สวัสดีผู้อ่านทุกท่านค่ะ ดิฉันได้มีโอกาสได้เข้าร่วมการฟังความรู้เกี่ยวกับกิจกรรมบำบัดกับผู้รับบริการฝ่ายกาย ดิฉันจึงอยากนำมาแบ่งปันให้ทุกๆท่านได้อ่าน การฟังในครั้งนี้มีอ.ดร.อนุชาติ เขื่อนนิล ผู้ที่มีประสบการณ์ในกิจกรรมบำบัดทางฝ่ายกายมาแบ่งปันประสบการณ์และมุมมอง และมีอ.ดร.ศุภลักษณ์ เข็มทองหรือดร.ป๊อป เป็นผู้ดำเนินการหรือเป็นพิธีกรของงานนี้ค่ะ ซึ่งจะมีการตอบคำถามเกี่ยวกับกิจกรรมบำบัดทางฝ่ายกาย ดังคำถามต่อไปนี้ค่ะ

 

  1. อะไรคือเป้าหมายสำคัญของนักกิจกรรมบำบัดในฝ่ายกาย?

กิจกรรมบำบัดทางฝ่ายกาย เราต้องใช้ Frame of reference ทฤษฎีต่างๆ เช่น Domain & Process แต่บางครั้งดูเหมือนมันเป็นแบบแผนหรือรูปแบบเกินไป ดังนั้นเราจะต้องเลือกการรักษาให้เหมาะในแต่ละบุคคล ในบางรายอาจต้องใช้หลายหลักหลายทฤษฎีมารวมกันในการรักษา ถ้าผู้ป่วยหลอดเลือดสมองมาหาคุณ คุณจะต้องรู้แล้วว่าจะทำอะไร การทดแทนหรือการให้อุปกรณ์หรือเทคโนโลยี เครื่องช่วยคุณก็ต้องนำมาเชื่อมโยงกับทฤษฎีว่าสิ่งที่คุณให้นั้น ดีที่สุดและเหมาะสมสำหรับผู้รับบริการแล้วหรือยัง

 

  1. นักกิจกรรมบำบัดจะมั่นใจได้อย่างไรว่าการรักษานั้นๆมีคุณภาพ?

เมื่อผู้รับบริการมาที่แผนก พวกเขาจะมีความรู้สึกว่า ฉันไม่อยากทำอะไร และบางครั้งเราก็มีข้อจำกัดด้วยเช่นกันใน 1 วันเรามีเวลาในการพบผู้รับบริการเพียงแค่แปปเดียวดังนั้นเราควรจัดการเวลาและร่วมกันตั้งเป้าประสงค์ในการรักษาเพราะว่าชีวิตของผู้รับบริการไม่ใช้ชีวิตของคุณ คุณต้องพยายามเก็บข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาของผู้รับบริการมากที่สุด เช่นจากครอบครัวหรือผู้ดูแล ไม่ว่าจะในเรื่องอาหาร วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ ลักษณะบ้าน เป็นต้น อย่าคิดแทนผู้รับบริการ พวกเขาสามารถพูดคุยและรู้ว่าเขาต้องการทำอะไร นักกิจกรรมบำบัดต้องอธิบายให้ผู้รับบริการเข้าใจด้วยเช่น นักกิจกรรมบำบัดทำอะไรบ้าง อุปกรณ์ที่ให้ไปมีวิธีใช้อย่างไร จะเคลื่อนย้ายตนเองในการทำกิจวัตรประจำวัน การทำงานหรือการใช้เวลาว่างอย่างไรดี นอกจากนี้คุณสามารถจัดสภาพแวดล้อมให้ผู้รับบริการรู้สึกไว้ใจคุณ ร่วมกันตั้งเป้าประสงค์ ทำตามแผนที่วางไว้ ร่วมกันตรวจสอบเพื่อให้ผู้รับบริการเห็นความก้าวหน้าหรือความพึงพอใจ

 

  1. อะไรคิอจุดแข็ง จุดอ่อน ภัย หรือโอกาสในนักกิจกรรมบำบัดฝ่ายกายในประเทศไทย?

พวกเรานักกิจกรรมบำบัดจะเชี่ยวชาญในเรื่องของกิจกรรมการดำเนินชีวิต

จุดแข็งคือ เราสามารถปรับประยุกต์สิ่งของที่ผู้รับบริการมี ไม่จำเป็นต้องสิ่งที่เห็นในคลินิกเท่านั้น ถ้าพวกเขาอยากได้บอลคุณก็สามารถประยุกต์อะไรก็ได้ที่คล้ายคลึงบอลมาใช่ในสถานการณ์จริง อาจมีการสร้างตะกร้าจากใบมะพร้าวหรือใบกล้วย การฉีกใบสะระแหน่ เป็นต้น เป็นกิจกรรมที่ใช้ของหรือวัสดุที่หาได้ง่ายในชุมชนหรือที่บ้าน เช่นทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) จะมีสื่อในการรักษาหลากหลายชนิดเช่นปกติเรามี therapeutic putty เขาจะประยุกต์โดยการนำข้าวเหนียวมานวดแทน putty  หาแหล่งวัตถุดิบและสื่อการรักษาที่หลากหลายเพื่อนำไปสู่กิจกรรมที่มีความหมายของผู้รับบริการมากยิ่งขึ้น

 

  1. คุณได้เรียนรู้อะไรจากกิจกรรมบำบัด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เพื่อมาสร้างกิจกรรมบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล?

