ICESCE รับรองโดยสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (General
Assembly) เมื่อวันที่ ๑๖ ธันวาคม ๑๙๖๖ และมีผลบังคับใช้ในวันที่ ๓ มกราคม
๑๙๖๗ ปัจจุบันมีรัฐสมาชิก ๑๖๐ รัฐ และรัฐที่ลงนาม ๗๐ รัฐ ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีโดยการภาคยานุวัติ
เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2542 และมีผลบังคับใช้กับไทยเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2542
อารัมภบท
รัฐภาคีแห่งกติกาฉบับนี้
พิจารณาว่า ตามหลักการซึ่งได้ประกาศไว้ในกฎบัตรสหประชาชาติการรับรองศักดิ์ศรีที่มีมาแต่กำเนิดและสิทธิเท่าเทียมกันและไม่อาจเพิกถอนได้ของมวลมนุษยชาตินั้นเป็นรากฐานของเสรีภาพความยุติธรรมและสันติภาพในโลก
รับรองว่า สิทธิเหล่านี้มาจากศักดิ์ศรีแต่กำเนิดของมนุษย์
รับรองว่า ตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนอุดมการณ์ที่ว่าเสรีชนจะต้องปลอดจากความกลัวและความขาดแคลนนั้นจะสามารถสัมฤทธิ์ผลได้ก็ต่อเมื่อมีการสร้างสภาวะซึ่งทุกคนจะได้รับสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม รวมทั้งสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองของตนเท่านั้น
พิจารณาถึง พันธกรณีแห่งรัฐภายใต้กฎบัตรสหประชาชาติในการส่งเสริมการเคารพและการยอมรับโดยสากลในสิทธิและเสรีภาพมนุษยชน
ตระหนักว่า ปัจเจกบุคคลซึ่งมีหน้าที่ต่อปัจเจกบุคคลอื่นและต่อประชาคมของตนมีความรับผิดชอบที่จะต้องพยายามส่งเสริมและยอมรับสิทธิที่รับรองไว้ในกติกานี้
PREAMBLE
The States Parties to the present Covenant,
Considering that, in accordance with the principles proclaimed in the Charter of the United
Nations, recognition of the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world,
Recognizing that these rights derive from the inherent dignity of the human person,
Recognizing that, in accordance with the Universal Declaration of Human Rights, the ideal of free human beings enjoying freedom from fear and want can only be achieved if conditions are created whereby everyone may enjoy his economic, social and cultural rights, as well as his civil and political rights,
Considering the obligation of States under the Charter of the United Nations to promote universal respect for, and observance of, human rights and freedoms,
Realizing that the individual, having duties to other individuals and to the community to which he belongs, is under a responsibility to strive for the promotion and observance of the rights recognized in the present Covenant,
__________________________________
ข้อ ๙
รัฐภาคีแห่งกติกาฉบับนี้รับรองสิทธิของทุกคนในอันที่จะมีสวัสดิการสังคมรวมทั้งการประกันสังคม
Article 9
The States Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to social security, including social insurance.
บทวิเคราะห์
คำว่า “ทุกคน”ในข้อ ๙ แสดงให้เห็นว่าสิทธิถูกรับรองไว้ในข้อ ๙ นี้ครอบคลุมบุคคลทุกเพศ ทุกวัย ดังนั้น “เด็ก”
ย่อมมีสิทธิโดยชอบในสวัสดิการสังคมและการประกันสังคมตามที่ได้รับรองไว้ในข้อบทนี้
__________________________________
ข้อ ๑๐
รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับรองว่า
๑. ครอบครัว ซึ่งเป็นหน่วยรวมของสังคมที่เป็นพื้นฐานและเป็นธรรมชาติควรได้รับการคุ้มครองและช่วยเหลืออย่างกว้างขวางที่สุดเท่าที่จะทำได้ โดยเฉพาะในการจัดตั้งและในขณะที่ต้องรับผิดชอบต่อการดูแลการศึกษาของเด็กที่ยังพึ่งตนเองไม่ได้การสมรสต้องกระทำโดยความยินยอมอย่างเสรีของผู้ที่เจตนาจะสมรส
๒.มารดาควรได้รับการคุ้มครองพิเศษระหว่างช่วงระยะเวลาตามควรก่อนหรือหลังการให้กำเนิดบุตรในระหว่างช่วงระยะเวลาเช่นว่า มารดาซึ่งทำงานควรได้รับอนุญาตให้ลาโดยได้รับค่าจ้าง หรือลาโดยมีสิทธิประโยชน์ด้านสวัสดิการสังคมอย่างเพียงพอ
๓. ควรมีมาตรการคุ้มครองและช่วยเหลือพิเศษแก่เด็กและผู้เยาว์ทั้งปวงโดยไม่มีการเลือกปฏิบัติเนื่องจากชาติกำเนิดหรือเงื่อนไขอื่นๆเด็กและผู้เยาว์ควรได้รับการคุ้มครองจากการแสวงหาประโยชน์ทางเศรษฐกิจและสังคม
การว่าจ้างเด็กให้ทำงานซึ่งเป็นภัยต่อจิตใจหรือสุขภาพหรือเป็นอันตรายต่อชีวิตหรืออาจจะขัดขวางพัฒนาการตามปกติของเด็กควรได้รับการลงโทษตามกฎหมายรัฐควรกำหนดอายุขั้นต่ำซึ่งห้ามไม่ให้มีการจ้างแรงงานเด็กและกำหนดให้มีโทษตามกฎหมายด้วย
