ที่ได้เขียนเล่ามาให้ฟังนี้ เพื่อเตือนให้เจ้าของสวนลำไย "มือใหม่" ให้ได้รับทราบว่า เล่ห์เหลี่ยมทางการค้าลำไย ซึ่งต่อไปนี้ถ้าติดจะค้าขายกับ "ล๊งเจ๊ฝง" โดยผ่านผู้จัดการที่ชื่อ "เทพ" หรือขายให้กับใคร ต้องระมัดระวัง ในเรื่องสัญญา อย่าเสียโง่เหมือนยุ้ย...ค่ะ และที่สำคัญ ยุ้ยคิดว่า คนรับซื้อในลักษณะนี้ยังมีอีกหลายคน และหลายล๊ง...ค่ะ

 ลำไย : ชุมชนคนสนใจเรื่องลำไย ถามตอบ แลกเปลี่ยนความคิดเห็น

https://www.facebook.com/groups/www.longankipqew/

หรือ

http://www.gotoknow.org/dashboard/home/#/posts/545415/edit

สาวน้อยใจดี นู๋ยุ้ยแก้มตุ่ย

https://www.facebook.com/profile.php?id=100000397078840

สวัสดีค่ะ เจ้าของสวน และผู้ที่สนใจ

ที่ตั้งใจจะเขียนในวันนี้ ได้แรงบันดาลใจจากการขายผลผลิตในปีที่ 2 ซึ่งตอกย้ำให้รู้ธาตุแท้ "นายเทพ" ผู้จัดการของ "ล๊งเจ๊ฝง" ส่วนเจ้าของล๊ง จะรู้เห็นเป็นใจด้วยหรือไม่ ไม่อาจทราบได้ และไม่ขอกล่าวหา

รถบรรทุกกระบะเก็บลำไย 8 คัน ขนคนงานมาร่วม 200 คน ใช้เวลาเก็บ 2 วัน ลำไยทั้งหมดประมาณ 12 ตัน ได้ช่อดี 5 ตัน ลูกร่วง ไม่เกิน 500 กิโลกรัม รวมขายได้เงินรวมทั้งหมดเพียง 180,000.- บาท นอกนั้นเป็นลูกลาย-ร่วง ประมาณ 3.8 ตัน โดยไม่มีการจดนับ ขนขึ้นรถบรรทุกไปเฉยๆ ส่วนอีก 1.2 ตันยุ้ยเก็บไว้ขายเอง ซึ่งในวันนั้น ยุ้ยไม่รู้เลยว่า ตนเองโดนหลอกขายลำไย คิดแต่ว่าเป็นความผิดเราที่ดูแลลำไยไม่ดี ผิวลูกลำไยถึงเป็นลายทั้งสวน

หลังจากขายผลิตในปี 2556 นี้ ยุ้ยจึงตระหนักได้ว่า เมื่่อปีทีผ่านมา ยุ้ยได้เสียรู้ "ผู้จัดการล๊งเจ๊ฝง"....อย่างแท้จริง เพราะในสัญญาเขาเขียน ลูกลาย ลูกร่วง รับซื้อกิโลกรัมละ 3.- บาท ลูกลำไยที่ผู้จัดการล๊งเจ๊ฝง ซึ่งติว่า "ลำไยผิวลำไยไม่สวย" ที่แท้จริง เรียกในวงการลำไยเรียกลายนี้ว่า "ลายผิวกบ" ซึ่งเป็นลายที่เกิดขึ้นบนผิวตามธรรมชาติ ของลูกลำไยที่อยู่ในระหว่างการขยายผล ซึ่งจะค่อยๆเล็กลง จนกลายเป็นวงเล็กๆ หรือเป็นเพียงจุดเล็กๆ บนผิว หรืออาจหายไปเลยกรณีที่ลูกใหญ่สวยมากๆ และถือว่าลายผิวกบ เป็นลายที่เกิดขึ้นกับผิวของผลลำไยที่ซื้อขายกันโดยปกติเป็นส่วนใหญ่

แต่ผู้จัดการล๊งเจ๊ฝง กลับใช้เป็นข้ออ้างว่าลำไยดังกล่าวเกือบทั้งสวนเป็นลูกลาย ลูกร่วง และจะรับซื้อในราคาเพียงกิโลกรัมละ 3.-บาท (สามบาทถ้วน) ตามรายละเอียดในเอกสารสัญญา ซึ่งจุดนี้เกษตรกรเจ้าของสวนมือใหม่ ต้องระมัดระวังเป็นที่สุด อย่าให้มีคำว่า ลูกลาย ไม่อย่างนั้นจะเสียโง่....ค่ะ มีได้แต่ลูกร่วงที่มีขนาดเล็กประมาณ เหรียญ 2.-บาทเท่านั้นแหละค่ะ