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังขาดผู้ป่วยทางฝ่ายกาย ต่างกับกรุงเทพมหานครที่เป็นสถานที่ที่ดีสำหรับใครหลายๆคน ถ้าคุณได้ไปเชียงใหม่คุณจะพบว่าเป็นผู้คนพื้นที่ คุณต้องเรียนรู้วิถีของชาวเหนือ เรียนรู้จากใบอนุญาต เราเรียนรู้วว่าห้ามทำสิ่งนี้นะ ซึ่งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ช่วยสอนและขยายไปยังที่ต่างๆ ถึงแม้เราจะขยายช้าแต่ช้าๆได้พร้าเล่มงาม เราจะต้องดึงบางสิ่งบางอย่างจากความคิด มาประยุกต์กิจกรรมให้เข้ากับแต่ละภูมิภาค การปรับบริบท ปรับสิงแวดล้อม การทำกิจวัตรประจำวันยังต้องใช้การรักษาที่หลากหลาย

 

  1. คุณอยากเห็นอะไรในกิจกรรมบำบัดฝ่ายกายในอนาคต แล้วจะทำให้สำเร็จได้อย่างไร?

พวกเขาสามารถหยิบแก้วเพื่อนำมาดื่มได้ โดยการใช้สิ่งของที่มีตามบริบทของผู้รับบริการ ถ้าผู้รับบริการใช้ตะเกียบ นักกิจกรรมบำบัดก็ต้องสอนและฝึกฝนเขาในการใช้ตะเกียบ ร่วมกันตั้งเป้าประสงค์กับผู้รับบริการและทำมัน ใช้บริบทจริงๆเพื่อผลลัพธ์ที่ดี ความสามารถที่ดีขึ้นจะนำไปสู่คุณภาพชีวิตที่เพิ่มขึ้นเช่นกัน

 

  1. คุณมองกิจกรรมบำบัดไทยในฝ่ายกายในอีก 5-10 ปีข้างหน้าไว้อย่างไร?

เครื่องกระตุ้นทางไฟฟ้าเป็นเครื่องมือที่มีราคาสูง ซึ่งนักกิจกรรมบำบัดสามารถให้ผู้รับบริการทำกิจกรรมในสถานการณ์จริงได้ การใช้อุปกรณ์จริงๆ แต่ในบางรายมีปัญหาด้านการเงินดังเช่นประเทศไทยที่ไม่ใช่ประเทศที่ร่ำรวยนัก ดังนั้นอุปกรณ์ส่วนใหญ่นั้นสั่งซื้อมาจากต่างประเทศแต่บางครั้งมันก็ไม่มีความจำเป็นในการทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตจริงๆ อุปกรณ์ เครื่องมือหลายอย่างไม่สามารถช่วยผู้รับบริการได้ด้วยข้อจำกัดทางบริบทและกิจกรรมที่ทำจริงๆ

 

  1. ในปี 2015 ประเทศไทย 1 ในสมาชิกของประชาสังคมอาเซียน คุณคิดอย่างไรเกี่ยวกับผลกระทบทั้งทางบวกและทางลบเกี่ยวกับนักกิจกรรมบำบัดฝ่ายกายในไทย

ผลกระทบทางบวกคือเราไม่ได้อยู่คนเดียว คุณสามารถหาเงิน เรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับวัฒนธรรมของเพื่อนบ้าน ASEAN แม้ไม่ใช่ทวีปเอเชียทั้งหมดแต่เรามีวัตถุดิบ แหล่งต่างๆที่สามารถนำมาใช้ให้เข้ากับวัฒนธรรมและกิจกรรมการดำเนินชีวิตในแต่ละพื้นที่ได้ และเจ้าหน้าที่หรือนักกิจกรรมบำบัดจากประเทศอื่นที่สนใจคนไข้กลุ่มนี้สามารถมาทำงานได้

ทางลบคือปัญหาทางด้านภาษา บางคนยังไม่ยอมรับในการเปิด AEC ยังมีความกังวลในเรื่องของวัฒนธรรมที่หลากหลาย สิ่งต่างๆที่มารวมกัน คุณต้องพยายามใช้ใจยอมรับมันและความรู้อีกมากไม่ใช้เพียงทางปฏิบัติเท่านั้น

 

ทั้งนี้ ขอขอบคุณ 

- อ.ดร.อนุชาติ เขื่อนนิล

- อ.ดร.ศุภลักษณ์ เข็มทอง

อีกครั้งที่เสียสละเวลามาแบ่งปันประสบการณ์และมุมมองจากนักกิจกรรมบำบัด 

ขอขอบคุณมากๆค่ะ