ระบบประสาท

ระบบประสาท

ความรู้พื้นฐาน

โครงสร้างของเซลส์ประสาท ประกอบด้วย 2 ส่วนคือ

               ๑.ตัวเซลส์

                                นิวเคลียส์

                                ไซโตพลาสซึม

                                ไมโตคอนเดรีย์

                                นิลซีล บอดี้

                ๒.ใยประสาท

                                เดนไดรต์

                                แอกซอน

การจำแนกเซลส์ประสาท

                ๑.จำแนกตาม จำนวนขั้ว มี ๓ แบบ

                                เซลส์ประสาท ขั้วเดียว

                                เซลส์ประสาท ๒ ขั้ว

                                เซลส์ประสาทหลายขั้ว

 

                ๒.จำแนกตาม หน้าที่การทำงาน

                                เซลส์ประสาทรับความรู้สึก

                                เซลส์ประสารทสั่งการ

                                เซลส์ประสานงาน

การทำงานของเซลส์ประสาท ๓ ขั้นตอน

                ๑.ระยะพักตัว

                ๒.ระยะดีโพลาไรเซชั่น

                ๓.ระยะรีโพลาไรเซชั่น

ศุนย์กลางของระบบประสาท ได้แก่ สมองและไขสันหลัง

สมอง

๑.อยู่ในกะโหลกศีรษะ

๒.มีเยื่อหุ้มสมอง ๓ ชั้น

                                ๑.ดูรามาเตอร์

                                ๒.อะแรคนอยด์

                                ๓.เปียมาสเตอร์

๓.มีของเหลว เรียกว่า ซีรีโบสไปนอล ฟูอิด อยู่ในโพรงสมอง ซึ่งมี ๔ แห่ง และแทรกอยู่ระหว่างเยื่อชั้นกลาง กับชั้นใน ของเหลวเหล่านี้ช่วยนำ ออกซิเจน และอาหารมาเลี้ยงเซลส์ประสาท ระบายของเสียออกจากเซลส์และเป็นเสมือนเบาะป้องกันการกระเทือนแก่ สมองและไขสันหลัง

โครงสร้างของสมอง

๑.สมองเปลือกนอก

เป็นเนื้อสีเทา ประกอบด้วยเซลส์ และแอกซอนที่ไม่มีเยื่อไมอีลิน

๒.สมองด้านใน

หลายแห่งมีเนื้อสีขาว ประกอบด้วยใยประสาทที่มีเยื่อไมอีลิน

ส่วนประกอบของสมอง

สมองส่วนหน้า

                ๑.ออลแฟกทอรี่บัลบ์ อยู่หน้าสุด

                ๒.เซรีบรัม ขนาดใหญ่สุด มีรอยหยักมาก

                ๓.ทารามัส

                ๔.ไฮโบทาลามัส

สมองส่วนกลาง

ที่สมองส่วนกลางจะมีออปติกโลบ ( optic lobe )อยู่ในคนสมองส่วนนี้ถูกเซรีบรัมบังเอาไว้มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการเคลื่อนไหวของนัยน์ตาทำให้ลูกนัยน์ตากลอกไปมาได้และควบคุมการปิดเปิดของม่านตาในเวลาที่มีแสงสว่างเข้ามามากหรือน้อย

สมองส่วนท้าย

                ๑.เซรีเบลลัม

                ๒.เมดัลลาออบลองกาตา

                ๓.พอนส์

เส้นประสาทสมอง ๑๒ คู่

1 เส้นประสาทออลแฟกทอรี (olfactory nerve)

รับความรู้สึกเกี่ยวกับกลิ่น จากเยื่อจมูกเข้าสู่ออลแฟกเทอรีบัลบ์(olfactory bulb) แล้วเข้าสู่ออลแฟเทอรีโลบ(olfactory lobe) ของสมองส่วนซีรีบรัมอีกทีหนึ่ง

2 เส้นประสาทออพติก (optic nerve)

รับความรู้สึกเกี่ยวกับการมองเห็นจากเรตินาของลูกตาเข้าสู่ออพติกโลบ(optic lobe) แล้วส่งไปยังออกซิพิทัลโลบ(occipital lobe) ของซีรีบรัมอีกทีหนึ่ง

3 เส้นประสาทออคิวโลมอเตอร์ (oculomotor nerve)

