เมื่อฉันเป็น "ฟาน้อย"

เมื่อวันที่ 22-23  ต.ค. ที่ผ่านมานี้ ม.นเรศวร ได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพในการจัด  โครงการ “KM Workshop สำหรับผู้นำนิสิตนักศึกษาทั่วประเทศ”ดิฉันได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ คุณอำนวย  (Facilitator) หรือที่เราชาว ม.นเรศวร เรียกกันว่า  ฟาน้อย  และอีกหน้าที่ที่ได้รับมอบอย่างกระทันหัน คือ การทำกระบวนการAAR  (ครั้งแรกในชีวิต....ชักเริ่มไม่สนุกซะแล้วซิเรา )ก่อนถึงวันงาน ท่าน อ.วิบูลย์  ย้ำหนักหนาว่า  ฟาที่ดี  ไม่ควรเข้าไปยุ่งกับกลุ่ม ทำตัวให้เหมือนไม่มีเราอยู่ในที่นั้น (คอยสังเกตการณ์)   นอกซะจากว่ากลุ่มมีข้อขัดข้อง ต้องการคำอธิบายในบางขั้นตอนของกระบวนการ จึงค่อยเข้าไป หรือ แจ้งให้ฟาใหญ่ช่วย    (คุณสมบัติที่แท้จริง ของคนที่จะทำหน้าที่  ”ฟา” นั้นเป็นอย่างไร) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">กับบทบาทของตัวเอง ที่มีต่อ KM  ครั้งนี้   ขอบอกอย่างไม่อายและไม่ไว้หน้าตัวเองเลยว่า รู้สึกว่าตัวเองสามารถนำความรู้ และประสบการณ์ ของครั้งก่อนๆ มาใช้ในครั้งนี้ได้น้อยมาก รู้สึกว่าตัวเอง ทำประโยชน์ได้ลดลง และรู้น้อยเกินกว่าจะมาทำงานนี้ได้ (แต่คงถอนตัวไม่ได้แล้วหล่ะ  เพราะรับเสื้อเค้ามาแล้วนี่ ... สู้ๆ)</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">เกือบทุกอย่างในโครงการนี้ เป็นเรื่องใหม่ สำหรับตัวเอง  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal"></p>แม้ว่าก่อนถึงวันงาน ก็ได้อ่านหนังสือ ทบทวนความรู้ และอ่านประสบการณ์ของท่านอื่นๆ จาก blog   สืบค้นจาก net  เรียกว่า  “ทำการบ้าน”  มาเท่าที่เวลาจะอำนวย <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">การทำงานกับ  “นิสิต นักศึกษา ที่เป็น  ผู้นำ ผู้ทำกิจกรรม  โดยส่วนตัว คิดว่าเป็นกลุ่มคนที่มีความรู้ ความสามารถหลากหลาย และมีความเชื่อมั่นในตัวเองค่อนข้างสูง และที่สำคัญ มาจากสถาบันการศึกษาทั่วประเทศ”    จึงไม่แปลกเลยที่เราจะตื่นเต้น และกังวลใจ กับตัวเองมาก   กังวลกับความสามารถของตัวเองที่จะทำหน้าที่(ในนามมหาวิทยาลัยนเรศวร) ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อผู้เข้าร่วมโครงการได้แค่ไหน อย่างไร ?  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">หลังจากทำหน้าที่  “ฟาน้อย”  วันที่ 22 ต.ค. เช้า ผ่านไปด้วยความสงสัยในใจกับบทบาทของตัวเองว่า  เราทำหน้าที่  Facilitator  แล้วหรือ  ทำอย่างไร  แค่ไหน  หรือ ฉันยังไม่รู้ความหมาย บทบาท หน้าที่ และความรับผิดชอบ ของ ฟา กันแน่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">ทำไม ผลจึงออกมาเป็นอย่างนี้   Story telling  ไม่สามารถบรรลุจุดประสงค์  ที่เราคาดไว้  !!!  