Article 10
The States Parties to the present Covenant recognize that:
1. The widest possible protection and assistance should be accorded to the family, which is the natural and fundamental group unit of society, particularly for its establishment and while it is responsible for the care and education of dependent children. Marriage must be entered into with the free consent of the intending spouses.
2. Special protection should be accorded to mothers during a reasonable period before and after childbirth. During such period working mothers should be accorded paid eave or leave with adequate social security benefits.
3. Special measures of protection and assistance should be taken on behalf of all children and young persons without any discrimination for reasons of parentage or other conditions. Children and young persons should be protected from economic and social exploitation. Their employment in work harmful to their morals or health or dangerous to life or likely to hamper their normal development should be
punishable by law. States should also set age limits below which the paid employment of child labour should be prohibited and punishable by law.
บทวิเคราะห์
ในวรรคที่หนึ่งกล่าวถึงครอบครัวซึ่งเป็นหน่วยทางสังคมที่มีความสำคัญต่อเด็กมากที่สุดเพราะครอบครัวเป็นสถาบันแรกที่ดูแลเลี้ยงดูให้เด็กได้รับการพัฒนาทางด้านร่างกายและจิตใจ
ดังนั้น “ครอบครัว” จึงควรได้รับการคุ้มครองและช่วยเหลืออันจะเป็นประโยชน์ต่อพัฒนาการของเด็กซึ่งเป็นสมาชิกในครอบครัว
ในวรรคที่สอง การให้ความคุ้มครองมารดาทั้งก่อนและหลังคลอดบุตรรวมถึงการกำหนดให้มารดาซึ่งทำงานลาโดยได้รับค่าจ้างหรือสวัสดิการสังคมอย่างเพียงพอนั้นเป็นการให้ความคุ้มครองเด็กผ่านทางมารดาเพราะเมื่อมารดาได้รับการคุ้มครองดูแลที่ดีย่อมส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพของเด็กในครรภ์มารดา รวมถึงภายหลังคลอดมารดาย่อมสามารถดูแลบุตรได้อย่างเต็มที่โดยไม่ขาดรายได้ในการยังชีพทั้งมารดาและบุตร
สำหรับวรรคที่สาม เนื่องจากเด็กมีความเปราะบางตามธรรมชาติทั้งทางร่างกายและจิตใจ ดังนั้นในวรรคนี้จึงกำหนดให้เด็กต้องได้รับความคุ้มครองจากการแสวงประโยชน์ทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม รวมถึงการลงโทษผู้ซึ่งให้เด็กทำงานที่เป็นอันตรายและการกำหนดอายุขั้นต่ำในการจ้างแรงงานเด็กด้วย
__________________________________
ข้อ ๑๑
๑.รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับรองสิทธิของทุกคนในมาตรฐานการครองชีพที่เพียงพอสำหรับตนเองและครอบครัว
ซึ่งรวมถึงอาหาร เครื่องนุ่งห่ม และที่อยู่อาศัยที่เพียงพอและสภาพการครองชีพที่ดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง รัฐภาคีจะดำเนินขั้นตอนที่เหมาะสมเพื่อประกันการทำให้สิทธินี้เป็นจริงโดยรับรองความสำคัญอย่างแท้จริงของความร่วมมือระหว่างประเทศบนพื้นฐานของความยินยอมโดยเสรี
๒.รัฐภาคีแห่งกติกานี้ รับรองสิทธิขั้นพื้นฐานของทุกคนที่จะปลอดจากความหิวโหยโดยจะต้องดำเนินมาตรการโดยเอกเทศและโดยความร่วมมือระหว่างประเทศรวมทั้งโครงการเฉพาะซึ่งจำเป็น
(ก)ในการปรับปรุงวิธีการผลิต เก็บรักษาและการแบ่งสรรอาหารโดยใช้ความรู้อย่างเต็มที่ทางเทคนิคและทางวิทยาศาสตร์โดยการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับหลักโภชนาการและโดยการพัฒนาหรือการปฏิรูประบบเกษตรกรรมในทางที่จะทาให้สามารถบรรลุผลการพัฒนาและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
(ข)ในการประกันการแบ่งสรรอย่างเท่าเทียมของอุปทานอาหารโลกตามสัดส่วนความต้องการโดยคำนึงถึงทั้งปัญหาของประเทศที่นาเข้าอาหารและประเทศส่งออกอาหาร
Article 11
1. The States
Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to an adequate standard of living for himself and his family, including adequate food, clothing and housing, and to the continuous improvement of living conditions. The States Parties will take appropriate steps to ensure the realization of this right, recognizing to this effect the essential importance of international co-operation based on free consent.