ที่หนักไปกว่านั้นคือ แม้แต่ลูกดีๆ สวยๆ พอเขารูดร่วงจากพวง เขาก็ถือว่าเป็นลูกร่วงค่ะ เอาไว้ปิดหน้าตะกร้าเท่านั้น ได้ราคา 3- บาท ต้องเป็นเฉพาะลำไยที่ติดอยู่กับช่อเท่านั้น ถึงจะเรียกว่า "ช่อดี" ดี ถึงจะได้กิโลกรัมละ 31.- บาทตามสัญญา ... เจ็บปวดไหม...ล่ะ

เวลาเขามาเก็บลำไยที่เขาอ้างว่าเป็นลูกลายนั้น เขาจะเก็บแล้วให้คนงานเด็ดกิ่งแต่งเป็นพวง เรียงในตะกร้าพลาสติกสีขาว เอาลูกสวยๆ ปิดทับหน้าไว้ ชั่งน้ำหนัก 12.7 กิโลกรัม/ตระกร้า แต่ไม่เอาใบไม้ปิดทับหน้าไว้เท่านั้น แล้วก็บอกว่าตะกร้านี้ไม่ต้องนับ เป็น ตะกร้าลูกลาย-ร่วง ไม่มีการจดบันทึก เกษตรกรจำไว้นะคะ ลงตะกร้าสีขาวเมื่อไหร่ ต้องคิดเงินเต็มครบตามสัญญาเลยค่ะ...อย่าให้เขาโกงได้

จากนั้นก็ให้คนงานเอามากองเรียงตระกร้าแยกไว้ต่างหาก เมื่อยุ้ยจะเข้าไปนับ เขาก็บอกว่า ไม่ต้องจดนับ เดี๊ยวจะสับสนกับตะกร้าลูกดี เขาบอกให้ยุ้ยนับเฉพาะตะกร้าดีเท่านั้น ยุ้ยจำได้ว่าตะกร้า ลูกลาย-ร่วง แบบไม่ใส่ใบไม้ปิดนั้นมีไม่ต่ำกว่า 300 ตะกร้า...ค่ะ หลังจากนับตะกร้าลูกดีขึ้นรถแล้ว เขาก็ให้คนงานเอาตระกร้าลูกลาย-ร่วง ขึ้นท้ายรถกระบะคันเดียวกันไปพร้อมกันเลย โดยไม่มีการนำลูกลำไยร่วง มาร่อนในตะกร้าเพื่อคัดลูกดีลงตระกร้าในครั้งสุดของการเก็บลำไย...ใดๆ เขาบอกว่า ได้ให้คนงานร่อนตั้งแต่เก็บในเต็นท์ แล้วค่ะ แต่ยุ้ยจำได้ ไม่มีเต้นท์ไหนมีกะละมัง ร่อนตะกร้าเลยซักเต้นท์

ในระหว่างการเก็บลำไยในวันที่ 2 ลูกลาย-ร่วง ซึ่งยุ้ยขอเก็บไว้เอง...ไม่ขาย ท่าทางผู้จัดการล๊งดูจะไม่พอใจอย่างมากที่่ยุ้ยไม่ขายให้ เลยบอกว่า ถ้าจะเก็บไว้ เขาขอค่าแรงคนงานเก็บ ในราคากิโลกรัมละ 3.-บาท แต่ ถ้าเป็นลูกลายที่คนงานได้จัดเรียงในตะกร้าขาวแล้ว เขาขอค่าเก็บลำไยพร้อมตะกร้า/ละ 78.-บาท (ซึ่งในขณะนั้น ยุ้ยก็ยังไม่รู้ว่าเก็บแล้วจะเอาไปขายที่ไหน)

