จากประสบการณ์ของการร่วมขับเคลื่อน R2R 

ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นดั่งเครือข่าย R2R จังหวัดเลย ไม่ได้มีเกิดขึ้นง่ายๆ กับกระบวนการเรียนรู้ที่มีผู้เข้าเรียนมากกว่า ๑๕๐ คน

ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ...และไม่ใช่เรื่องที่ข้าพเจ้าเองเป็นผู้กำหนด หากแต่มีปัจจัยมากมายที่ทำให้ผู้จัดได้สร้างความรู้สึกท้าทายให้เกิดขึ้นแก่วิทยากรกระบวนการ

ตามรูปแบบของการเรียนรู้ ก็ยังคงจัดแบบกลุ่ม

โจทย์แรกที่เราเจอ ที่ต้องมาเรียนรู้ร่วมกันว่า เราจะจัดใครเข้ากลุ่มอย่างไรบ้าง โดยเนื้อความและหลักการก็มีคนวางไว้มากมาย เช่น จัดคนที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันทั้งในแง่ลักษณะงาน หน่วยงาน หรือกลุ่มเรื่องที่สนใจ หรืออีกแบบอาจจะคละกันไปแบบหลากหลาย

ซึ่งไม่ว่าจะเป็นแบบไหน ต่างก็มีคุณค่าที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับเป้าหมาย 


ข้าพเจ้าได้ถามผู้จัดว่า …มีเป้าหมายอะไรไหม เช่น เพื่อให้เกิด Knowledge Vision หรือองค์ความรู้ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง แล้วให้สมาชิกกลุ่มเรียนรู้และสร้างความรู้ในเรื่องนั้นร่วมกัน

ผู้จัดบอกต่อข้าพเจ้าว่า ไม่ได้กำหนดชัดเจน เราก็เลยตัดสินใจคละกลุ่ม ในแต่ละกลุ่มจะมีสมาชิกที่แตกต่างหลากหลายบริบท ในทัศนะของข้าพเจ้ามองว่า นี่คือ ความท้าทาย และเกิดการเรียนรู้

ในกลุ่มอาจมีตั้งแต่แพทย์ … ไปจนถึงระดับสนับสนุน

การเรียนรู้ที่คละกันเช่นนี้ ทำให้เกิดการสร้างคน …เพื่อนำไปสู่การสร้างความรู้

แต่ถ้าเป็นในแบบที่มีเป้าหมายร่วมชัด นำคนที่มีบริบทใกล้เคียงมารวมกลุ่ม นั่นน่ะมุ่งนำคนมาช่วยกันสร้างความรู้...

(เป็นความเห็นส่วนตัวที่ข้าพเจ้าวิเคราะห์ออกมาถูกผิดเช่นไร ถือว่าเป็นการเรียนรู้ของข้าพเจ้าเอง)

การทำงานขับเคลื่อนเช่นนี้ผ่านไปสองระยะแล้ว

สิ่งที่ข้าพเจ้าได้เห็นคือ … ศักยภาพของ "คุณอำนวยประจำกลุ่ม" R2R Facilitator เพราะนี่คือ สนามฝึกจริงของ Fa

ต้องชื่นชม พี่เฮงและพี่จุ๋ม Fa ขั้นเทพของเรารุ่นที่ 2 ที่กล้าหาญนำสิ่งที่ตนเองเรียนรู้มาขยายผลต่อ มาสร้าง Fa ในพื้นที่ และกำหนดสถานการณ์จริงให้ Fa ได้เกิดการเรียนรู้

ซึ่ง…สิ่งเหล่านี้ไม่สามารถบอกกันได้ เป็นข้อๆ ว่าต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ แต่…เป็นสิ่งที่บุคคลนั้นต้องก้าวเข้ามาสู่การเรียนรู้ด้วยตนเอง

ในกระบวนการทำงาน...

เราลองมาถอดบทเรียนกันดูว่า ในหนึ่งเดือนที่ผ่านมา Fa ได้มีกระบวนการหรือเทคนิคในการสร้างแรงบันดาลใจ สร้างขวัญกำลังใจ หรือมีเทคนิคอะไรบ้างในการกระตุ้น นักพัฒนางาน R2R 

สิ่งที่มองเห็นเป็นลักษณะร่วมอย่างหนึ่งคือ "ใจ" … มีใจยินดีที่จะคอยช่วยเหลือ ประคับประคอง เปิดโอกาสให้พูด Fa ฟัง… ให้กำลังใจ ถามไถ่ เชื่อมั่นในทีม...คอยชื่นชมให้กำลังใจกัน

ส่วนทักษะหรือเทคนิค...

ก็จะใช้การพูดคุยติดต่อสื่อสารกันมากขึ้น ใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยเช่น Line หรือ Facebook หรือ e-mail เป็นต้น 

ใช้บทบาทของความเป็นกัลยาณมิตร

ในความคิดส่วนตัวแล้ว

ข้าพเจ้ามองว่า ไม่ใช่เรื่องที่ง่าย แต่ก็ไม่ยาก 

ปรากฏการณ์ของกระบวนการเรียนรู้ที่นี่ได้เกิดขึ้น และก้าวย่างไปพร้อมๆ กัน

ทั้งผู้จัด (Fa กลาง) Fa ย่อยในกลุ่ม ผู้เรียน หรือแม้แต่ตัวข้าพเจ้าเอง ก็ได้เกิดการเรียนรู้ไปพร้อมๆ กันในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้ และสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เอื้อให้เกิดคุณค่าอย่างสูงสุด

นี่คือ บทเรียนแห่งความท้าทายอีกบทหนึ่ง

ของการขับเคลื่อน R2R ที่ถือได้ว่าเป็นความเติบโต ทางปัญญาและจิตวิญญาณ ของข้าพเจ้าเอง

…

๒๐-๒๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๕๗

R2R จังหวัดเลย