ระหว่างวันที่ 13-15 ธันวาคม 2555 สมาคมวิจัยสถาบันและพัฒนาอุดมศึกษา ได้จัดการประชุมวิชาการ ประจำปี 2555 เรื่อง การวิจัยสถาบันกับกระบวนการจัดการเรียนรู้สู่อนาคต ที่ห้องแซฟไฟร์ 109-111 อาคารอิมแพคฟอรั่ม อิมแพค เมืองทองธานี โดยได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษาหรือ สมศ. (องค์การมหาชน) สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ หรือ สทศ. (องค์การมหาชน) และบริษัท ปิโก(ไทยแลนด์) จำกัด (มหาชน)
ปีนี้มีคนลงทะเบียนเข้าประชุมและนำเสนอผลงานวิจัย ประมาณ 150 คน ดิฉันเป็นกรรมการของสมาคมฯ จึงเข้าประชุมตลอดทั้ง 3 วัน
ดอกไม้ในห้องประชุม
หัวข้อเรื่องในการประชุมในปีนี้ ทั้งที่เป็น Keynote Lecture การบรรยายพิเศษ การบรรยาย และสาระเสวนา น่าสนใจมากและวิทยากรให้สาระที่ทำให้เราเข้าใจวิวัฒนาการของการศึกษาไทย จากอดีตถึงปัจจุบัน และมองเห็นอนาคต ซึ่ง ดร.สุเมธ แย้มนุ่น เลขาธิการสมาคมฯ แจ้งว่าจะเอา Powerpoint ของวิทยากรแขวนไว้ที่เว็บไซต์ที่ www.air.or.th
วันที่ 13 ธันวาคม 2555
เปิดการประชุมเมื่อเวลา 09.00 น. โดย ดร.สุเมธ แย้มนุ่น เลขาธิการสมาคมฯ กล่าวรายงาน และ ศ.ดร.วิจิตร ศรีสอ้าน นายกสมาคมฯ กล่าวเปิดการประชุมโดยเน้นย้ำความสำคัญและจำเป็นของการวิจัยสถาบันต่อการบริหารการศึกษาของประเทศ หลังจากนั้นมีการถ่ายภาพร่วมกับผู้สนับสนุน
นายกสมาคม อุปนายกฯ เลขาธิการฯ และผู้สนับสนุนการจัดการประชุม
รู้จัก PISA และ OECD
ตามกำหนดการประชุมในเวลา 09.30 น. จะเป็น Keynote Lecture เรื่อง Education Reform: Lessons from High Performing Countries โดย Michael Davidson, Principal Analyst and Acting Head of the Early Childhood and Schools Division. OECD แต่ ดร.สุเมธ ได้แจ้งต่อที่ประชุมว่าได้มีการติดต่อกันตั้งแต่เดือนสิงหาคมและ OECD ยินดีสนับสนุนให้คุณ Michael มาเป็นวิทยากร แต่คุณ Michael เกิดติดภารกิจจึงได้มอบหมายให้บุคคลอีกคนหนึ่งมาแทน เมื่อทางสมาคมฯ ส่งตั๋วเครื่องบินไปให้ ปรากฏว่าท่านผู้นั้นไม่สามารถเดินทางได้เพราะจะมีปัญหา ear damage
คุณ Michael จึงจะนำเสนอผ่าน VDO conference แต่เวลาไม่อำนวยเพราะเวลาที่เราประชุมกันจะตรงกับเวลาประมาณตีสองตีสามที่ปารีส จึงใช้วิธีการบันทึกเสียงการบรรยายใน Powerpoint แล้วส่งมาให้ทาง email เมื่อคืนนี้เอง
นับเป็นวิธีการแก้ปัญหาที่ดีมาก
คุณ Michael ไม่ลืมที่จะขอโทษผู้เข้าประชุมที่ไม่ได้มาด้วยตนเอง แนะนำตนเองโดยโชว์รูปของตัวเองขณะนั่งอยู่ใน office การนำเสนอของคุณ Michael น่าสนใจมาก เพราะ Powerpoint ถูกจัดทำอย่างดีและมีการสอดแทรก VDO Clip หลายเรื่อง แสดงตัวอย่างการปฏิบัติที่ดีด้วย เราได้รู้ทั้งสาระและเรียนรู้การใช้สื่อในการนำเสนอที่ดีไปพร้อมๆ กัน
