เทคนิคการประเมินผลอย่างมืออาชีพ ตอนที่ 1


หลายคนคงเคยสงสัยว่าการวิจัยและการประเมินผลมีความแตกต่างกันอย่างไร และอย่างไรจะเรียกว่าการประเมิน มีองค์ประกอบที่ควรจะเป็นอย่างไร วันนี้ได้เก็บข้อมูลดีๆมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้สำหรับหลายคนที่คิดจะเริ่มต้นเป็นนักประเมินผลที่ดีค่ะ

แลกเปลี่ยนความรู้โดย รศ.ดร.มานพ  คณะโต อาจารย์คณะแพทย์ศาสตร์  มหาวิทยาลัยขอนแก่น  

ส่งต่อความรู้โดย กาญจนา  นิ่มสุนทร นศ.ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาพัฒนาสุขภาพชุมชน

           การวิจัยและการประเมินผลจะมีความแตกต่างกันอย่างเห็นได้ชัด กล่าวคือ การวิจัยจะเป็นการมุ่งเน้นค้นหาคำตอบของปัญหาวิจัยและสร้างองค์ความรู้ใหม่โดยการประยุกต์ใช้แนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้องในการอธิบายองค์ความรู้ใหม่และเกณฑ์การประเมินคุณภาพจะใช้การพิจารณาความสอดคล้องภายในและภายนอกการศึกษาแต่การประเมินผลจะเป็นการอธิบายผลการประเมินตามเกณฑ์การประเมินซึ่งเกณฑ์ที่ใช้ในการตัดสินคุณภาพ คือความน่าเชื่อถือและการใช้ประโยชน์ซึ่งข้อค้นพบของการประเมินผลจะเป็นสารสนเทศเอกลักษณ์ ขึ้นอยู่กับบริบทในการตัดสินเฉพาะเรื่อง จุดมุ่งหมายสำคัญของการประเมินผล คือ การวัดเป้าหมาย เส้นทางที่ไปสู่จุดมุ่งหมาย

          องค์ประกอบสำคัญของการประเมินผลที่ดี มี 4 ประการ ได้แก่ To measure the effect methodology, The effect outcome, Comparison of effect with goal explicit criteria, Contribution purpose of evaluation

         หลักปรัชญาที่จะนำมาใช้ในการพิจารณาการประเมินผล ได้แก่ ญาณวิทยา Epistemology และวิธีวิทยา ( Methodology)  ญาณวิทยา Epistemology  ได้แก่ ความรู้ จะต้องลงไปกระทำเอง Action Research ภววิทยา (ontology) ในทางการประเมินผลมี 3 แนวทางใหญ่ คือ กลุ่มจิตนิยม (Phychism) ซึ่งเชื่อว่าความจริงอยู่ที่จิต
กลุ่มสสารนิยม ความจริงส่วนนี้เชื่อว่าสสารเท่านั้นที่เป็นความจริง เพราะจิตไม่มีอยู่จริง อัตนัยนิยม เชื่อว่ามนุษย์ไมสามารถรับรู้ว่าอะไรจริงอะไรเท็จ และการตัดสินว่าอะไรจริง อะไรเท็จนั้นเป็นเรื่องของแต่ละบุคคล เพราะว่าแต่ละบุคคลนั้นมีหลักการที่เหมาะสมเป็นของตนเอง ปรนัยนิยม เชื่อว่ามนุษย์รู้ได้ว่าอะไรจริงอะไรเท็จ และการรู้ว่าออระไรจริงอะไรเท็จนั้นต้องมีหลักฐานสากล (Universal Standard) ที่แน่นอนเพื่อให้ทุคนสามารถตัดสินว่าอะไรจริงอะไรเท็จ

         วิธีวิทยา ( Methodology) แนวทางในการศึกษาหาคามจริงและวิธีการเหาความจริงแตกต่างกันขึ้นอยู่กับว่าความเชื่อและความรู้ของแต่ละบุคคลนั้นว่าความจริงและคุณค่าของความจริงมีอยู่หรือไม่ ถ้ามีอยู่จะสามารถรู้ความจริงและกำหนดคุณค่าของความจริงได้หรือไม่ ควรกระทำโดยวิธีใดควรอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลประเภทใด

