ชีวิตที่พอเพียง : ๑๖๙๔. ตามเสด็จสมเด็จพระเทพรัตน์ ทัศนศึกษา จ. น่าน (๗) แปลงนาและโรงสีข้าว

ช่วงเช้าของวันที่ ๒๙ ต.ค. ๕๕ เราตามเสด็จไป ต. ศรีภูมิ อ. ท่าวังผา เพื่อชมแปลงนาสาธิต และโรงสีข้าวพระราชทาน เราได้เห็นที่ราบกว้างใหญ่ เป็นแปลงนาเขียวชะอุ่ม น้ำอุดมสมบูรณ์

ระหว่างทางประมาณ ๓๐ ก.ม. บางช่วงถนนมีต้นไม้ ๒ ข้างทาง ให้ความสดชื่นมาก ผมบอกสาวน้อยว่าผ่านถนนแบบนี้ทีไรนึกถึงตอนขับรถไป จ. ตราด และตอนไปขับที่ออสเตรเลีย

เมื่อไปถึงแปลงนาสาธิต ก็พบว่ามีการสร้างปะรำรับเสด็จที่ข้างแปลงนา และมีชาวนาและชาวบ้านมาสาธิตชีวิตชาวนากันอย่างเอิกเกริกมาก ทางอธิบดีกรมการข้าวและข้าราชการมารับเสด็จกันเนืองแน่น เป้าหมายสำคัญคือ ให้ IAC ชาวต่างชาติ ได้เห็นตัวอย่างชีวิตชาวนา

มีการสาธิตการทำข้าวหลาม ตั้งแต่ขั้นตอนการกรอกข้าวที่หุงกึ่งสุกและคลุกเครื่องปรุงแล้ว ลงในกระบอกไม้ไผ่ ซึ่งข้อยาวมาก ประมาณ ๗๐ ซ.ม. ชาวนาบอกว่ายาวกว่านี้ยังมี คือยาวเป็นเมตร มีสาธิตเผาข้าวหลาม และปอกเปลือกไม้ไผ่ให้เหลือเปลือกบางๆ รวมทั้งมีข้าวหลามที่สุกพร้อมกินแจกเป็นชิ้นยาวประมาณ ๑๕ ซ.ม. เราได้รับแจกมาคนละชิ้น ไม่ได้ลองกิน แต่ตอนเที่ยง เจ้าสัวเจริญ ศิริวัฒนภักดี บอกว่าเป็นข้าวหลามที่อร่อยที่สุด กลับมากินที่บ้านจึงรู้ว่าอร่อยจริงๆ แปลกจากข้าวหลามทั่วไป ไม่ทราบเขาผสมอะไรลงไป

ขอหมายเหตุว่า ผมเล่าเรื่องข้าวหลามให้ลูกสาวชาวน่าน คือ รศ. ดร. ธนพร สุปริยศิลป์ ผอ. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มช. ฟัง เมื่อวันที่ ๑๐ พ.ย. ๕๕ ท่านบอกว่าอำเภอท่าวังผามีชื่อว่าทำข้าวหลามอร่อย

ที่ได้รับความนิยมอีกอย่างคือข้าวก่ำ หรือข้าวเหนียวดำนึ่ง ทดลองกินและชอบกันถ้วนหน้า เพราะมันเป็นข้าวกล้องข้าวเหนียวดำ เคี้ยวกรุบๆ และมีความมันของเยื่อหุ้ม

ตอนนั้นแดดจ้ามาก มีชาวนาผู้ชาย ๔ - ๕ คน สวมหมวกทำท่าตกปลาอยู่ในแปลงนาห่างออกไป ที่ชั้นล่างของปะรำ มีอ่างซีเมนต์ใส่หอยขม กบ ให้ดู มีกองสาธิตทำขนม ถักแห สานเครื่องจักสาน และพิธีเซ่นไหว้แม่โพสพ

อยู่ที่แปลงนาสาธิตประมาณ ๑ ชั่วโมงก็นั่งรถกลับย้อนไปที่โรงสีข้าว ฟังรายงานเรื่องโรงสีข้าวพระราชทาน ที่เวลานี้ดำเนินการโดยกลุ่มชาวนาเอง ผลิตข้าวจำหน่ายโดยได้ GMP ในชื่อการค้าว่า “ข้าวน่าน" ผมบอกให้สาวน้อยลองซื้อกลับมาชิม ๑ กก. พบว่าอร่อยใช้ได้

แล้วทรงประกอบพิธีเปิดไซโลเก็บข้าวขนาด ๒๕๐ ตัน ที่บริจาคโดยกลุ่มบริษัท ซีพี แล้วไปชมการแสดงวิถีชีวิตของไทลื้อบ้านดอนมูล มีวงดนตรี การฟ้อน การคัดเมล็ดฝ้าย ดึงเส้นใยฝ้าย ปั่นฝ้าย ไปจนทอผ้าฝ้ายแบบทอมือ

มีการสาธิตทำเก้าอี้หวาย ถามว่าเส้นหวายมาจากไหน ตอบว่าซื้อมาจากอินโดนีเซีย มีนิทรรศการอื่นๆ อีกจำนวนหนึ่ง และมีคนมารับเสด็จล้นหลามตามเคย

วิจารณ์ พานิช

๒๘ ต.ค. ๕๕ ปรับปรุง ๑๔ พ.ย. ๕๕