นอกจากผมเป็นกรรมการสังคมศาสตร์มากว่า 10 ปีแล้วยังได้รับเกียรติจากกระทรวงศึกษาธิการ ฝ่ายวิเทศสัมพันธ์ทำวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบทางบวกและทางลบ  ประโยชน์ที่ประเทศไทยได้รับจากยูเนสโก 20 ปีที่ผ่านมาและสิ่งที่ควรจะทำต่อไป

ข้อสรุปวิจัยมีดังนี้

1.ยูเนสโกกับคุณประโยชน์ที่ประเทศไทยได้รับ

1.1 ประโยชน์ในภาพรวม

1.1.1 การที่ประเทศไทยเป็นสมาชิกของยูเนสโกเปรียบได้ว่าเป็นการได้อยู่ในสังคมแห่งปัญญา ยูเนสโกช่วยเปิดมุมมองของปัญหาระดับโลกหรือภูมิภาคให้ประเทศสมาชิกได้ร่วมรู้และเป็นแนวทางสู่การแก้ไขปัญหาของแต่ละประเทศอย่างเหมาะสม

1.1.2 การที่ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของยูเนสโกทำให้เรามีเครือข่ายระหว่างประเทศ (International Networking) ที่ดี ทำให้เราสามารถเชื่อมโยง (Connect) กับประเทศอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น ซึ่งมีประโยชน์ มีโอกาสและมีมูลค่าเพิ่มมากมาย

1.2  ประโยชน์แยกรายสาขา

1.2.1 ในด้านการศึกษา..ยูเนสโกมีบทบาทสำคัญต่อการวางรากฐาน และพัฒนาการระบบศึกษาของประเทศไทย ผ่านโครงการต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นโครงการที่ส่งเสริมให้คนไทยมีความรู้ อ่านออกเขียนได้ การสร้างความเสมอภาคและความเท่าเทียมทางการศึกษาให้แก่คนทุกระดับในสังคม (Education for All) ทำให้เกิดหน่วยงานสำคัญ ๆ ของกระทรวงศึกษา เช่น การศึกษานอกโรงเรียน ซึ่งส่งเสริมให้คนไทยให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ตลอดชีวิต โครงการ Associate School ฯลฯ

1.2.2  ในด้านวัฒนธรรม..ยูเนสโกยังสร้างคุณค่าให้กับประเทศไทยมากมาย เช่น โครงการมรดกโลก โครงการยกย่องบุคคลสำคัญของโลก สร้างภาพลักษณ์ ที่ดีให้แก่ประเทศไทยมี และนำมาสู่รายได้จากการท่องเที่ยว เป็น สร้างแรงจูงใจให้คนไทยช่วยกันพัฒนาสังคมไทย แหล่งมรดกโลก และอนุรักษ์วัฒนธรรมของเรา

1.2.3  ในด้านวิทยาศาสตร์..ยูเนสโก” ทำหน้าที่เป็นเหมือนคลังสมอง เป็นแหล่งวิชาการที่มีผลงานด้านวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจและมีประโยชน์ซึ่งประเทศไทยสามารถนำมาเป็นแนวทางในการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รวมทั้งเรื่องสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย อาทิ

-Science Education

-Science Environment

-Science Ethics

1.2.4.ในด้านสังคมศาสตร์.. ยูเนสโกช่วยเปิดมุมมองของปัญหาสังคมระดับโลกหรือภูมิภาค ทำให้ประเทศสมาชิกได้ร่วมรู้ และเป็นแนวทางนำมาสู่การแก้ไขปัญหาของตนเองที่เหมาะสม

1.2.5 ในด้านสื่อสารมวลชน..ประเทศไทยได้รับประโยชน์จากการได้เรียนรู้ ได้แนวคิดที่เกี่ยวเรื่องสื่อสารมวลชนที่ทันสมัยมากตรงกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในหลายประเทศและสามารถนำมาเป็นแนวทางในการปรับใช้กับสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในประเทศของเราได้เป็นอย่าง

2.ข้อเสนอแนะ

1) ควรจะสร้างความรู้ (Knowledge) ความเข้าใจ (Understanding) และความตระหนัก (Awareness) ในความสำคัญ โอกาส และประโยชน์ที่ประเทศไทยจะได้รับจากการเป็นสมาชิกองค์การยูเนสโกให้กับสังคมไทยในทุกระดับ โดยอาจจะเริ่มจากหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง และกระจายไปสู่วงที่กว้างขึ้นต่อไป

2) มองการทำงานร่วมกับยูเนสโกเป็นยุทธศาสตร์

3) ควรจะมีการเตรียมความพร้อมและพัฒนาคนรุ่นใหม่ (Young Generation) ที่จะเข้ามาทำงานร่วมกับยูเนสโก

4) ควรมีการทำประชาสัมพันธ์เชิงรุก ที่เน้นให้คนไทยได้รู้จัก มีส่วนร่วม และติดตามงานของยูเนสโกมากขึ้น และกระจายข้อมูลไปสู่สาธารณชนในวงกว้าง

5) ควรเพิ่มหรือให้ความสำคัญกับการร่วมมือทางวิชาการกับหน่วยงานต่าง ๆ ทั้งสถาบันการศึกษา NGOs ภาคเอกชน ท้องถิ่น ชุมชน ฯลฯ

6) ในระดับนโยบาย ประเทศไทยควรให้ความสำคัญกับงานของยูเนสโกมากขึ้นควรมีแผนยุทธศาสตร์ประเทศไทยกับงานของยูเนสโกประจำปี

โครงการนี้ได้รับเกียรติจากดร.คุณหญิงกษมา วรวรรณ ณ อยุธยาและดร.สาวิตรี สุวรรณสถิตย์ให้สัมภาษณ์ Expert Opinion