2. The States Parties to the present Covenant, recognizing the fundamental right of everyone to be free from hunger, shall take, individually and through international co-operation, the measures, including specific programmes, which are needed:
(a) To improve methods of production, conservation and distribution of food by making full use of technical and scientific knowledge, by disseminating knowledge of the principles of nutrition and by developing or reforming agrarian systems in such a way as to achieve the most efficient development and utilization of natural resources;
(b) Taking into account the problems of both food-importing and food-exporting countries, to ensure an equitable distribution of world food supplies in relation to need.
บทวิเคราะห์
ทั้งในวรรคหนึ่งและวรรคสองใช้คำว่า “ทุกคน” ซึ่งหมายถึงบุคคลทุกเพศ ทุกวัย ดังนั้น “เด็ก” ซึ่งเป็นบุคคลตามความหมายของคำว่า “ทุกคน” จึงมีสิทธิในการมีมาตรฐานการครองชีพที่เพียงพอและปราศจากความอดอยากหิวโหย ตามที่ได้รับรองไว้ในข้อ ๑๑ นี้
__________________________________
ข้อ ๑๒
๑. รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับรองสิทธิของทุกคนที่จะมีสุขภาพกายและสุขภาพจิตตามมาตรฐานสูงสุดเท่าที่เป็นได้
๒. ขั้นตอนในการดำเนินการโดยรัฐภาคีแห่งกติกานี้ เพื่อบรรลุผลในการทำให้สิทธินี้เป็นจริงอย่างสมบูรณ์จะต้องรวมถึงสิ่งต่างๆ ที่จำเป็นเพื่อ
(ก)การหาหนทางลดอัตราการตายของทารกก่อนคลอดและของเด็กแรกเกิดและการพัฒนาที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพของเด็ก
(ข)การปรับปรุงในทุกด้านของสุขลักษณะทางสิ่งแวดล้อมและอุตสาหกรรม
(ค) การป้องกันรักษาและควบคุมโรคระบาด โรคประจำถิ่น โรคจากการประกอบอาชีพและโรคอื่น ๆ
(ง)การสร้างสภาวะที่ประกันบริการทางแพทย์และการให้การดูแลรักษาพยาบาลแก่ทุกคนในกรณีเจ็บป่วย
Article 12
1. The States Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to the enjoyment of the highest attainable standard of physical and mental health.
2. The steps to be taken by the States Parties to the present Covenant to achieve the full realization of this right shall include those necessary for:
(a) The provision for the reduction of the stillbirth-rate and of infant mortality and for the healthy development of the child;
(b) The improvement of all aspects of environmental and industrial hygiene;
(c) The prevention, treatment and control of epidemic, endemic, occupational and other diseases;
(d) The creation of conditions which would assure to all medical service and medical attention in the event of sickness.