ในการเก็บครั้งที่ 2 นี้ ขณะที่ยุ้ยอยู่ในสวน มีหัวหน้าทีมคนงานเก็บลำไย ของเขา 1 คน เดินมาบอกว่า "ลูกพี่ผมเก็บเสร็จแล้ว ขอกลับก่อน" ผู้จัดการล๊งก็อนุญาต โดยไม่ได้ถามอะไรยุ้ย ซึ่งยุ้ยก็ไม่เข้าใจความหมายใดๆ และยุ้ยก็ไม่รู้ด้วยว่า ในรถกระบะคันดังกล่าว จะมีตะกร้าลำไยอยู่ท้ายรถกระบะคันดังกล่าวหรือ..ไม่ เพราะผู้จัดการล๊งเขาดึงความสนใจ ให้ยุ้ยมาคอยดูการนำลูกลำไยที่่ขนมากองไว้ให้ ท้ายที่สุดยุ้ยเลือกลำไยไม่ใส่ตะกร้าจำนวน 1.2 ตัน เลยต้องจ่ายเงินซื้อลำไยตัวเองไป 3,600.-บาท เขาบอกว่า คนงานของเขาได้บรรจุลำไยลูกลาย-ร่วง อยู่ในตระกร้าสีขาวชั่งน้ำหนัก 12.7 (แต่ไม่เอาใบไม้ปิด) จำนวน 140 ตะกร้าเรียบร้อยแล้ว น้ำหนักอีก 1.8 ตัน ถ้าจะเอาด้วยเขาคิดเงินค่าลำไยจากยุ้ย ในราคาพร้อมตะกร้า/ละ 78.- บาท ซึ่งจะต้องจ่ายเป็นเงินอีกประมาณ 10,920.-บาท ซึ่งยุ้ยไม่มีเงินจ่าย เขาจึงให้คนงานขนตระกร้าเหล่านั้นขึ้นรถกระบะไป

วันนี้ ยุ้ยเชื่อว่า ในวันที่ 10 ตุลาคม 2555 ที่ยุ้ยขายลำไยที่เหน็ดเหนื่อยทำมากัน 4 ปี...นั้น พวกหัวหน้าคนงานที่ขับรถขนลำไย ทุกๆ คนเขารู้ดี ว่าเด็กผู้่หญิงคนนี้ กำลังถูกโกงอย่างหน้าด้านๆ แต่ไม่มีใครกล้าพูดเดือนยุ้ยเลยแม้แต่คนเดียวหรือไม่ หัวหน้าคนงานเก็บลำไยทุกๆ คน ก็คงได้รับการจัดสรรแบ่งเงินกันล่วงหน้าแล้ว ยุ้ยคิดว่ามันเขาได้รวมหัวกันโกง ไม่สิ ใช้คำนี้ดีกว่า มันรวมหัวกัน "ปล้น" ยุ้ย...ชัดๆ วันนี้ยุ้ยเลยคิดว่า ต้องกลับมาเขียนเรื่องนี้เพื่อเตือนเกษตรกรมือใหม่ทุกๆ คนให้ได้รับทราบ ว่าใครทำอะไรไว้กับยุ้ยบ้าง

ท้ายที่สุด ผู้จัดการล๊งเขาก็เขียนใส่กระดาษสรุปมาให้ ว่าเป็นช่อดี 5 ตันเศษ ลูกร่วงประมาณ 5 ร้อยกิโล ส่วนตะกร้าลูกลาย ที่เขาไม่ให้ตรวจนับ เขาก็เลยไม่ได้เขียนมาให้ เขาบอกว่าไม่จำเป็นต้องเขียนนะกร้าลูกลาย-ร่วงมาให้ ให้ดูเฉพาะที่เขาเขียนมาพอ รับรองว่า "พวกเขาไม่โกงหนูหรอก" นี่คือคำพูดจากปากของ "นายเทพ" ผู้จัดการของ "ล๊งเจ๊ฝง" จันทบุรี เมื่อยุ้ยเอาใบที่เขาเขียนไปขึ้นเงินที่ล๊ง ล๊งได้คำนวนเป็นเงินจ่ายให้ 180,000.- หักต้นทุนผันแปร ก็เหลือกำไรประมาณเพียง 30,000.-บาท (สามหมื่นบาท)

สรุปว่า ยุ้ยเก่งเรื่องปลูก และดูแลรักษาลำไย แต่โง่ เรื่องสัญญาการขายผลผลิต...ค่ะ

ที่ได้เขียนเล่ามาให้ฟังนี้ เพื่อเตือนให้เจ้าของสวนลำไย "มือใหม่" ให้ได้รับทราบว่า เล่ห์เหลี่ยมทางการค้าลำไย ซึ่งต่อไปนี้ถ้าติดจะค้าขายกับ "ล๊งเจ๊ฝง" โดยผ่านผู้จัดการที่ชื่อ "เทพ" หรือขายให้กับใคร ต้องระมัดระวัง ในเรื่องสัญญา อย่าเสียโง่เหมือนยุ้ย...ค่ะ และที่สำคัญ ยุ้ยคิดว่า คนรับซื้อในลักษณะนี้ยังมีอีกหลายคน และหลายล๊ง...ค่ะ

