การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จัดเป็นการสื่อสารแบบย้อนกลับไปกลับมาได้ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิต หรือสิ่งมีชีวิตกับไม่มีชีวิต หรือไม่มีชีวากับไม่มีชีวา ขึ้นกับเครื่องมือวัดว่าเราซึ่งเป็นมนุษย์ตรวจสอบได้หรือไม่ ความเจริญทางเทคโนโลยีที่รวดเร็วใกล้แสงผนวกกับความอยากรู้อยากเห็นอยากศึกษาของมนุษย์ คาดว่าคงผลิต senser ตรวจรับรู้ได้ในอนาคตอันใกล้ขึ้นอยู่กับว่า เราจะ control สิ่งที่ศึกษาเพื่อนำประโยชน์มาใช้ขณะเดียวกันก็ป้องกันมิให้เกิดโทษ
ใดๆ ล้วนมีคุณลักษณะคู่ ดี-เลว ขาว-ดำ ประโยชน์-โทษ เป็นด้น หากเรามีความ "พอเพียง" สามารถนำคุณลักษณะทั้งคู่มาใช้ประโยชน์ได้ เช่น วัชพืชด้านการเกษตร ไม่จำเป็นต้องกำจัด เราใช้เป็น indicator เพื่อเป็นตัวชี้สภาพแวดล้อมต่างๆ เช่น ความชื่น แสงหรือธาตุอาหาร แทนการถอนทิ้งไป
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ อุปสรรคที่สำคัญหนึ่งคือการตั้งคำถาม การตั้งคำถามนับว่ายากแล้ว(ถามอย่างไรเพื่อผู้ตอบคำถามพอใจในคำถาม และเราก็พอใจในคำตอบที่ตรงประเด็น) การตอบคำถามยังยากกว่าอีกหลายเท่า(คำตอบที่ได้จะนำมาซึ่งคำถามใหม่อีกมิจบสิ้น)
การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ผมนำเสนอใน PHYSICS is JEG เป็นการสื่อสารระหว่างครูสอนฟิสิกส์กับนักเรียนที่ใฝ่รู้ฟิสิกส์ ดังไฟล์แนบPhysics is JEG-บทความ_ปรับปรุง.pdf และการถามคำตาม_โสเครติสการถามคำถาม_โสเครติส.pdf