         ประเด็นสำคัญในการตัดสินใจไม่สามารถกำหนดตายตัวได้ว่ามาตรฐานหรือเกณฑ์ที่ใช้ในการตัดสินความรู้ความจริงตลอดจนคุณค่าของความรู้ความจริงจะต้องเป็นอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอไปภายใต้สถานการณ์ในการศึกษา

         สิ่งที่ต้องประเมินเป็นการตัดสินนความสอดคล้องระหว่างเป้าหมายของสิ่งที่ต้องการประเมินกับเป้าหมายของโครงการ (against ago) การตัดสินคุณค่าของสิ่งที่ต้องประเมิน ผลที่คาดหวัง Intended ผลที่เกิดขึ้นจริง Gold base หมายถึง โครงการใดๆก็ตามมีวัตถุประสงค์อย่างไรเราต้องประเมินตามวัตถุประสงค์นั้นๆ Gold  free หมายถึงประเมินสิ่งที่ได้จริงว่าเกิดอะไรขึ้นไม่ต้องสนใจวัตถุประสงค์แนะนำให้เขาเขียนโปรแกรมใหม่ที่เกิดตามจริง
แล้วไปขอทุนที่สาขานั้นๆ

        ตัวแปรสำคัญที่จะกำหนดความสำเร็จของการประเมินจึงอยู่ที่ระดับความร่วมมือและการต่อต้านกิจกรรมการประเมินกลุ่มที่นิยมการเปลี่ยนแปลงมีแนวโน้มเห็นคุณค่าของการประเมินค่อนข้างให้การสนับสนุนการประเมิน
กลุ่มไม่นิยมการเปลี่ยนแปลงจะต่อต้านเพื่อรักษาสภาพเดิมไว้ที่เป็นอยู่กลุ่มที่อยู่ตรงกลางระหว่าง 2 กลุ่มมีลักษณะที่อาจสนับสนุนหรือต่อต้านก็ได้ขึ้นอยู่กับบริบทและสภาพแวดล้อมรวมทั้งลักษณะของสิ่งที่จะประเมินรวมทั้งความคาดหวังที่อาจเกิดขึ้นกับตนเองหรือกลุ่มบุคคล

       ข้อสังเกตกลุ่มที่เป็นคนสมัยใหม่จะเห็นว่าการประเมินดีแต่มีบางกลุ่มไม่เห็นด้วยไม่อยากให้มาประเมิน
กลุ่มตรงกลางพร้อมที่จะให้ไปทางใดก็ได้

       เทคนิคของบุคคลในองค์กรที่บิดเบือนผลประเมิน 6 ประเภท การเลือกมองประเด็นที่คิดว่าประสบความสำเร็จ ปกปิดความล้มเหลวหลีกเลี่ยงการประเมินที่เป็นรูปธรรมและมีการใช้ข้อมูลที่ผิวเผินโดยเลือกนักประเมินที่ไม่มีความชำนาญหลีกลี้ หลบหนีเป็นการใช้อำนาจเพื่อหลีกเลี่ยงการเปิดเผยคุณค่าในทางลบของโครงการ จัดฉากถ่วงเวลา โดยการสร้างเงื่อนไขให้การประเมินล่าช้าไปเรื่อยๆสาธารณะหมดความสนใจต่อผลประเมิน การเปลี่ยนจุด พยายามเบี่ยงเบนความสนใจจากส่วนสำคัญของโครงการที่ล้มเหลวไปยังจุดเล็กๆที่ประสบความสำเร็จ

หมายเลขบันทึก: 514436เขียนเมื่อ 29 ธันวาคม 2012 16:07 น. ()แก้ไขเมื่อ 29 ธันวาคม 2012 16:07 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลงจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี