อีก อย่างหนึ่งที่ทำให้ผมเลือกสังกัด (แต่ไม่ได้ยึดติด) มัซฮับ ก็เพราะว่าถ้าเรากลับไปดูว่ามัซฮับมันพัฒนามาอย่างไร เราจะพบว่าแต่ละมัซฮับมีอุศูลที่ชัดเจน ผมไม่ใช่ผู้รู้ในระดับที่สามารถพัฒนาอุศูลขึ้นมาเองได้ และผมเห็นว่าอุศูลุลฟิกก์ของทั้งสี่มัซฮับนั้นสุดยอด แต่ผมต้องค่อยๆศึกษาไป ในระหว่างที่ศึกษาไป โดยที่ผมมีเวลาไม่มากเพราะผมเป็นอาจารย์ทางด้านวิศวะ ไม่ใช่ทางสังคมหรือศาสนา ดังนั้นเวลาส่วนใหญ่ของผมจึงไปเกี่ยวข้องกับวิชาชีพโดยตรง ถ้าผมเลือกที่จะตามอุศูลที่ผมคุ้นเคย ผมคงมั่วแน่ คนที่เขามีความรู้ลึกซึ้งในหลายมัซฮับ หลายแนวคิด เขาไม่ควรที่จะสังกัด เพราะมันไปกีดกั้นให้เขาเลือกสิ่งที่ดีที่สุด ผมชอบทัศนะนี้ ขอย้ำอีกครั้งครับว่า ผมไม่สามารถก้าวกระโดดจากเด็กทารก ไปเป็นผู้ใหญ่ ผมยังไม่พร้อมที่จะออกจากอกแม่ (หมายถึงการสังกัดมัซฮับ) แต่เมื่อไรก็ตามผมโตเป็นผู้ใหญ่ การติดแม่ ไม่ดีแน่นอน มันทำให้ผมไม่โต ให้ถึงจุดนั้นก่อนนะครับ ผมก็ต้องเลือกเป็นอิสระ อินชาอัลลอฮถ้าอัลลอฮให้ผมมีอายุยาวพอ และให้สุขภาพที่ดีกับผม
สำหรับแนวทางที่เรากำลังยึด และปฏิบัติว่าจะอยู่ในแนวทางของท่านอิม่ามซาฟีอีจริงหรือไม่ ? มันคงไม่ได้สำคัญตราบเท่าที่ทีมาของมัน วางอยู่บนหลักฐาน และรากฐาน (อุศูล)ที่มั่นคง
มันก็มีอะไรบ้างเหมือนกันที่เพี้ยนๆในช่วงหลัง ผมก็ต้องกรองออกบ้าง
แต่ไม่ใช่หน้าที่ผมที่จะมาบอกว่าอะไรใช่
อะไรไม่ใช่แนวทางของชาฟิอีที่แท้จริง ผมไม่ qualified แต่อย่างไรก็ตาม
ผมจะต้องรับผิดชอบในสิ่งที่ผมเลือกปฏิบัติ เพราะฉะนั้นผมก็ต้องใช้วิจารณญาน
ถามว่า เรื่องข้อมูลสำคัญหรือไม่? ในการทำวิจัยข้อมูลสำคัญ แต่ในหลายๆครั้ง secondary data ก็เพียงพอ ถ้าเราติดตามอย่างเสมอ อ่านหนังสือ บทความเยอะๆ และที่มาหลากหลาย เราในฐานะปัญญาชน เราต้องใช้สารพัดอย่าง เพื่อหาข้อสรุป
และถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับศาสนา เราก็ต้องย้อนกลับไปที่รากฐาน (กุรอาน หะดิษ ประวัติศาตร์ แนวคิดของอุละมาอ ที่เป็นที่ยอมรับ) แต่ก็เหมือนการเดินทาง มันต้องใช้เวลา และถึงแม้คนๆหนึ่งจะใช้เวลาทั้งชีวิตก็ไม่สามารถเห็นทั้งหมดได้
