ส้วม (สิ่งปฏิกูลจากคน)

                                                    นายอานนท์ ภาคมาลี (หมอแดง)

ส้วม (สิ่งปฏิกูลจากคน) สิ่งขับถ่าย หรืออุจจาระจากคน เป็นของเสียที่ก่อให้เกิดปัญหาทางด้านสาธารณสุขเป็นอย่างมาก เพราะนอกจากจะมีกลิ่นเหม็นเป็นที่น่ารังเกียจ ยังเป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค ได้แก่อุจจาระร่วงอย่างแรง (อหิวาตกโรค) ไทฟอยด์ บิด ท้องร่วง และเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของแมลงนำโรค เช่น แมลงวัน อีกด้วย ฉะจึงต้องมีการกำจัดอุจจาระให้ถูกวิธี โดยการสร้างส้วมที่ถูกหลักสุขาภิบาล

ประเภท/ชนิดของส้วม ปัจจุบันแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ส้วมราดน้ำ หรือ ส้วมซึม (นั่งยอง) และส้วมชัดโครก (นั่งราบ)

ประโยชน์ของส้วมถูกหลักสุขาภิบาล

1.  ช่วยลดอัตราการระบาดโรคเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร

2.  ช่วยลดแหล่งเพาะพันธุ์พาหะนำโรค

3.  ช่วยป้องกันและทัศนียภาพที่ไม่น่าดู

4.  ช่วยป้องกันปัญหาดินและน้ำสกปรก (การปนเปื้อน)

5.  ทำให้เกิดความสะดวกสบาย และแสดงถึงวัฒนะธรรมอันดีงาม

ลักษณะของส้วมที่ถูกหลักสุขาภิบาล

1.  ไม่มีกลิ่น

2.  น้ำไม่ขังบริเวณส้วม

3.  พื้นส้วมเป็นคอนกรีตหรือวัสดุที่ทำความสะอาดได้ง่าย

4.  มีภาชนะสำหรับราดส้วมและมีภาชนะตักน้ำ รวมทั้งสบู่สำหรับล้างมือด้วย

5.  มีการระบายอากาศภายในส้วมที่ดี

6.  ตัวเรือนส้วมควรสูงอย่างน้อย 2 เมตร กว้าง 1.5 เมตร

การเลือกสถานที่

1.  ควรห่างจากแหล่งน้ำดื่มน้ำใช้ (บ่อน้ำ แม่น้ำ ลำคลอง) 30 เมตร เพื่อไม่ให้เชื้อโรคจากอุจจาระ ซึมลงไป

2.  อยู่ใต้ทิศทางลม

3.  เป็นที่ดอนน้ำท่วมไม่ถึง

พฤติกรรมการใช้ส้วม

1.  ราดโถส้วมก่อนถ่ายอุจจาระทุกครั้ง เพื่อไม่ให้อุจจาระติดอยู่ที่โถส้วม

2.  ถ่ายลงในตรงกลางช่อง

3.  ใช้น้ำชำระหลังจากถ่ายอุจจาระแล้ว

4.  ราดน้ำจนอุจจาระลงหมด

5.  ล้างมือด้วยสบู่ทุกครั้งหลังใช้ส้วมแล้ว

การบำรุงรักษาส้วม

1.  หมั่นทำความสะอาด ส้วมให้สะอาดอยู่เสมอ

2.  ระวังอย่าให้น้ำสบู่หรือผงชักฟอกลงในส้วม เพราะสารเคมีที่ลงไปอาจจะทำลายเชื้อจุลทรีย์

3.  ที่ย่อยสลายอุจจาระได้ ซึ่งมีผลให้ส้วมเต็มเร็ว

4.  อย่าให้น้ำบริเวณส้วม

การจัดกิจกรรมรณรงค์ ทำความสะอาดส้วมพร้อมกันทั่วประเทศ วันพฤหัสที่ 28 เดือนมีนาคม2556 และสัปดาห์ทำความสะอาดส้วม ก่อนวันสงกรานต์ ระหว่างวันที่ 1 – 7 เดือนเมษายน 2556 และปรับปรุงส้วมในความรับผิดชอบของตน พร้อมกันกระตุ้นให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวทั่วไปมีพฤติกรรมในการใช้ส้วมที่ถูกต้อง ดังนั้น จึงของเชิญชวน หน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน จัดกิจกรรมรณรงค์ส้วมพร้อมกัน รับวันสงกรานต์ในช่วงดังกล่าว