บทวิเคราะห์
สิทธิที่ได้รับการรับรองในข้อ ๑๒ ได้แก่ สิทธิในสุขภาพอนามัยที่รัฐต้องจัดให้ “ทุกคน” ซึ่งย่อมหมายรวมถึง “เด็ก” มีสุขภาพกายและใจในมาตรฐานสูงสุดเท่าที่รัฐจะสามารถจัดให้ได้ นอกจากนี้ในวรรคสองยังกำหนดหน้าของรัฐซึ่งเกี่ยวข้องกับเด็กโดยตรง ซึ่งก็คือการหาหนทางลดอัตราการตายของทารกในครรภ์และเด็กแรกเกิด รวมถึงการพัฒนาด้านสุขภาพที่จะเป็นประโยชน์ต่อเด็ก
__________________________________
ข้อ ๑๓
๑. รัฐภาคีแห่งกติกานี้รับรองสิทธิของทุกคนในการศึกษารัฐภาคีเห็นพ้องกันว่าการศึกษาจะต้องมุ่งให้เกิดการพัฒนาบุคลิกภาพของมนุษย์และความสำนึกในศักดิ์ศรีของตนอย่างบริบูรณ์และจะต้องเพิ่มพูนการเคารพในสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานรัฐภาคีเห็นพ้องกันอีกว่า การศึกษาจะต้องทำให้ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในสังคมอย่างมีประสิทธิภาพจะต้องส่งเสริมความเข้าใจ ความอดกลั้นและมิตรภาพระหว่างชาติ และกลุ่มเชื้อชาติชนกลุ่มน้อยหรือกลุ่มศาสนาทั้งปวง และสานต่อไปถึงกิจกรรมของสหประชาชาติในการธำรงไว้ซึ่งสันติภาพ
๒. รัฐภาคีแห่งกตินี้รับรองว่า เพื่อที่จะทำให้สิทธินี้เป็นจริงโดยบริบูรณ์
(ก) การศึกษาขั้นประถมจะต้องเป็นการศึกษาภาคบังคับและจัดให้ทุกคนแบบให้เปล่า
(ข) จะต้องจัดการศึกษาขั้นมัธยมในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งการศึกษามัธยมทางเทคนิคศึกษาและอาชีวศึกษา ให้มีขึ้นโดยทั่วไปและให้ทุกคนมีสิทธิได้รับโดยวิธีการที่เหมาะสมทุกทาง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งโดยการนำการศึกษาแบบให้เปล่ามาใช้อย่างค่อยเป็นค่อยไป
(ค) ทุกคนจะต้องสามารถได้รับการศึกษาขั้นอุดมศึกษาอย่างเท่าเทียมกันบนพื้นฐานของความสามารถโดยวิธีการที่เหมาะสมทุกทาง และโดยเฉพาะอย่างยิ่งโดยการนำการศึกษาแบบให้เปล่ามาใช้อย่างค่อยเป็นค่อยไป
(ง) การศึกษาขั้นพื้นฐานจะต้องได้รับการสนับสนุนหรือส่งเสริมให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้สำหรับผู้ที่ไม่ได้รับหรือเรียนไม่ครบตามช่วงระยะเวลาทั้งหมดของการศึกษาขั้นประถม
(จ) จะต้องดำเนินการพัฒนาระบบโรงเรียนทุกระดับอย่างแข็งขันให้มีระบบทุนการศึกษาที่เพียงพอและปรับปรุงสภาพของวัสดุประกอบการสอนของครูอย่างต่อเนื่อง
๓. รัฐภาคีทั้งหลายแห่งกติกานี้รับที่จะเคารพเสรีภาพของบิดามารดาและผู้ปกครองตามกฎหมายในกรณีที่มีในการเลือกโรงเรียนสำหรับเด็กของตน นอกจากที่จัดตั้งโดยเจ้าหน้าที่รัฐ เช่นที่เป็นไปตามมาตรฐานการศึกษาขั้นต่ำที่รัฐกำหนดไว้หรือให้ความเห็นชอบเพื่อประกันให้การศึกษาทางศาสนาและศีลธรรมของเด็กเป็นไปโดยสอดคล้องกับความเชื่อถือของตน
๔. ไม่มีส่วนใดของข้อนี้จะแปลไปในทางก้าวก่ายเสรีภาพของปัจเจกชนและองค์กรในการจัดตั้งและดำเนินการสถาบันการศึกษา ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตามหลักการที่ระบุไว้ในวรรค ๑ ของข้อนี้ และข้อกำหนดที่ว่าการศึกษาในสถาบันเช่นว่าจะต้องสอดคล้องกับมาตรฐานขั้นต่ำตามที่รัฐได้กำหนดไว้
Article 13
1. The States Parties to the present Covenant recognize the right of everyone to education.They agree that education shall be directed to the full development of the human personality and the sense of its dignity, and shall strengthen the respect for human rights and fundamental freedoms. They further agree that education shall enable all persons to participate effectively in a free society, promote
understanding, tolerance and friendship among all nations and all racial, ethnic or religious groups, and further the activities of the United Nations for the maintenance of peace.
