วันนี้ 27 พ.ค.57 เวลา 8.30 น.-12.00 น. ข้าพเจ้ามีโอกาสเข้าฟังการถอดบทเรียน การเป็น Note Taker ที่ห้องประชุมกวี ทังสุบุตร  จัดโดยฝ่ายทรัพยากรบุคคล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

วิทยาการคือ รศ.ดร.เพชรากร หาญพานิชย์  และ พี่กฤษณา สำเร็จ blogger จาก GotoKnow ของเรา

อาจารย์เพชรากรได้พูดถึงคุณลิขิต (Note taker) คนจดบันทึกความรู้

วิธีการมีหลากหลายเช่น  บันทึกทุกคำพูด ถอดเทป แผนภูมิ เป็นต้น

ทักษะจำเป็นคือ การจับใจความสำคัญ  การสกัดประเด็นปัญหา ฟัง คิด เขียน  ความรู้ความเข้าใจเรื่องที่จดบันทึก  ทักษะภาษา

ติดตามการแลกเปลี่ยน

การเป็นnote taker ควรมีอุปกรณ์ช่วย เช่น รูปภาพ แผนภูมิ เป็นต้น  เติมคำบรรยายเนื้อหาสาระเข้าไป  ใช้ทักษะการฟัง

ปัญหาที่พบคือ จับประเด็นสำคัญไม่ได้ ไม่เข้าใจเนื้อหา คำศัพท์ หลุด หลงลืม

ถอดเนื้อหา ไม่ใส่ความรู้สึกลงไป

หมั่นฝึกฝน เรียนรู้ ทบทวน แก้ไข

เริ่มที่ตัวเรา  ใช้เทคนิคการฟัง ฟังแบบตามติด ใจจดจ่อกับสิ่งที่ฟัง  มีสมาธิ  ถอดเนื้อหา  บรรยายเนื้อหา แผนภูมิ รูปภาพ

เปิดโอกาสให้คนทำงานมาเล่า

เปิดโอกาส เปิดเวที เปิดใจ

อย่าเพิ่งตัดสินใจเขา ให้เขาเป็นอย่างที่เขาเป็น

เปิดใจ  เขาทำอะไร  

บันทึก   ถอดบทเรียนจากประสบการณ์ของเรา  นำไปสู่การต่อยอด  CQI อะไร   ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไร อย่างไร นำมาบันทึก

ถอดบทเรียน

ต้องรู้จักการจัดการความรู้

ยกตัวอย่างคำพูดของศ.วิจารย์ พานิช

แก่นการจัดการความรู้

หัวใจของการเรียนรู้คือการดำเนินการของกลุ่ม ผู้ทำงานร่วมกัน ใช้ความรู้ร่วมกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่ม

ความรู้จากการทำงาน ปรับเข้ากับบริบทของเรา

ถอดบทเรียน   ค้นหาความรู้จากการปฏิบัติ

เป็นการสร้างความรู้ ใช้ความรู้ที่มีอยู่ (ระบุที่มา เอกสารอ้างอิง)

นำความรู้มาใช้ มาประยุกต์ใช้

เมื่อใช้ซ้ำๆ ย่อมเกิดทักษะ ความชำนาญ หรือความสามารถ

ปรับปรุงความรู้ นำไปสู่การแลกเปลี่ยนเรียนรู้

มีองค์ความรู้ ถ่ายทอด

ถอดบทเรียนจากงาน จากชีวิต

สะสมเกิดองค์ความรู้  ถอดความรู้ การเปลี่ยนแปลง   พฤติกรรม   นำไปสู่การปฏิบัติ

เทคนิคการถอดบทเรียน   ใช้วิธีการเรียนรู้ จากผู้รู้  "ปัญญาปฏิบัติ"

เขาทำกันอย่างไร  ดูจากการปฏิบัติ  เรียนรู้จากการสนทนา   ขอคำแนะนำจากผู้รู้   ฝึกทักษะการปฏิบัติ

ข้อมูลมาจากสนสอบถาม การสัมภาษณ์ เสวนา พูดคุยสถานการณ์ การเข้าไปในสถานที่จริง

นำสิ่งที่ได้มาจัดเก็บ

ใคร   ทำอะไร อย่างไร   พยายามจับประเด็น  เขาทำอย่างไร  เหตุจูงใจ   วิธีการ

เทคนิคการได้มาซึ่งข้อมูล เช่น  การตั้งประเด็นคำถามหลัก หากมีมากประเด็น นำมาคุยกัน 