ประเด็นหลักๆ คือเรื่องของ PISA คำถามของเขาคือเด็กอายุ 15 ปี มี performance อย่างไร ผลการสำรวจครั้งล่าสุดในปี 2009 พบว่า proficiency ด้านการอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ของเด็กไทยอยู่ต่ำมากๆ เมื่อเทียบกับประเทศต่างๆ ในขณะที่ประเทศอื่นๆ มีความก้าวหน้า แต่ของไทยไม่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ ปัจจัยที่น่าจะมีอิทธิพลมีอะไรบ้าง ถ้าจะเปลี่ยนแปลงสถานการณ์ต้องทำอย่างไร เราจะเรียนรู้อะไรจากประเทศอื่นได้บ้าง ฯลฯ
มี VDO ของเซี่ยงไฮ้ (Empowered administration) สิงคโปร์ (Sharing ของครู) ครูสอนภาษาอังกฤษ และยังมี VDO ที่บอกว่า PISA คืออะไร OECD ทำอะไร (ทำ 2 hrs.test ทุก 3 ปี survey แล้วแสดงผลอย่างไร test มีลักษณะเป็นอย่างไร....ดูได้ที่ www.pisa.oecd.org) OECD มีความเชื่อว่าเด็กทุกคนสามารถบรรลุ high level ได้...คาดหวังให้ทุกประเทศใช้ผล survey เพื่อปรับปรุงการศึกษาให้ดีขึ้น
VDO ที่บอกถึง PISA และ OECD น่าสนใจเพราะเหมือนกำลังมีคนมาเขียนเนื้อหาให้อ่าน
เมื่อจบการนำเสนอของคุณ Michael สมาคมฯ ได้ขอให้ รศ.ดร.สุธรรม วาณิชเสนี เป็นผู้ที่ให้ความเห็นเพิ่มเติม อาจารย์สุธรรมกล่าวว่าเมื่อดูผลของ PISA แล้วมีคำถามที่สะดุดใจคือ
-
ความแตกต่างด้านวัฒนธรรม การสื่อสาร มีผลด้วยหรือไม่
- วัดอะไร สามารถจะเป็นตัวชี้วัดระดับสากลได้หรือไม่
พร้อมทั้งแนะนำเว็บไซต์ว่า OECD มีรายละเอียดให้หมด เขาทำวิจัยมานาน มีการควบคุมอย่างดี
รศ.ดร.สุธรรม วาณิชเสนี
หากกล่าวว่า socioeconomic background มีผล เวลาที่เปรียบเทียบทำไมจึงไม่เอา China แต่ใช้เซี่ยงไฮ้… การจัด ranking แบบนี้ก็อาจจะมีปัญหาเพราะสิงคโปร์มีโรงเรียนเพียง 300 กว่าโรง อย่างไรก็ตาม สิ่งที่เป็นประเด็นสำคัญคือเป็นการเปรียบเทียบในระดับสากล ทำให้รู้ performance ของเรา แต่ยังมีคำถามว่าสิ่งที่เขาตั้งใจวัดและหลักสูตรของเราสอดคล้องกันเพียงใด
สิ่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือเขาวิเคราะห์ผลสอบอย่างละเอียด... O-NET ของเรายังไม่ถึงระดับนั้น
การใช้ข้อมูลของ OECD ต้องตระหนักถึงข้อจำกัดว่าเขาไม่ได้วัดชีวิตนอกโรงเรียนของเด็ก ข้อมูลต่างๆ เหล่านี้มีประโยชน์ แต่ต้องรู้จักใช้…เราสามารถดูว่าประเทศที่ประสบความสำเร็จเขามีวิธีการดำเนินการอย่างไร แต่ copy ไม่ได้ เราสามารถเอา principle มาใช้ประโยชน์ได้ เช่น Empowered Administration
รศ.ดร.ทองอินทร์ วงศ์โสธร มีคำถามเรื่องข้อมูลที่ว่าเด็ก 9% not read for enjoyment ว่าขัดกับสิ่งที่เราเห็น เพราะเด็กของเราอ่านน้อย คำตอบจากอาจารย์สุธรรมคือเขาจะมี description ของแต่ละระดับอย่างชัดเจน ต่างจากของ สทศ. ที่แบ่งระดับแต่ไม่มี description ว่าทำอะไรได้
จบ Keynote Lecture และการให้ข้อคิดเห็นเพิ่มเติมประมาณ 11.30 น. เป็นการประชุมใหญ่สามัญของสมาคมประจำปี 2555 และเลือกตั้งคณะกรรมการสมาคมฯ ชุดใหม่ ก่อนพัก รับประทานอาหารกล่างวัน
คณะกรรมการสมาคมฯ แถลงผลงาน
กิจกรรมในภาคบ่ายเริ่มเวลา 13.30-16.30 น. เป็นการนำเสนอผลงานวิจัย แบ่งเป็น 2 ห้องๆ ละ 6 เรื่อง
ดอกไม้สวยหน้าห้องประชุม
วัลลา ตันตโยทัย