2. The States Parties to the present Covenant recognize that, with a view to achieving the full realization of this right:
(a) Primary education shall be compulsory and available free to all;
(b) Secondary education in its different forms, including technical and vocational secondary education, shall be made generally available and accessible to all by every appropriate means, and in particular by the progressive introduction of free education;
(c) Higher education shall be made equally accessible to all, on the basis of capacity, by every appropriate means, and in particular by the progressive introduction of free education;
d) Fundamental education shall be encouraged or intensified as far as possible for those persons who have not received or completed the whole period of their primary education;
e) The development of a system of schools at all levels shall be actively pursued, an adequate fellowship system shall be established, and the material conditions of teaching staff shall be continuously improved.
3. The States Parties to the present Covenant undertake to have respect for the liberty of parents and, when applicable, legal guardians to choose for their children schools, other than those established by the public authorities, which conform to such minimum educational standards as may be laid down or approved by the State and to ensure the religious and moral education of their children in conformity with their own convictions.
4. No part of this article shall be construed so as to interfere with the liberty of individuals and bodies to establish and direct educational institutions, subject always to the observance of the principles set forth in paragraph I of this article and to the requirement that the education given in such institutions
shall conform to such minimum standards as may be laid down by the State.
บทวิเคราะห์
สิทธิทางการศึกษาเป็นสิทธิในการพัฒนาตนเองของบุคคลโดยในข้อ ๑๓ ได้รับรองให้บุคคลทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการศึกษาทั้งในระดับประถมมัธยม และอุดมศึกษา โดยรัฐมีหน้าที่ต้องจัดให้อย่างทั่วถึง ทั้งนี้สำหรับการศึกษาในระดับประถมซึ่งกติกาฯ กำหนดให้เป็นการศึกษาภาคบังคับนั้นรัฐต้องจัดให้ทุกคนในลักษณะให้เปล่า ดังนั้น “เด็ก” ทุกคนย่อมมีสิทธิที่จะได้รับการศึกษาตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๓ รวมถึงรัฐต้องเคารพเสรีภาพของบิดามารดาและผู้ปกครองในการเลือกโรงเรียนให้แก่บุตรและเด็กในปกครองด้วย
__________________________________
ข้อ ๑๔
รัฐภาคีแต่ละรัฐแห่งกติกานี้ซึ่งในเวลาเข้าเป็นภาคียังไม่สามารถจัดให้มีการประถมศึกษาภาคบังคับแบบให้เปล่าในเขตเมืองและเขตอื่นๆภายใต้เขตอำนาจของตนรับที่จะหาทางและจัดทำแผนปฏิบัติการโดยละเอียดเพื่อทำให้เกินความคืบหน้าในการปฏิบัติตามกติกาฉบับนี้ภายในเวลา ๒ ปี และกำหนดไว้ในแผนภายในระยะเวลาที่สมเหตุสมผลซึ่งหลักการในการจัดการศึกษาภาคบังคับแบบให้เปล่าสำหรับทุกคน
Article 14
Each State Party to the present Covenant which, at the time of becoming a Party, has not been
able to secure in its metropolitan territory or other territories under its jurisdiction compulsory primary education, free of charge, undertakes, within two years, to work out and adopt a detailed plan of action for the progressive implementation, within a reasonable number of years, to be fixed in the plan,
of the principle of compulsory education free of charge for all.
บทวิเคราะห์
ข้อ ๑๔ นี้เป็นผลต่อเนื่องมาจากบทบัญญัติในข้อ ๑๓ ที่กำหนดให้รัฐต้องจัดให้มีการศึกษาภาคบังคับแก่บุคคลทุกคน โดยในกรณีที่รัฐภาคีบางรัฐไม่สามารถจัดให้ได้ในขณะเข้าเป็นภาคีในกติการัฐจะต้องจัดทำแผนปฏิบัติการที่ทำให้สามารถจัดการศึกษาภาคบังคับให้แก่บุคคลทุกคนในรัฐได้ซึ่งเป็นอีกหนึ่งข้อบทในกติกาฉบับนี้ที่เกี่ยวข้องกับเด็กโดยตรงเพราะเด็กทุกคนต้องได้รับการศึกษาภาคบังคับตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๓ นั่นเอง
__________________________________
