วันที่ 14-16 มิถุนายน 2556 ทีมขับเคลื่อน PLC มหาสารคาม ร่วมกับ สพป.กาฬสินธุ์ เขต 1 จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ชุมชนเรียนรู้ครูเพื่อศิษย์ โดยชูประเด็นสำคัญว่า "เปลี่ยนคำถามครู สู่บทบาทใหม่ของการพัฒนานักเรียน" มีผู้เข้าร่วมกิจกรรมทั้งหมด 212 คน เป็น ครูและผอ. จาก 12 โรงเรียน และ ศน. รองผอ.เขตฯ เข้าร่วมอย่างพร้อมหน้า
เราออกแบบกิจกรรมทั้งสามวัน (สไลด์บน) คือ "มองเด็ก" "มองตนเอง" และ "แลกเปลี่ยนเรียนรู้จากเพื่อนครู และ ช่วยกันหาคำตอบกับคำถามใหม่ ดังสไลด์ด้านล่างนี้ครับ จากการลงพื้นที่หลายๆ ครั้ง ข้อสรุปสำคัญคือ เรามักตั้งคำถามผิด จึงทำให้การพูดคุยเรื่องนักเรียนจึงไปติดอยู่ที่ปัญหา โดยเฉพาะปัญหาที่ไม่มีทางแก้ (ผมเรียกว่า ข้อจำกัด) การเปลี่ยนคำถามใหม่ เพื่อหาคำตอบใหม่ จึงเป็นสิ่งแรกๆ ที่เราควรทำ และแรกสุดคือ เปลี่ยนจากการตั้งคำถามกับ "ผู้อื่น" เราต้องหันมาตั้งคำถามกับ "ตนเอง" ดังสไลด์นี้ครับ
หลังพิธีเปิด (ซึ่งได้รับเกียรติจาก ผอ.สำนักศึกษาทั่วไป) ผมใช้เวลาประมาณ 1
ชั่วโมงในการเล่าเรื่อง ที่เราตั้งชื่อกิจกรรมว่า BAR (Before Action
Review) (แต่จริงๆ แล้วเป็นการทำความเข้าใจกับทุกคนมากกว่า) เพื่อจะทำให้เราทุกคนรู้และเข้าใจตรงกัน ว่า 3 วันนี้ ความคาดหวัง หรือเป้าหมายร่วมกัน ว่า สิ่งที่เราจะเป็นคือ "ครูเพื่อศิษย์" ที่คิดและทำเพื่อนักเรียนเป็นสำคัญ
ผมบอกว่า นี่เป็นครั้งที่ 2 ในชีวิตที่ได้ขึ้นเวทีใหญ่ขนาดนี้ และเริ่มจากสิ่งที่ผมได้เรียนรู้ว่า นี่แหละเป็นสิ่งที่ทำให้ครูทุกคน โรงเรียนทุกโรงเรียน มีความทุกอย่างยิ่ง เริ่มจากสไลด์ตัวอย่างโครงการต่างๆ ที่ผมได้มาจากหน้าเว็บไซต์ของ สพป.เอง ผมประเมินจากการฟังคร่าวๆ ว่า ในแต่ละปี สพป.ต้องทำกิจกรรม หรือโครงการต่างๆ ไม่น้อยกว่า 300 โครงการ...........(ฟังแบบนี้แล้วท่านรู้สึกอย่างไรครับ....)
และตามด้วยอธิบายถึงภาพรวมของที่มาที่ไป ของโครงการต่างๆ ผมเขียนเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้แล้วที่นี่ครับ
ที่ว่ามาตามสไลด์ข้างต้น คนที่แก้ได้ไม่ใช่ "ครู" ไม่ใช่ "ผอ.โรงเรียน" ไม่ใช่ "ศน." และอีกทั้งไม่ใช่ "ผอ.เขตฯ" หากเรามี "เบื้องบน" (ที่หลายคนชอบใช้คำนี้) ที่รู้และเข้าใจ คงจะแก้ได้โดยเร็ว เพื่อที่จะให้เร็วขึ้น สิ่งสำคัญคือ ทุกคนในพื้นที่ๆ ว่ามา ต้องร่วมด้วยช่วยกัน ถึงแก้ไม่ได้ก็น่าจะบรรเท่าได้
พัก "ข้อจำกัด" ที่เราจัดการไม่ได้ด้วยตนเองไว้ก่อนครับ แล้วหันมาดู "ลูก" ผมหมาย " นักเรียน " ซึ่งก็คือลูกหลานเราก่อน มากำหนดเป้าหมายให้ตรงกันชัดๆ ว่า เราอยากให้เขาเป็นอย่างไร แสดงดังสไลด์ด้านล่างครับ
ศาสตราจารย์ นพ. วิจารณ์ พานิช ท่านสรุป ทักษะในศตวรรษที่ 21 เหลือ แก่นของทักษะคือ ๓ ร. ๑ ว. คือ แรงบันดาลใจ เรียนรู้ ร่วมมือ และวินัยในตนเอง ผมนำมาสรุปเป็นเป้าหมายสำคัญของนักเรียน ซึ่งความจริงแล้วสิ่งเหล่านี้จะนำไปสู่ เป้าหมาย K P A ของหลักสูตร นั่นเอง
(อ่านต่อบันทึกต่อไปนะครับ )
