการให้ภาคเอกชนมีส่วนร่วมในการบริการท่าอากาศยาน บริษัทกำลังติดต่อกับประเทศกรีก ที่จะให้เอกชนรับสัมปทานจำนวน 14 ทย. รวมทั้งสนามบินกรุงเอเธนส์ ส่วนในเอเซียก็มีประเทศเวียดนามและพม่ากำลังพิจารณาให้เอกชนเข้ามารับสัมปทานในสนามบิน  รูปแบบของสัญญาจ้างบริการหรือบริหารมีหลายแบบ ได้แก่ สัญญาจ้างแบบ....

1. สัญญาจ้างบริการ Service Contract เหมาะสำหรับกิจกรรมเล็กๆในระยะสั้น หรือ

2. การจ้าง Out Sourceจากภายนอกทำ  ส่วนอีกระดับหนึ่งคือส่วน

3. สัญญาจ้างบริหาร Management Contract เหมาะสำหรับโครงการระยะสัญญา 5 - 15 ปี  อีกแบบหนึ่งคือรูปแบบ

4. สัญญาสัมปทาน BTO Build-Transfer-Operate  หรือ BOO Build-Own-Operate เป็นระยะสัญญา 20 - 30 ปีไปเพราะเป็นการลงทุนขนาดใหญ่ทุนสูงจะต้องมีเวลาพอที่จะหารายได้เพื่อคืนทุน 

5. ส่วนอีกแบบหนึ่งคือการเช่าระยะยาว เกิน 50 ปีหรือขาย

....................................................................................รูปแบบการให้สัมปทานเริ่มแตกแขนงและมีลักษณะหลากหลาย เพราะขึ้นอยู่กับลักษณะของโครงการ และผลการเจรจาระหว่างรัฐบาลเจ้าบ้านกับบริษัทผู้ขอสัมปทาน รูปแบบสัมปทาน  ได้แก่

(1) BTO (= Build, Transfer, and Operate)

ตามรูปแบบนี้ บริษัทผู้รับสัมปทานเป็นผู้ลงทุนโครงการ เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จยกเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐบาลเจ้าบ้านโดยที่รัฐบาลเจ้าบ้านหรือบริษัทผู้รับสัมปทานเป็นผู้บริหารโครงการ ทั้งนี้แล้วแต่ข้อตกลง

(2) BOO (= Build, Own, and Operate)

 ตามรูปแบบนี้ บริษัทผู้รับสัมปทานเป็นผู้ลงทุนสร้าง เป็นเจ้าของและเป็นผู้ประกอบการ โดยไม่ต้องโอนกรรมสิทธิ์ให้แก่รัฐบาลเจ้าบ้าน

(3) BOOT ( = Build, Own, Operate, and Transfer)

ตามรูปแบบนี้ บริษัทผู้รับสัมปทานเป็นผู้ลงทุนสร้าง เป็นเจ้าของและเป็นผู้ประกอบการชั่วระยะเวลาหนึ่ง แล้วจึงโอนเป็นกรรมสิทธิ์แก่รัฐบาลเจ้าบ้านในภายหลัง

(4) BOOST (= Build, Own, Operate, Subsidize, and Transfer)

สัมปทานรูปแบบนี้มีสาระสำคัญเหมือนกับระบบ BOOT ต่างกันแต่เพียงว่า ในระหว่างที่บริษัทผู้รับสัมปทานกำลังดำ เนินโครงการ รัฐบาลเจ้าบ้านต้องให้เงินอุดหนุนแก่บริษัทผู้รับสัมปทาน

(5) BRT (= Build, Rent, and Transfer)

ตามรูปแบบนี้ บริษัทผู้รับสัมปทานเป็นผู้ลงทุนก่อสร้าง เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จ ก็ให้เช่าแก่รัฐบาลเจ้าบ้านชั่วระยะเวลาหนึ่ง แล้วจึงยกกรรมสิทธิ์ให้ในภายหลัง

