สิทธิสุขภาพดี ตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม ข้อที่ 12 ให้ความหมายว่า รัฐที่เป็นภาคีในกติกานี้ รับรองสิทธิของทุกคนที่จะมีสุขภาพกาย และสุขภาพจิตตามมาตราฐาน “สูงสุด” เท่าที่เป็นไปได้ โดยประเทศไทยของเรานั้น ได้ใช้บังคับกติกานี้เมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2519 (1)  

คำว่า "สุขภาพ" เป็นที่เข้าใจว่ามิใช่เพียงสิทธิในการมีสุขภาพดีเท่านั้นแต่ยังเป็นสิทธิที่จะควบคุมสุขภาพและร่างกาย (รวมทั้งการสืบพันธุ์) ของตนเองและเป็นอิสระจากการแทรกแซงเช่นการทรมานหรือการทดลองทางการแพทย์รัฐต้องคุ้มครองสิทธินี้โดยทำให้แน่ใจว่าทุกคนในเขตอำนาจของตนเข้าถึงปัจจัยสุขภาพที่จำเป็นเช่นน้ำสะอาดสุขอนามัยอาหารสารอาหารและที่อยู่อาศัยและผ่านระบบสาธารณสุขอย่างครอบคลุมซึ่งทุกคนเข้าถึงได้โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติและทุกคนเข้าถึงได้อย่างประหยัด

และกำหนดให้ภาคีดำเนินการโดยเฉพาะเพื่อพัฒนาสุขภาพของพลเมืองของตนรวมทั้งลดอัตราการตายของทารกและพัฒนาสุขภาพเด็ก, พัฒนาสุขลักษณะทางสิ่งแวดล้อมและที่ทำงาน, ป้องกันรักษาและควบคุมโรคระบาดและสร้างสภาวะที่ประกันบริการทางการแพทย์ที่เท่าเทียมและทันท่วงทีแก่ทุกคนซึ่งทั้งหมดนี้ถูกมองว่าเป็น "ตัวอย่างไม่ละเอียดที่เป็นตัวอย่างประกอบ" มากกว่าเป็นคำประกาศข้อผูกมัดของภาคี (2)

จากกรณีศึกษา”อาป่า”  อาป่าเป็นบุตรที่บิดามารดาเป็นคนไร้สัญชาติ แต่ตัวอาป่าเองนั้นเกิดในราชอาณาจักรไทย จึงมีสิทธิได้รับสัญชาติไทยตามหลักดินแดนแต่อาป่าเป็นบุคคลตกสำรวจจึงยังมิได้รับสัญชาติไทย

ปัญหาเกิดขึ้นตรงที่อาป่าประสบอุบัติเหตุ ขาหักทั้งสองข้าง แต่เจ้าหน้าที่ของรัฐที่ต้องให้การบริการทางสาธรณะสุขนั้นปฏิเสธที่จะให้ความช่วยเหลือรักษาอาป่าเหตุเพราะอาป่าเป็นคนไร้สัญชาติ

การปฏิเสธการช่วยเหลือนี้จึงขัดกับกติกาวะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจสังคมและวัฒนธรรมที่ไทยเข้าเป็นภาคี ที่ไทยต้องรับรองสิทธิของคนทุกคนที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตตามมาตราฐานสูงสุด หรือควรจะได้รับการช่วยเหลือรักษาจากโรงพยาบาล

ถึงแม้ประเทศไทยจะมิได้เข้าร่วมกับกติกานี้ก็ตามแต่ข้าพเจ้าก็มีความเห็นว่า เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องรวมถึงโรงพยาบาลควรให้ความช่วยเหลือโดยมุ่งไปที่สิทธิสุขภาพดีที่จำเป็นที่จะได้รับการรักษาดั่งเช่นทุกๆคน มิควรมุ่งไปที่สัญชาติของเขา.

 

ที่มา

(1)             http://www.l3nr.org/posts/367320 , http://www.humanrights.ago.go.th/files/กติการะหว่า...

(2) http://th.wikipedia.org/wiki/กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ_สังคม_และวัฒนธรรม#.E0.B8.AA.E0.B8.B4.E0.B8.97.E0.B8.98.E0.B8.B4.E0.B9.83.E0.B8.99.E0.B8.AA.E0.B8.B8.E0.B8.82.E0.B8.A0.E0.B8.B2.E0.B8.9E