หลักการทางกิจกรรมบำบัดที่แตกต่างกันในการดูแลเด็กและวัยรุ่นที่มีความบกพร่องทางจิตสังคม

ความบกพร่องทางจิตสามารถเกิดขึ้นได้ในทุกเพศ ทุกวัย ซึ่งเป็นกลุ่มโรคที่ได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่วัยทารก วัยเด็ก และวัยรุ่น มีอาการต่อเนื่องไปจนวัยผู้ใหญ่ หรือ กลุ่มโรคที่เพิ่งวินิจฉัยใจวัยผู้ใหญ่ แต่เริ่มมีอาการตั้งแต่วัยทารก วัยเด็ก และวัยรุ่น อย่างไรก็ตามกิจกรรมบำบัดมีบทบาทที่เกี่ยวข้องในการดูแลผู้รับบริการแต่ละรายด้วยเช่นกัน ดังจะกล่าวต่อไปนี้

          การจำแนกความบกพร่องทางจิตเวชสามารถแบ่งได้หลายประเภท ขึ้นกับว่าอิงตามทฤษฎีหรือแนวคิดใด ตัวอย่างความบกพร่องทางจิตเวชในเด็กและวัยรุ่น ได้แก่

• Anxiety disorders
• Disruptive behavior disorders
• Pervasive development disorders
• Eating disorders
• Elimination disorders
• Childhood Schizophrenia
• Tic disorders
• Childhood Abuse and Neglect

        เป็นต้น

การตรวจประเมิน

เป็นข้อมูลที่นำไปประกอบกับประวัติต่างๆของเด็ก เพื่อประเมินว่าเด็กมีปัญหาทางจิตเวชหรือไม่

• ในเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 5-6 ปี จะใช้การสังเกตการเล่นและการวาดรูปของเด็กเป็นหลัก
• ในเด็กอายุ 6-8 ปี จะใช้การพูดคุย เล่าเรื่องและวาดรูป
• ในสำหรับวัยรุ่นหรือเด็กโตที่อายุมากกว่า 8-9 ปี จะใช้การพูดคุยโดยตรง

          การประเมินนอกจากการสังเกตและการสัมภาษณ์ในเด็กเองแล้ว สามารถสอบถามจากผู้ปกครอง, คุณครูหรือผู้ดูแลเพิ่มเติมได้ นอกจากนี้ในการประเมินยังมีการนำเอาเทคนิคต่างๆมาใช้ประเมินรวมไปถึงการใช้แบบประเมินต่างๆที่เกี่ยวข้อง เช่น เทคนิคการฉายภาพทางจิต, House Tree Person Test, Thai Young Checklist, Children’s Depression Inventory เป็นต้น

การรวบรวมข้อมูล

         เป็นการนำข้อมูลที่ได้จากการตรวจประเมินมารวบรวมเพื่อนำมาวิเคราะห์ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการดำเนินชีวิตตามกรอบอ้างอิง

การตั้งเป้าประสงค์

         ในเด็กเน้นการส่งเสริมพัฒนาการทางด้านต่างๆของเด็ก, ทักษะด้านการสื่อสาร โดยใช้กิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต เพื่อเพิ่มทักษะทางสังคม การสื่อสารและการแก้ปัญหา สามารถบอกความต้องการของตนเองแก่ผู้ดูแล และสามารถนำความรู้ไปปฏิบัติด้วยตนเองได้

         ในวัยรุ่น เน้นการส่งเสริมทักษะเพื่อใช้ในกิจกรรมการดำเนินชีวิต, สามารถทำกิจกรรมได้ด้วยตนเอง, ทักษะในการจัดการตนเอง การจัดการความเครียด รวมไปถึงทักษะทางด้านสังคม การมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น และ เกิดเปิดเผยตนเองอย่างเหมาะสม

         ในส่วนของการวางแผนการรักษาเป็นการทำตามเป้าประสงค์ที่ตั้งไว้ และมีการประเมินซ้ำเพื่อประเมินหลังจากเข้ารับบริการทางกิจกรรมบำบัดแล้วโดยในเด็กนั้นเน้นการทำกิจกรรมโดยการเล่นและการทำกิจกรรมให้เหมาะสมตามพัฒนาการของเด็ก เป็นรูปแบบของ Just right challenge คือมีความท้าทาย ไม่ง่ายและไม่ยากจนเกินไป ซึ่งในการรักษารวมไปถึงการให้คำแนะนำ โดยในวัยรุ่นสามารถให้คำปรึกษาและคำแนะนำกับผู้รับบริการได้เลย และการให้คำแนะคำกับญาติและผู้ดูแลเพิ่มเติมด้วย

          ปัญหาความบกพร่องทางจิตสังคมในเด็กและวัยรุ่น เป็นปัญหาที่ควรให้ความสำคัญในการบำบัด ฟื้นฟู เพื่อให้บุคคลนั้นสามารถทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตได้ ไม่ก่อให้เกิดปัญหาในครอบครัวและสังคมตามมา