.........การที่ภาครัฐให้เอกชนมีส่วนร่วม ซึ่งมี ทย. จำนวนมาก ไม่มีสูตรตายตัวเรื่องจำนวนหรือกลุ่ม ทย. เช่น การสัมปทานที่ฝรั่งเศส จะสัมปทานที่ละ ทย.  ส่วนการจัดกลุ่มสัมปทานที่ประเทศโปรตุเกสจะจัดสัมปทานให้เอกชนพร้อมกันรวม 10 ทย. แต่ประเทศ กรีกได้จัด ทย. ออกเป็น 2 กลุ่ม ให้เอกชนที่สนใจสามารถเข้าประมูลบริหารกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือทั้งสองกลุ่มก็ได้  ส่วนทางรัฐบาลก็พยายามจะดึงผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียต่างๆ วิธีการในการจัดกลุ่ม ทย. ในมุมมองภาคเอกชนที่จะสนใจในการเข้ามารับสัมปทาน ก็คือ  เอกชนเข้าใจดีว่าภาครัฐจำเป็นต้องคละรวม ทย.ขนาดเล็กๆและ ทย.ขนาดกลางรวมกับ ทย. ใหญ่ๆ เพื่อเป็นการแบ่งเบาภาระของภาครัฐ เพราะทย. เล็กๆมีรายจ่ายมากกว่ารายได้  แต่ในกลุ่มเดียวกันนั้นหรือในเเพคเกจนั้นควรจะมี ทย.อย่างน้อย 1 ทย.มีจำนวนผู้โดยสารเดินทางเกิน 1 ล้านคนต่อปี เพราะจะเป็น ทย.ที่ไปหล่อเลี้ยง ทย.ที่เหลือในกลุ่มเดียวกัน(Key Driver) แบบนี้ทำให้พอจะมีโอกาสทางธุรกิจได้ อีกอย่างหนึ่งคือ การคละกลุ่ม ทย. ที่มีลักษณะที่ตั้งที่อยู่ใกล้กัน ทำให้เกิด Economy of Scale ในการที่จะบริหาร เช่น การแชร์Resourceสามารถโยกย้ายหมุนเวียนบุคลากรและอุปกรณ์  ทำให้ต้นทุนการบริหารถูกลง และต้องเป็นการจัดกลุ่มที่สามารถทำ Networking ระหว่างสนามบินในกลุ่ม เกิดRootใหม่ๆในระหว่าง ทย. ที่บริหารด้วยกันเองทำให้มีอำนาจการต่อรองสิ่งต่างๆได้