เป็นเส้นประสาทสั่งการจากสมองส่วนกลางไปยังกล้ามเนื้อลูกตา 4 มัด ทำให้ลูกตาเคลื่อนไหวกลอกตาไปมาได้ และยังไปเลี้ยงกล้ามเนื้อที่ทำให้ลืมตา ทำให้ม่านตาหรี่หรือขยายและไปยังกล้ามเนื้อปรับเลนส์ตาอีกด้วย               

4 เส้นประสาททรอเคลีย (trochlea nerve)

เป็นเส้นประสาทสั่งการไปยังกล้ามเนื้อลูกตาทำให้ลูกตามองลงและมองไปทางหางตา               

5 เส้นประสาทไตรเจอมินัล (trigerminal nerve)

แบ่งออกเป็น 3 แขนง ทำหน้าที่รับความรู้สึกจากใบหน้า ลิ้นฟัน ปากเหงือก กลับเข้าสู่สมองส่วนพาเรียทัลโลบ ทำหน้าที่สั่งการไปควบคุมกล้ามเนื้อที่เกี่ยวกับการเคี้ยวอาหาร               

6 เส้นประสทแอบดิวเซนส์ (abducens nerve)

เป็นเส้นประสาทสั่งการออกจากพอนส์ไปยังกล้ามเนื้อลูกตาทำให้เกิดการชำเลือง               

7 เส้นประสาทเฟเชียล (facial nerve)

เป็นเส้นประสาทที่สั่งการไปยังกล้ามเนื้อหน้าทำให้เกิดสีหน้าต่างๆกัน และยังเป็นเส้นประสาทรับความรู้สึกรับรสจากปลายลิ้นเข้าสู่ซีรีบรัมส่วนพาเรียทัลโลบด้วย               

8 เส้นประสาทออดิทอรี (auditoty nerve)

เส้นประสาทรับความรู้สึกแยกเป็น 2 แขนง แขนงหนึ่งจากคอเคลียของหูทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยินเข้าสู่ซีรีบรัมส่วนเทมพอรัลโลบอีกแขนงหนึ่งนำความรู้สึกเกี่ยวกับการทรงตัวจากเซมิเซอร์คิวลาร์แคแนล เข้าสู่ซีรีบรัม               

9 เส้นประสาทกลอสโซฟารินเจียล (glossopharyngeal nerve)

เป็นประสาทรับความรู้สึกจากช่องคอ เช่น ร้อน เย็น และรับรสจากโคนลิ้นเข้าสู่ซีรีบรัม ส่วนพาเรียทัลโลบและนำกระแสประสาทสั่งการจากสมองไปยังกล้ามเนื้อบริเวณคอหอยที่เกี่ยวกับการกลืน และต่อมน้ำลายให้หูให้หลั่งน้ำลาย

10 เส้นประสารทเวกัส (vegus nerve)

เป็นเส้นประสาทรับความรู้สึกจากลำคอ กล่องเสียง ช่องอก ช่องท้อง ส่วนเล้นประสาทสั่งการจะออกจากเมดัลลาออบลองกาตา ไปยังกล้ามเนื้อลำคอ กล่องเสียง อวัยวะภายในช่องปาก และช่องท้อง               

11 เส้นประสาทแอกเซสซอรี (accessory nerve)

เป็นเส้นประสาทสั่งการจากเมดัลลาออบลองกาตาและไขสันหลังไปยังกล้ามเนื้อคอ ช่วยในการเอียงคอและยกไหล่

12 เส้นประสาทไฮโพกลอสวัล            (hypoglossal nerve)

เป็นเส้นประสาทสั่งการไปยังกล้ามเนื้อลิ้นทำให้เกิดการเคลื่อนไหวของลิ้น

 

ไขสันหลัง

-          อยู่ในกระดูกกสันหลัง

-          เป็นข้อ ๆ ๓๑ ข้อ

( คอ ๗ อก ๑๒ เอว๕ กระเบนเหน็บ ๕ ก้น ๑)

-          มีเยื่อหุ้มไขสันหลัง และของเหลวที่เรียกว่า ซีรีโบสไปนอลฟูอิด

โครงสร้าง

เนื้อสีเทา

เนื้อสีขาว

เส้นประสาทไขสันหลัง มี ๓๑ คู่ ทุกคู่เป็นเส้นประสาทผสม