หน้าที่ของผู้บังคับบัญชา

พระพุทธองค์ทรงกำหนดเป็นวินัย หรือหน้าที่ของหัวหน้าพึงปฎิบัติเพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อลูกน้องไว้เป็นตัวอย่างให้ดู 5 ประการคือ
1. จัดการงานให้สมควรแก่กำลัง
2. ให้อาหารและรางวัล
3. ดูแลรักษายามเจ็บป่วย
4. แจกของมีรสแปลกประหลาดให้กิน
5. ให้หยุดตามโอกาส
นายจ้างที่มีความรับผิดชอบ และปฏิบัติหน้าที่ทั้ง 5 ประการได้สมบูรณ์ เพราะมีจิตเมตตากรุณา ไม่มีจิตคิดเบียดเบียนผู้อื่นเพื่อผลประโยชน์ของตน
หน้าที่ของผู้ใต้บังคับบัญชา

พระพุทธองค์ทรงกำหนดเป็นวินัย หรือหน้าที่ของผู้ใต้บังคับบัญชา ลูกน้องหรือลูกจ้างพึงปฏิบัติ เพื่อแสดงความรับผิดชอบต่อผู้เป็นนายไว้เป็นตัวอย่างให้ดู 5 ประการคือ
1. เริ่มทำงานก่อนนาย
2. เลิกทำงานหลังนาย
3. ถือเอาแต่ของที่นายให้
4. ทำการงานได้ดีขึ้น
5. นำเกียรติคุณของนายไปสรรเสริญ
โดยทั่วไปแล้ว ผู้บังคับบัญชาคือผู้ให้คุณให้โทษแก่ผู้ใต้บังคับบัญชา การที่ลูกน้องจะมีความรับผิดชอบปฏิบัติหน้าที่ทั้ง 5 ประการได้สมบูรณ์ ก็เพราะหัวหน้าให้คุณแก่เขาก่อนเป็นสำคัญ เขาจึงแสดงการตอบแทนด้วยการปฏิบัติตนทั้ง 5 ประการดังกล่าว