คนต่างด้าวในประเทศไทย: สิทธิในหลักประกันสุขภาพ
ความเจ็บป่วยของมนุษย์เป็นเรื่องธรรมดา ดังนั้นเมื่อเจ็บป่วยก็ย่อมต้องมีการรักษา หากเป็นเจ็บป่วยแบบธรรมดาทั่วไปก็ไม่มีปัญหา แต่หากเป็นการเจ็บป่วยที่กระทบต่อการดำเนินชีวิตหรือถึงขั้นเสียชีวิต หากไม่ได้รับการรักษาย่อมเป็นปัญหาใหญ่
สำหรับคนไทย มีการบัญญัติสิทธิในหลักประกันสุขภาพในพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545 มาตรา5วรรค1 บัญญัติว่าบุคคลทุกคนมีสิทธิได้รับบริการสาธารณสุขที่มีมาตรฐานและมีประสิทธิภาพตามที่กําหนด โดยพระราชบัญญัตินี้[1] ซึ่งต้องดูประกอบกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช2550 มาตรา51วรรคหนึ่ง "บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับบริการทางสาธารณสุขที่เหมาะสมและได้มาตรฐาน และผู้ยากไร้มีสิทธิได้รับการรักษาพยาบาลจากสถานบริการสาธารณสุขของรัฐโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย"[2] เนื่องจากมาตราดังกล่าวอยู่ในหมวด3ซึ่งเป็นสิทธิและเสรีภาพของชนชาวไทย มาตรานี้จึงไม่ใช้กับคนต่างด้าว
หากเป็นกรณีของคนต่างด้าว จะมีสิทธิในหลักประกันสุขภาพอย่างไรบ้าง ต้องดูตามกรณี
กรณีตัวอย่าง กรณีของน้องผักกาด บิดามารดามาจากเมียนมาร์ แต่เกิดในประเทศไทย และไม่ได้มีการแจ้งเกิด ทำให้เป็นคนไร้รัฐและเป็นคนเข้าเมืองผิดกฎหมาย นอกจากนั้น น้องผักกาดยังเป็นโรคสมองบวมน้ำจนไม่สามารถช่วยเหลือตนเองได้ แม้น้องผักกาดจะเป็นคนไร้รัฐ แต่เนื่องจากน้องผักกาดเป็นเด็กเพราะอายุเพียงแปดปีตามความหมายของอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็กข้อ1"เพื่อความมุ่งประสงค์แห่งอนุสัญญานี้ เด็กหมายถึง มนุษย์ทุคนที่อายุต่ำกว่าสิบแปดปี เว้นแต่จะบรรลุ นิติภาวะก่อนหน้านั้น ตามกฎหมายที่ใช้บังคับแก่เด็กนั้น" น้องผักกาดจึงมีสิทธิตามอนุสัญญานี้ ข้อ24(1)"รัฐภาคียอมรับในสิทธิของเด็กที่จะได้รับมาตรฐานสาธารณสุขที่สูงที่สุดเท่าท่ีจะหาได้และสิ่งอำนวย ความสะดวกสำหรับการบำบัดรักษาความเจ็บป่วยและการฟื้นฟูสุขภาพ รัฐภาคีจะพยายามดำเนินการที่จะประกันว่าไม่มีเด็กคนใดถูกริดรอนสิทธิในการรับบริการดูแลสุขภาพเช่นว่านั้น"[3]
นอกจากนั้น น้องผักกาดยังมีสิทธิตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ ข้อ25รัฐภาคียอมรับว่าคนพิการมีสิทธิในการอุปโภคมาตรฐานสาธารณสุขที่สูงสุด เท่าที่จะหาได้โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติเพราะเหตุแห่งความพิการ ให้รัฐภาคี ดําเนินมาตรการที่เหมาะสมทั้งปวงเพื่อประกันให้คนพิการเข้าถึงบริการด้าน สาธารณสุขโดยคํานึงถึงเพศสภาพ รวมถึงการฟื้นฟูสมรรถภาพด้านสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งให้รัฐภาคี[4]
สิทธิในหลักประกันสุขภาพเป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ดังนั้นแม้จะเป็นคนชาติหรือคนต่างด้าว ก็ต้องได้รับการรับรองสิทธิดังกล่าวเช่นเดียวกัน
[1]พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2557 แหล่งที่มา :http://www.moph.go.th/ops/minister_06/Office2/30%20baht%20law.pdf ... 13 พฤษภาคม 2557
[2]รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช2550. แหล่งที่มา:http://bcp.nbtc.go.th/sites/default/files/act3%20รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย%20พ.ศ.%20๒๕๕๐%20(รวมที่แก้ไขเพิ่มเติม%20ฉบับสำนักงานกฤษฎีกา).pdf ... 13 พฤษภาคม 2557
[3]อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก. แหล่งที่มา: http://www.mfa.go.th/humanrights/images/stories/crct.pdf ... 13 พฤษภาคม 2557
[4]อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิคนพิการ. แหล่งที่มา: http://www.mfa.go.th/humanrights/images/stories/crpd%20version%20thai-eng.pdf ... 13 พฤษภาคม 2557