ลักษณะที่สำคัญของ พรบ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550
• มีคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช) นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน
• กรรมการมาจากการสรรหา จากตัวแทนจากทุกภาคส่วน
• มีสำนักงานเลขาธิการ (สช)
• ให้มีกลไกการจัดสมัชชาสุขภาพ ทุกระดับ
• มติจากสมัชชาสุขภาพ เสนอเข้าสู่ คสช. สู่ ครม.
• มีกลไกการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ จากนโยบายสาธารณะ
• มีกลไกการจัดทำธรรมนูญสุขภาพ ปรับปรุงทุกห้าปี
• เพิ่มสิทธิและหน้าที่ของประชาชนด้านสุขภาพ
• ข้อมูลสุขภาพเป็นความลับ
• บุคลากรสุขภาพต้องแจ้งข้อมูลให้ทราบ
• สิทธิปฏิเสธการรักษา
• สิทธิปฏิเสธไม่เข้าร่วมการทดลอง/วิจัย
พรบ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550.pdf
การประเมินผลกระทบทางสุขภาพ (Health Impact Assessment)
คำจำกัดความ
เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการคาดการณ์ และพิจารณาผลกระทบทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นจากการดำเนินการโครงการ หรือนโยบาย โดยให้ข้อมูลหลักฐานทางด้านสุขภาพและเพิ่มน้ำหนักหรือ ให้ความสำคัญกับมิติสุขภาพ ในกระบวนการตัดสินใจ
กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในสังคม โดยมีการประยุกต์ใช้แนวทางและเครื่องมือที่มีความหลากหลายในการระบุ คาดการณ์ และพิจารณาถึงผลกระทบทางสุขภาพที่อาจเกิดขึ้น หรือเกิดขึ้นแล้ว กับประชากรกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง จากข้อเสนอหรือการดำเนินนโยบาย แผนงาน โครงการหรือกิจกรรม อย่างหนึ่งอย่างใด เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจอันเป็นประโยชน์สำหรับการสร้างเสริมและการคุ้มครองสุขภาพสำหรับประชาชนทุกกลุ่ม
การประมาณหรือการคาดการณ์ผลกระทบของการกระทำใดการกระทำหนึ่งซึ่งมีผลต่อสุขภาพของประชาชนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง โดยการกระทำดังกล่าวอาจครอบคลุมตั้งแต่ระดับโครงการระดับแผนงานหรือระดับนโยบาย และครอบคลุมถึงผลกระทบทางสุขภาพในทุกมิติและทุกระดับ การประเมินผลกระทบทางสุขภาพจึงเป็นเครื่องมือหรือกลไกที่สำคัญในการคุ้มครองและส่งเสริมสุขภาพของมนุษย์ในการดำเนินการต่างๆ ทั้งจากรัฐและเอกชน
(WHO, 1999) “การประเมินที่ใช้วิธีการ กระบวนการ และเครื่องมือหลายชนิดร่วมกัน เพื่อตัดสินคุณค่าของนโยบาย แผนงาน หรือโครงการ โดยพิจารณาที่ผลกระทบ และการกระจายของผลกระทบ ที่อาจจะเกิดขึ้นต่อสุขภาพของประชาชน”
ผลลัพธ์ที่สำคัญของการประเมินประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ
คือ ชุดของคำแนะนำหรือข้อเสนอแนะที่มีข้อมูลหลักฐานยืนยันที่สะท้อนให้เห็นถึงแนวทาง และคุณค่าหรือความสำคัญของการมีสุขภาวะที่ดีร่วมกันของสังคม เพื่อประกอบการตัดสินใจ
· โดยคำแนะนำเหล่านั้นมุ่งสนับสนุนผลกระทบทางบวกต่อสุขภาพ
· มุ่งขจัดผลกระทบทางลบต่อสุขภาพ หรือลดผลกระทบทางลบจากข้อเสนอดังกล่าว
ขั้นตอนการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ
1. การกลั่นกรองโครงการ (Screening)
2. การกำหนดขอบเขตการศึกษา (Scoping)
3. การประเมินผลกระทบ (Assessment)
1. การรวบรวมข้อมูลพื้นฐาน Baseline Information / Profiling
2. การประเมินและกำหนดความสำคัญ Determining Significance
3. การจัดทำรายงาน Reporting
4. การพิจารณารายงานและการตัดสินใจ (Reviewand Decision Making)
5. การติดตามตรวจสอบและการประเมินผล (Monitoring and Evaluation)
**ทั้งนี้เน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยการหารือร่วมกับชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง**
ลักษณะพิเศษของการประเมินผลกระทบทางสุขภาพ
• มุ่งหาผลกระทบเชิงซ้อน
• ต่อทั้งสถานะสุขภาพและปัจจัยของสุขภาพ
• ใช้ข้อมูลหลายแหล่ง
• ฟังทุกฝ่าย
• เวลาจำกัด ทรัพยากรจำกัด
• ควรมีผลต่อการตัดสินใจ
สรุปการบรรยายโดย : นายมณุเชษฐ์ มะโนธรรม นักศึกษาปริญญาโท
ผู้บรรยาย : ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์
ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น