แล้วเวลานั้น เราทำอะไรอยู่ เราแก้ไขหรือเปล่า อย่างไร  ทำไมเราไม่เตรียมตัวมาให้ดีกว่านี้  หรือ เราควรจะต้องรู้อะไรให้มากกว่านี้ แล้วเรายังไม่รู้.......</p>“ผู้เล่า  นำเสนอกระบวนการทำกิจกรรมของสถาบันตัวเองเชิงระบบ  และมีการเปรียบเทียบกิจกรรมของแต่ละสถาบัน การเล่าไม่เป็นธรรมชาติ มีการแสดงตำแหน่ง หน้าที่ ความรับผิดชอบ เรื่องที่นำเสนอค่อนข้างเป็นทางการ (ไม่มีการเปิดใจ) ”  ?????  เกิดคำถามในใจมากมาย กับบทบาทของ ฟาน้อย ตนนี้ว่า1.        เราจะทำอย่างไรให้ผู้เล่า สามารถเลือกเรื่องที่จะเล่าจากประสบการณ์ของตัวเองให้สอดคล้องกับหัวปลา ? <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal">2.        ระหว่างการเล่า  หากผู้เล่า  เล่าไม่ตรงประเด็น ทุกคนในกลุ่มก็ไม่กล้าขัด กลัวผิดหลัก deep listening เราควรปล่อยให้เล่าไปจนไม่มีอะไรจะพูด หรือไม่ ?  อย่างไร</p>3.        หากผู้เล่า ไม่เข้าใจว่า การเล่าเรื่องจากใจ ไม่เสแสร้ง ตามหลักการที่วิทยากรได้แจ้งไว้แต่ต้น เป็นอย่างไร นั้น เราจะแก้ปัญหาอย่างไร?  4.        หากผู้เล่า ไม่สามารถเล่าเรื่องได้ อาจเพราะตื่นเต้น คิดไม่ออก ไม่รู้จะเล่าอะไร เราควรทำอย่างไร ? <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">จากประสบการณ์ในอดีตของตัวเอง  เคยพบคนที่มีความสามารถในการเล่าเรื่องได้อย่างน่าสนใจ สนุก สนาน จึงคิดว่า การเล่าเรื่อง storytelling  เป็นทักษะอย่างหนึ่ง ที่อาจเกิดจากพรสวรรค์  หรือต้องใช้การฝึกฝน   (ซึ่งโดยส่วนตัว ก็เป็นคนที่ไม่สามารถเล่าเรื่องอะไรได้น่าสนใจ  (เป็นคนพูดจาไม่ค่อยรู้เรื่อง ชอบสับสน เล่าเรื่องกระโดดไปโน่น นี่ นั่น ประจำ แค่จะอธิบายแผนที่ทางไปบ้านตัวเอง ยังพูดไม่รู้เรื่องเลย เพื่อนๆ ชอบให้เขียนมากกว่าเล่า) จึงสะท้อนใจกับตัวเองว่า ฉันยังเล่าเรื่องได้ไม่ดีเลย แล้วเราจะชวนให้คนอื่นเล่าเรื่องให้ดี ได้อย่างไรหนอ!!!</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 35.4pt" class="MsoNormal">จากเหตุการณ์นี้ ทำให้ตะโกนบอกตัวเองดังๆว่า “ฉันต้องทำการบ้านอย่างหนัก ก่อนถึง UKM”   กับบทบาทของ ฟาน้อย  เกี่ยวกับ  การทำให้ storytelling  เกิดขึ้น และมีพลัง นั้นทำอย่างไร ?</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal">และต้องตอบตัวเองให้ได้ว่า  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal">หากเกิดเหตุการณ์อย่างครั้งนี้อีก  ฟาน้อย (อย่างเรา)  จะทำอย่างไร ?</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal">ในตอนหน้าจะพูดถึง  บทบาทของการทำ AAR   ที่ตื่นเต้น เร้าใจ สุดๆ ไม่แพ้กัน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 53.4pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 53.4pt" class="MsoNormal"></p>