การตั้งประเด็นสนทนา  สุนทรียสนทนา  ฟังอย่าตั้งใจ ไม่สอดแทรก

เรียนรู้จากคำตอบ  นำคำพูดที่โต้ตอบมาประมวลผลตรวจสอบและพิสูจน์อักษร

เทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการได้มาซึ่งข้อมูล

ยกตัวอย่าง มีขวด7ขวด

มีดิน มีหอม  ปลูกหอมในขวดน้ำ

ชวนสงสัย เขาใส่ดินอะไร ใส่ปุ๋ยอะไร รดน้ำอย่างไร

มีผู้รู้ก็ดี ทำเองอาจลองผิดลองถูก

มีผู้รู้มาแนะนำ

ถอดบทเรียน เราทำได้  ทำทันที   เริ่มจากตัวเรา   คนเราเปลี่ยนแปลงได้

เราต้องกล้าเปลี่ยนแปลง

การใช้ชีวิต   การทำงาน   กลับมาทบทวน

เป็นอะไร เกิดอะไรขึ้น มีอะไรดี อยากบอกอะไร   มีอะไรผิดพลาด   อะไรไม่ดี   แก้ไข พัฒนา   มีข้อมูลอะไรมาเกี่ยวข้อง

จะประปรุงแก้ไขอย่างไร  คาดหวังอะไร

เรียนรู้อะไร

BAR Befor Action Review

DAR During Action Review

AAR After Action Review

ถอดบทเรียน   บันทึกบทเรียน   นำไปใช้   พัฒนาความรู้

ยกตัวอย่างถอดบทเรียนจากผู้รู้ ครูบาสุทธินันท์  เศรษฐกิจพอเพียง  นำใบไม้มาบดมาเลี้ยงวัวจนเป็นที่สนใจ

"ปัญญาปฏิบัติ"

วิทยากรเล่าถึงการใช้โกทูโนว์

บอกเล่าเรื่องราวหลากหลายชีวิตและงาน

เป็นแหล่งแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ดี

การถอดบทเรียนการทำงาน

เป้าหมายการถอดบทเรียน ได้อะไร นำไปใช้ประโยชน์อะไร

"ความรู้เล็กน้อยเพื่อปฏิบัติมีค่ามากกว่าความรู้มหาศาลที่วางอยู่ไม่ทำอะไร"

ถอดบทเรียน สกัด สังเคราะห์ ตรวจสอบคุณค่า

"มองโลกตามจริง  เรียนรู้สิ่งใหม่ๆ"

Note taker ต้องมีความเพียร

"ความล้มเหลวไม่เป็นสภาวะที่ถาวร"

"กล้าที่จะล้มเหลวเพื่อวันใหม่"

ให้จับกลุ่มฝึกถอดบทเรียนจากหนังสามก๊กบางตอน

ต้องยอมรับความพ่ายแพ้เป็น มันเป็นเรื่องธรรมดา

ความล้มเหลวสอนให้สำเร็จ

รู้จังหวะชีวิต ยามไหนเดินหน้า ปล่อยวาง

มีพลัง ไม่ท้อ สักวันก็จะชนะ

มองมุมบวกเข้าไว้ เสียสิ่งหนึ่งยังเหลือหลายสิ่ง มองหามุมดีๆในชีวิต

แต่ละคนมีประสบการณ์ต่างกัน ไม่จำเป็นต้องเหมือนใคร

วิทยากรอีกท่านคือ พี่กฤษณา สำเร็จ 

วิสัญญีพยาบาล ชำนาญการพิเศษและกำลังก้าวสู่ APN

บอกเล่าเทคนิคการสกัดความรู้

ต้องอยากรู้ อยากมี อยากเห็น อยากเล่า (มีกิเลสบ้าง)

เล่าตามอารมณ์

การมาเป็นผู้เล่า ทำให้พูดน้อย ฟังมาก

เราอาจฟังเขามากมาย เก็บมาบางประโยคที่สำคัญ

Deep listening ฟังอย่างตั้งใจ  ฟังมากขึ้น  รู้ตนเอง บริบทตนเอง  ปรับบทบาทตนเอง

ฟังแล้วฝันดีกับสิ่งที่ได้ฟัง  ใครพูดลบอย่าเอามาเป็นอารมณ์ ดึงเอาที่ดีๆมา

สร้างแนวปฏิบัติหลายเรื่อง

เริ่มที่ตนเอง   การปฏิบัติในชีวิตประจำวันเอามาเขียน  เขียนในมุมของเรา  อ่าน ทบทวน

ประโยชน์จากการบันทึกในโกทูโนว์และ ในwebsite KMของคณะแพทย์

ได้ประโยชน์เชิงวิชาชีพด้วย

 สิ่งที่เราทำแต่ละวัน บันทึก เมื่อเวลาผ่านไป  เอามากรอง สกัดความรู้ได้  เล่าในมุมของเรา

ก่อนจาก ฝากไว้ เราอาจมีทีมnote taker สมาชิกมาจากผู้เข้าอบรมวันนี้

ยังต้องเดินต่อไป