เวลาตรวจคนไข้แล้วพบฝ้าขาวในช่องปาก รอยโรคหนึ่งที่นึกถึง คือ Oral candidiasis เป็นการติดเชื้อราในช่องปากซึ่งจะไม่พบในคนปกติทั่วไป แต่จะพบในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำเช่น ผู้ป่วยเอดส์, ผู้ที่ใช้ long term antibiotic ผู้ทีใช้steroidนานๆ (รวมถึงการพ่นยาsteroid) ผู้ที่มีน้ำลายน้อย เช่นผู้ป่วยที่ได้รับการฉายรังสี และยังสามารถพบในผู้ที่ใส่ฟันปลอม
ลักษณะที่พบบ่อยจะเป็นฝ้าขาว สามารถเช็ดออกได้โดยจะเหลือรอยแดงหรืออาจมีเลือดออก พบบ่อยที่ลิ้น กระพุ้งแก้ม และเพดาน(มีบางประเภทที่พบเป็นรอยแดง หรือฝ้าขาวที่เช็ดไม่ออก แต่พบได้น้อยกว่า) ในกรณีที่แยกโรคไม่ได้อาจทำการ biopsy หรือ fungal culture
การรักษา ควรหาและกำจัดสาเหตุ ร่วมกับการให้ topical หรือ systemic antifungal agents ได้แก่ nystatin, clotrimazole, Fluconazole ในบางเคสที่ใส่ฟันปลอม ควรเปลี่ยนฟันปลอมใหม่ หรืออาจแช่ฟันปลอมใน 0.02%sodium hypochlorite
ธัญญารัตน์