ในการขายลำไยในปี 2556 นี้ ยุ้ยได้ขายให้กับ "ล๊งฟ้าประทานพร" ซึ่งทำการค้าขายกันเป็นที่เรียบร้อยแล้ว

แรกๆ ก็กลัว...นะคะ ว่าจะเจอกับลูกเล่นอะไรอีก อยู่เฝ้าสวน พาครอบครัว และเพื่อนที่เป็นเจ้าของสวนลำไยขนาดใหญ่ มาช่วยกันดูเลย เฝ้ากันทั้งวัน เดินตรวจกันทั้งวัน ไม่ให้ละสายตาเลย แต่หลังจากการค้าขายรับเงินเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ขอสรุปว่า "ล๊งฟ้าประทานพร เป็นล๊งที่ดีมากๆ" เขาไม่โกง จ่ายเงินรวดเร็ว ครบตามจำนวน ทั้งเงินล่วงหน้า และเงินส่วนต่างที่เหลือหลังเก็บเกี่ยวผลิต

ในการขายลำไยครั้งนี้ ได้ขายลำไยผ่านทางสายของ "คุณบุญธรรม" ซึ่ง ถือได้ว่าเป็นนายหน้าผู้รับซื้อลำไย ที่มีชื่อเสียงในด้านดีมาโดยตลอด เห็นอกเห็นใจลูกสวนในช่วงผลผลิตไม่เป็นไปตามเป้าหมาย เลยอดคิดไม่ได้ว่า "ทำไม...นะ ยุ้ยไม่เจอคุณบุญธรรม มาตั้งแต่ปีที่ผ่านมา" นอกจากนั้นทีมงานเก็บลำไย ในชุดของ "คุณงาม" หัวหน้าทีมซึ่งขับรถบรรทุก มาดูแลลูกน้อง ให้มาเก็บได้อย่างดี ลำไย กิ่งไม่ช้ำ (ทั้งสวน มีกิ่งเล็กๆ ฉีกไปต้นหนึ่ง แต่ยุ้ย ก็ไม่ได้ว่าอะไร เพราะพอใจในภาพรวมของการเก็บลูกลำไย) และได้นำลูกร่วง มาร่อนลงตระกร้า ต่อหน้าเจ้าของสวนอีก รวมแล้วได้เพิ่มมาอีก 6 ตะกร้า รวมถึงทีมงานที่มาขนตะกร้าขึ้นรถบรรทุกไปส่งล๊ง ทุกคน แฟร์ เปิดเผยข้อมูลกับยุ้ยทุกคน

เมื่อยุ้ยเล่าเรื่องการขายเมื่อปีทีผ่านมา พอเอ่ยชื่อล๊งเจ๊ฝง คนขับรถทุกคน จะเอ่ยชื่อ "นายเทพ" ตัวผอมๆ ใช่ไหม นั้นหมายความว่า เรื่องนี้ในวงการลำไย เขารู้กันทุกคน เขาบอกว่า นายเทพ จะหากินแบบนี้กับเจ้าของสวนมือใหม่ทุกๆ สวน จำไว้นะคะ ถ้าวันนี้ ใครได้ติดต่อขายให้ล๊งเจ๊ฝงแล้ว ถ้าคืนสัญญาไม่ได้ ก็ควรถามไถ่ ถึงเรื่องนี้ก่อนเก็บขาย ไม่ก็คืนสัญญาเลย ด้วยเหตุไม่ไว้ใจที่จะขายให้

แต่คิดอีกใหม่อีกครั้ง บางทียุ้ยก็คิดว่า "เจ้าของ ล๊งเจ๊ฝง อาจไม่รู้เรื่องนี้กับนายเทพด้วย" เพราะเมื่อยุ้ย ไปเก็บเงินที่ล๊ง ยุ้ยพบว่า ตะกร้าลูกดีอยู่ที่ล๊งตงฝงนั้น มีตะกร้าลูกลาย-ร่วง วางไว้อยู่ไม่ถึง 40 ตะกร้า

