การที่จะปลูกพืชให้ได้ผลผลิตออกมาได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์นั้น เกษตรกรต้องไม่หลงลืมเรื่องแร่ธาตุสารอาหารที่พืชต้องการใช้
ไม่ว่าจะเป็นธาตุหลักอย่าง ไนโตรเจน (N), ฟอสฟอรัส (P), โพแทสเซียม (K) ธาตุรอง แคลเซียม (Ca), แมกนีเซียม (Mg), กำมะถัน (S) ธาตุอาหารจุลธาตุ เหล็ก (Fe), ทองแดง (Co), แมงกานีส (Mn), สังกะสี (Zn), โบรอน (Bo), โมลิบดินั่ม (Mo), นิกเกิ้ล (Ni) ฯลฯ และธาตุเสริมประโยชน์ซึ่งในปัจจุบันยังไม่จัดให้อยู่ในหมวดของธาตุอาหารพืชที่จำเป็นและมีการใช้กันอย่างแพร่หลายในแวดวงเกษตรปัจจุบันคือก็คือกลุ่ม แร่ธาตุซิลิก้า (Silisic Acid) (ที่ละลายน้ำได้) และกลุ่มของ ไคโตซาน (Chitosan) ที่ได้มีบริษัทขายตรงยักษ์ใหญ่นำมาเผยแพร่ด้วยกลยุทธ์ทางการตลาดที่เหนือชั้นจนพี่น้องเกษตรกรได้ทราบและเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวาง
ฉะนั้นในกรณีที่เกษตรกรได้ใช้ปุ๋ยเคมีสูตรต่างๆ มาอย่างยาวนาน ทั้ง 46-0-0, 21-0-0, 15-0-0, 16-20-0, 25-7-7, 15-15-15, 16-16-16 จะเห็นได้ว่าส่วนใหญ่แล้วปุ๋ยลักษณะดังกล่าวจะมีแต่ส่วนประกอบของธาตุอาหารหลักเป็นส่วนใหญ่
แต่มิได้มีส่วนประกอบของธาตุรอง จุลธาตุและธาตุเสริมเลย ดังนั้นเมื่อปลูกพืชมานานเป็นระยะเวลาหลายสิบปีแล้ว ทรัพยากรแร่ธาตุหรือสารอาหารในดินที่สะสมมาก็ย่อมที่จะหมดสิ้นไปเป็นธรรมดา ยิ่งมีการทำนอกฤดูกาล หรือทำนาปลูกข้าวกันปีหนึ่งสองสามรอบด้วยแล้ว ธาตุอาหาตรองและจุลธาตุต่างๆ นั้นก็ย่อมจะลดน้อยถอยลงไป จนไม่เพียงพอต่อการที่พืชนำไปใช้สร้างการเจริญเติบโตได้
การที่พืชจะเจริญเติบโตและให้ผลผลิตแก่เราได้ดีนั้น จะต้องอาศัยแร่ธาตุสารอาหารที่ครบถ้วน มิใช่จะได้รับแต่เพียงตัวใดตัวหนึ่งเท่านั้น บางคนอาจจะเถียงว่า ใช้ปุ๋ยเชิงเดี่ยว หรือปุ๋ยธาตุหลักมายาวนานแล้วก็ไม่เห็นต้นไม้จะตายอย่างใดเลย ก็จริงครับ แต่อาจจะทำให้ใบเล็ก เหลือง ซีด จาง แทนที่จะให้ผลผลิตออกมาได้ 100 เปอร์เซ็นต์ ก็อาจจะได้เพียง 60 -70 เปอร์เซ็นต์เพียงเท่านั้น
เปรียบเหมือนเด็กต่างจังหวัดห่างไกลตัวเมืองที่ครอบครัวหนึ่งอาจจะมีลูกหลายคน ไม่สามารถที่จะหุงหาอาหารมาบริโภคได้เพียงพอครบทั้งห้าหมู่ อาจจะกินข้าวกับน้ำพริกอย่างเดียวทุกวัน หรือเป็นปี จึงทำให้มีชีวิตและการเจริญเติบโตมาแบบผอมแห้งแรงน้อย สูงไม่ได้มาตรฐาน มีสติปัญญาแพ้เด็กในเมืองที่รับประทาน เนื้อ นม ไข่ จนอ้วนท้วน สมบูรณ์แข็งแรง มีสมรรถนะทั้งร่างกายและจิตใจ
ฉะนั้นเกษตรกรท่านใดต้องการให้พืชที่ปลูกไว้ให้ผลผลิตออกมาอย่างเต็มเม็ดเต็มหน่วยก็ควรที่จะต้องหันกลับไปดูให้พืชได้รับสารอาหารครบถ้วนทั้ง ธาตุหลัก ธาตุรอง จุลธาตุและธาตุเสริมด้วยนะครับ โดยเฉพาะผู้ที่ปลูกพืชเพื่อการค้าด้วยควรต้องยิ่งดูแล เพื่อมิให้สูญเสียโอกาสของรายได้จากการขายผลผลิต
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreenagro.com