  • ประเด็นของการกำกับด้านเศรษฐศาสตร์ในส่วนของภาครัฐ ที่ ดร.อารยา ได้พูดในตอนเช้า มีหลายรูปแบบ เช่น แบบ Price Cap คือการดูผลตอบแทน Rate of Return ว่าเมื่อผู้ได้รับสัมปทานได้รับผลตอบแทนถึงจุดที่กำหนดก็สามารถหยุดสัญญาได้ ก่อนที่จะหมดอายุตามสัญญา  เชิงการกำกับดูแลของภาครัฐนั้น สามารถที่จะเป็น Price Cap คือในเรื่องผลตอบแทน เมื่อผู้ทำสัญญาได้ในส่วนของ Single-till  หรือ Dual till นั้นทางผู้ประกอบการเห็นว่าแบบ Dual-till เป็นธรรมต่อผู้รับสัมปทาน เพราะมีโอกาสได้รับผลตอบแทนจากธุรกรรมแบบ Non Aero โดยที่ไม่ต้องหักบางส่วนให้แก่รัฐเป็นต้น 
    • Q&A คำถามคำตอบเกี่ยวกับการสัมปทานสนามบิน
  • แม็กก้า นราวุฒิ  :  สรุปได้ความว่าอย่างไรครับ?
    Km Dca Airport : ความเห็นทาง KM Dca Airport  เห็นว่า……
    1)ทย.แต่ละทย.ควรต้องพิจารณาต่อเรื่อง กลุ่มของทย. เช่น เส้นทางบินระหว่างกลุ่ม
    2)ในกลุ่มจะมี ทย.ใดมีรายได้มากพอที่จะเป็น Key Drive ช่วยซับพอร์ตรายจ่ายแก่ ทย. ในกลุ่มที่รายจ่ายมากกว่ารายรับ
    3)จำนวนผู้โดยสารที่ต้องการเดินทางภายในกลุ่มและระหว่างกลุ่ม เเลัวจัดกลุ่ม ทย ให้เหมาะสม
    4)พิจารณาข้อดีข้อเสียเลือกวิธีการสัมปทานแบบต่างๆ ให้เหมาะสมและรัฐจะได้ประโยชน์มากสุด
    5)สรรหาเส้นทางเลือกสำหรับข้าราชการและจนท ทย. ที่จะเข้ากลุ่ม การโอนย้าย การจัดสรรตำแหน่ง รวมทั้งผลตอบแทนหรือการชดเชยต่างๆ สวัสดิการ ที่ดึงดูดใจเหมาะสมและเป็นธรรมจากภาครัฐ
    แต่อย่างไรก็ตาม ต้องศึกษาความเป็นไปได้ จากเหตุผลหลักๆดังกล่าวและนำผลการศึกษา มาเสวนากันอีกอย่างหลากหลายมุมมอง ถึงตอนนั้นนโยบายผู้บริหาร จะเป็นไปในทิศทางใดก็คงต้องช่วยกันขับเคลื่อนไป ประเด็นสำคัญคือ ทุกคนต้องมองผลประโยชน์ของประเทศเป็นหลัก มิใช่มองผลประโยชน์ตนเป็นหลักครับ ต้องยอมเสียผลประโยชน์ตนเองเพื่อให้สนามบินเกิดการพัฒนาต่อไปได้ ยอมลำบากใจแต่เพื่อส่วนรวมก็ต้องคิดจุดนี้มากๆครับ (20 ตุลาคม เวลา 6:07 น.)
    Lalita Dca Wutti : แล้วจะเป็นยังไงต่อคะ? ต้องใช้เวลาในการพิจารณาอีกนานใช่มั๊ยคะ? (21 ตุลาคม เวลา 7:08 น.)
    Km Dca Airport : เท่าที่ทำได้ตอนนี้ความเห็นของ KM DCA Airport ว่า
    <p>1)ทย. ต้องตรวจสอบ ทย.ที่เราทำงาน อยู่ก่อนว่า รายได้ ทย.เราเกิน 1 ลบ ต่อปีไหม(ยังไม่หักค่าใช้จ่าย)
    2)ในจังหวัดใกล้เคียง ทย.เรา ที่มีสนามบิน บพ.อยู่นั้น มี ทย.ใดมีรายได้เกิน1ลบ. ต่อปี พอที่จะเป็น Key Drive
    3)ให้เอกชนที่รับสัมปทาน นำรายได้จาก ทย.ที่มีรายได้เกินล้าน นำเงินรายได้ไปบริหารจัดการ ทย. อื่นๆในแพคเกจเดียวกันที่มีรายจ่ายมากกว่ารายได้ (เหมือน BKK Air ที่นำรายได้จากสมุยไปพัฒนากายภาพและศักยภาพของสนามบินสุโขทัยและตราด)
    4)ตลอดจนศึกษาเส้นทางบินถึงจังหวัดในกลุ่ม ดูว่าถ้าเชื่อมโยงถึงกันในแพคเกจจะสามารถแชร์บริการต่างๆ ตลอดจนผู้โดยสาร(PAX) เช่น แวะเติมน้ำมันและโหลด PAX ที่มีความต้องการจะไปยังปลายทางเดียวกันเพิ่ม
    5)ทำการสำรวจPAX ที่มีความต้องการเดินทางภายในวงหรือภายในกลุ่มแพคเกจเดียวกันเท่าไหร่ จากไหนไปไหน
    6)ทย.ในแพคเกจมี Facilitation อะไรที่สามารถแชร์ใช้ร่วมกัน เพื่อสามารถต่อรองหรือลดค่าธรรมเนียมต่างๆ เช่น มีบริการเติมน้ำมันเครื่องบิน มีบริการซ่อมเครื่องบิน มีธุรกรรมการขนส่งสินค้าทางอากาศเด่นๆ ความเป็นไปได้การเปิดให้เอกชนเข้าสัมปทานสนามบิน น่าจะเกิดจากสิ่งต่างๆที่กล่าวมา ที่จะสามารถดึงดูดเอกชนให้เข้ามาบริหารจัดการสนามบิน (21 ตุลาคม เวลา 11:04 น.)
    </p><p>Km Dca Airport : อยากฟังความเห็น ในมุมมองด้านเศรษฐศาสตร์ เช่น การขนส่งทางอากาศระหว่างภาค ด้านลอจิสติกส์ ตลอดจนมุมมองด้านอื่นๆ เช่น การตลาด เช่น การแชร์facilitaion การบริหารจัดการ เช่น การลดค่าธรรมเนียม และอื่นๆบ้างนะครับ ผมก็เข้าใจตามที่สัมมนามา เข้าใจระดับวิศวกรที่ทำหน้าที่ตรวจออดิตมาตรฐานสนามบิน ที่มีปสก.ด้านเศรฐศาสตร์มาเพียงเล็กน้อยเท่านั้นเองครับ (21 ตุลาคม เวลา 11:12 น.)
    Lalita Dca Wutti : ขอบคุณมาก…ค่ะ ได้ความรู้เพิ่มเยอะเลยจ้า..(21 ตุลาคม เวลา 11:39 น.)
    </p>

    บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน การจัดการความรู้ KM Knowleage Management



    ความเห็น (0)