หลังเก็บผลผลิตเสร็จ และนำใบไปเบิกเงินแล้ว ยุ้ยเลยบอกเจ้าหน้าที่ของที่ล๊งฟ้าประทานพรว่า ฝากบอกคุณบุญธรรมด้วย "กลางเดือนหน้า (พฤศจิกายน) ให้มาเก็บลำไยอีกประมาณ 140 ต้น (น่าจะได้ประมาณ 4-5 ตันเศษ) และ ยุ้ยจะขายลำไยที่จะราดสารใหม่ในฤดูกาลหน้าอีก 24 ไร่...ให้ด้วยรวมๆ หย่อน 2 พันต้น เล็กน้อย...ค่ะ

ที่เล่ามานี้ เพราะอยากให้เป็นบทเรียน ที่จะ ขอเตือนเพื่อนๆ เกษตรกรทุกๆ ท่าน โดยเฉพาะเกษตรกรมือใหม่ ปลูกเป็นแต่ขายไม่เป็น ให้ได้รับรู้ไว้ และขอบอกเล่ากันต่อๆ ให้ฟังว่า "ปีนี้ ยุ้ยโชคดี ที่ได้ล๊งดี ได้คนรับซื้อดี ได้ทีมเก็บลำไยดี" ก็เลยนำมาเล่าให้เพื่อนๆ เกษตรกรชาวสวนลำไยทุกๆ ท่าน และผู้ที่สนใจเข้ามาอ่าน ให้รับรู้ว่าในโลกของความเอารัดเอาเปรียบ คนที่ดีๆ ก็ยังมีอยู่...ค่ะ

หรือเกษตรกร เจ้าของสวนลำไยในจันทบุรีจะเปลี่ยนใจว่า ในครั้งต่อๆ ไปจะเปลี่ยนมาใช้บริการของ "ล๊งฟ้าประทานพร" ผ่านสาย "คุณบุญธรรม" และเรียกทีมเก็บลำไย "คุณงาม" มาด้วยก็ได้...ค่ะ เชียร์ให้เลย แต่ทั้งนี้หัวหน้าสายอื่น หรือทีมเก็บอื่น ยุ้ยคงไม่รับประกัน...นะคะ เพราะยุ้ยไม่ได้ค้าขายกับเขาเหล่านั้นด้วย เพียงแต่เล่าให้ฟังเฉพาะรายนี้...ค่ะ

"ล๊งดี หัวหน้าสายดี ราคารับซื้อยุติธรรม ทีมงานเก็บลำไยดี" อย่างนี้ได้คบหากันได้อีกนาน....ค่ะ

เรื่องของ ล๊งเจ๊ฝง และ "นายเทพ" นี่ "ป้าแดง" เจ้าของสวนลำไย และร้านขาย กิ่งพันธุ์ลำไย ที่หมู๋บ้านป่าข้าวโพด ตำบลสะตอน อำเภอสอยดาว จันทบุรี ในปี 2555 ป้าแก่ก็โดนโกงเหมือนกันเลย...ค่ะ ว่าไป ที่จริงป้าแดงแก ก็เป็นคนแนะนำให้ยุ้ยเลือกขายให้กับ ล๊งเจ๊ฝง แต่แกเองก็เพิ่งขายให้ล๊งเจ๊ฝงนี้ เป็นปีแรกเหมือนกัน

ป้าแกเล่าให้ฟังว่า "ป้าแก่ยืนดู นายเทพ พาคนงาน มาเก็บเที่ยวแรก ป้าแกก็ไม่พอใจแล้ว แต่แกก็ใจเย็น รอให้เก็บเงินเสร็จครบเที่่ยวแรก แกก็โทรไปด่าเจ้าของล๊งเลยค่ะ บอกไม่ต้องมาเหยียบสวนแก่อีกต่อไป แล้วแก่จะบอกเจ้าของสวนลำไยทุกๆ คนให้รู้เรื่องนี้"

นายเทพ ผู้จัดการล๊งเจ๊ฝง

ในภาพกำลังโกหกยุ้ย "เรื่องวิธีการตรวจนับการซื้อขายลำไย"

ต่อหน้าหัวหน้าคนงานเก็บลำไยทุกคน ซึ่งทุกคนรู้อยู่แก่ใจว่ายุ้ยกำลังถูกโกง แต่ไม่มีใครกล้าบอกยุ้ยสักคน

ยุ้ยจึงถือว่า หัวหน้าทีมเก็บลำไยเหล่านั้นทุกคน ล้วนแต่รวมหัวกันโกงยุ้ยด้วย...ค่ะ