ผมได้เสนอในบทความก่อนให้มีการเรียนการสอนแบบบูรณาการเพื่อ "ปฏิลูบการศึกษาไทย" 


ผมจะลองเอาวิชาสังคมศาสตร์ ภูมิ  ประวัติศาสตร์ และ ภาษาไทยมารวมกันดู  เช่นวันนี้ผมสอนเรื่อง จ.แม่ฮ่องสอน  ผมอาจสอนว่า ลักษณะภูมิประเทศเป็นเขาสูง สลับกับที่ราบอย่างไร  มีแม่น้ำไหลมาบรรจบกันอย่างไร ฝนตกเพียงไหน มีชนเผ่ากี่เผ่าแต่ละเผ่ามีวัฒนธรรมอย่างไร  จากนั้นผมลงลึกไปยังประวัติศาสตร์ชนเผ่า  ประวัติศาสตร์เมือง อำเภอต่าง ๆประวัติบุคคลสำคัญ  ปัญหาสังคม การเมือง เศรษฐกิจ ของพื้นที่

จากนั้นผมจะให้นร. แต่ละคนเขียนเรียงความหาทางปรับปรุงสิ่งต่างๆในจังหวัด เช่น ปัญหาสิ่งแวดล้อม  ปัญหายาเสพติด   ว่าจะแก้ปัญหาอย่างไร 

แบบนี้เด็กจะได้ทุกอย่าง ความรู้แบบบูรณาการ  การคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา  การเขียนเรียงความ  ...เวลาครูตรวจ ครูต้องตรวจการใช้ภาษาด้วย

แบบนี้เราลดจำนวนวิชาลงได้มาก  แล้วเราซอยย่อยเป็นชั้นเล็กๆ ไม่เกิน ๑๕ คน

วิชาทางด้านวิทยาศาสตร์ก็สอนแบบบูรณาการได้ ดังที่ผมเคยเสนอไว้แล้ว เช่น การทำอาหาร  มันต้องเริ่มมาจากการเผาไหม้ถ่าน (เพียงแค่นี้ก็เรียนฟิสิกส์ เคมี กันได้จนตายแล้วครับ มันยากมาก ) การส่งผ่านความร้อนจากไฟผ่านกระทะ  (ยากมาก)  การสุกของผัก การเดือดของน้ำ การกลายเป็นไอ  การปุดเดือดของน้ำ น้ำมัน  กลิ่น สี รส ที่เกิด มาได้อย่างไร  ...เรียนวิชาเดียวได้หมดทั้งฟิสิกส์เคมีชีวะ

แม้แต่วิชาวาดเขียน ถ้าเราให้เด็กออกไปเขียนภาพสะท้อนชีวิตคนสัตว์สิ่งของในชีวิตจริง ให้มีมิติของธรรมชาติ สังคม  มีการสื่อสารหลายมิติ  เด็กก็ได้ฝึกคิดไปด้วยในตัว ไม่ใช่ให้เด็กเขียนภาพเหมือนบนกระดานที่ครูเอามาติดไว้

...คนถางทาง (๓๑ มกราคม ๒๕๕๖)