วันที่ ๑๙ ต.ค. ๕๕ เป็นวันมหาปิติวันหนึ่งในชีวิตของผม เพราะได้เห็นโอกาสยกระดับ R2R ของศิริราชขึ้นไปสู่ new order (ภพภูมิใหม่)
คุณหมอสมศักดิ์ กับผม ไปร่วมเสวนา (แบบ AAR) กับทีม CF (Cluster Facilitator) ของ R2R ศิริราช เพราะทีมนี้ใช้ KM / AAR เก่ง คือพูดกันแบบเปิดใจ และฟังกันอย่างตั้งใจแกมชื่นชม (appreciative inquiry) ทำให้ถ้อยคำของแต่ละคนมีพลังมาก พูดในภาษาของลูกชาย (วิจักขณ์ พานิช) ก็บอกว่า ห้องประชุมวันนั้นเป็นมณฑลแห่งพลัง เต็มไปด้วย energy แม้ว่าบางเรื่องราวจากบางคนจะเจ็บปวด เพราะโดนขัดขวางจากหัวหน้า
ที่จริงการประชุมวันนี้ โดยเร่งเร้าจากวิกฤตย่อยๆ ภายในศิริราชเอง คือทีมแกนนำของศิริราช ที่ประกอบด้วยสามทหารเสือ ทำงานสำเร็จดีมาก ตัวบุคคลได้รับการยอมรับนับถือ ทั้งจากภายในศิริราช และจากภาคีทั่วประเทศ (สาวๆ เขาบอกว่า อาจารย์เต้ยมีปัจจัยความสำเร็จหลายอย่าง ที่สำคัญคือรูปหล่อ) จึงได้รับตำแหน่งเพิ่มขึ้นและสูงขึ้น มีความจำเป็นต้องพัฒนาทีมแกนนำเพิ่มเติมจากทีม CF
ผมนั่งฟังอย่างตั้งใจตลอดเวลากว่า ๒ ชั่วโมง และบอกที่ประชุมในการพูดเป็นคนสุดท้าย (เพราะอายุมากที่สุดในห้องประชุม) ว่า วันนี้เราได้เรียนรู้คุณค่า และวิธีทำงานที่ถูกต้อง ของหน่วยงานแนวราบ (QD, KM, R2R, เป็นต้น) ที่ทำหน้าที่ประสานและสนับสนุนหน่วยงานแนวดิ่ง ที่ทำหน้าที่หลักขององค์กร และที่สำคัญ เราได้ฟังจากคนที่ทำงานต่างหน่วยมาพูดให้เราประจักษ์ ว่าการร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานมีคุณค่าเพียงใด และท่าทีที่เปิดกว้างของหน่วย R2R มีคุณค่าเพียงใด นี่คือส่วนหนึ่งที่ทำให้ผมนั่งฟังอย่างมีความสุข
จากบันทึกใน ไอแพ็ด ของผม คุณเอื้อง แห่งหน่วยตรวจโรคจักษุ บอกว่า “ได้ทำสิ่งที่ตนไม่คิดว่าจะทำได้ทำวิจัยทุกวันมีคนโทรมาปรึกษาทุกวัน”หลายคนพูดว่า เมื่อไปปรึกษาทีม R2R รู้สึกว่าทีมงานอดทนฟัง แม้ว่าตนจะมีความรู้น้อย และเมื่อคุยจบก็รู้สึกว่าตนได้รับเกียรติ ได้แนวทางกลับไปทำงาน R2R หรือพัฒนางานของตนอย่างเป็นระบบ
“พี่อ๋า” มาลี งามประเสริฐ (พยาบาลสูติฯ) นักวิจัย R2R ตั้งแต่ยังไม่มีหน่วย R2R บอกว่า เมื่อได้รับเลื่อนฐานะจากนักวิจัย เป็น CF ก็ได้พยายามชักชวนหรือกระตุ้นให้คนทำวิจัย จะมีคนในหน่วยส่งผลงานการพัฒนางานประกวดทุกปี ก็ได้รับรางวัลบ้าง ไม่ได้บ้าง แต่หน่วยงานได้รับรางวัลทุกปี เพราะมีการดำเนินการพัฒนางานต่อเนื่อง
คุณไก่ (ปราณี ทองใส) พยาบาลศัลย์ บอกว่า “ทุกวันศุกร์มีประชุมวิจัยกลุ่ม๕คนเริ่มจาก Survey Quality of Life ของผป. ให้มาคุย ward ละ 1-2 ชม. และติดตามต่อช่วงหลังตกลงไปบ้างเพราะกว่าจะเกิดเป็นโจทย์วิจัยต้องใช้เวลา”คำพูดนี้สะท้อนว่า บางหน่วยงานสามารถจัดเวลาภายในเวลางานตามปกติ สำหรับเอื้ออำนวยงาน R2R ทีมแกนนำ R2R น่าจะเข้าไปทำความเข้าใจว่าสภาพเช่นนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร จะขยายไปสู่หน่วยงานอื่นได้อย่างไร
หลังจบการประชุม ผมบอก อ. อัครินทร์ว่า ขั้นตอนต่อไปคือเอาเรื่อง “การจัดการและการพัฒนา CF” เป็นประเด็นหารือในการประชุม core team คราวหน้า เพื่อวางระบบการทำงานอย่างเป็นทางการของ CF โดยที่หัวหน้างานเห็นชอบว่าแบ่งเวลาทำงานตามปกติมาทำงาน CF กี่เปอร์เซ็นต์ของเวลา และเวลาเหล่านั้นใช้ทำอะไรบ้าง เพื่อให้ชัดเจนว่า ที่จริงแล้วเป็นการทำงานที่มีคุณค่าและประโยชน์ต่อหน่วยงานนั่นเอง (เพื่อสร้างผลงานของหน่วยงานในมิติที่สูงขึ้น) ไม่ใช่ไปทำงานอื่น
ระบบการจัดการการทำงานของ CF จะมีรายละเอียดมาก ต้องมียุทธศาสตร์ ซึ่งผมจะนำมาเล่าหลังจากได้หารือกันแล้ว ที่สำคัญคือ จะมีการกำหนด JD ของ CF ไว้อย่างชัดเจน (แต่ยืดหยุ่น) มีการประเมินการทำงานและผลงานส่งให้หัวหน้า (หน่วยงานแนวดิ่ง) ทราบ รวมทั้งให้หัวหน้าได้ประเมินด้วย
ผมแนะว่า หลังจาก core team คิดชัดเจนแล้ว ให้นำร่างระบบไปหารือที่ประชุม CF เพื่อปรับปรุงให้เหมาะสม ให้เป็นระบบที่ กลุ่ม CF เป็นเจ้าของ ร่วมกับหัวหน้างานของตน
ตกค่ำ ผมไปงานสวดอภิธรรมศพคุณแม่ของหนึ่งทหารเสือ (รศ. นพ. เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ) พบ ศ. พญ. ดวงมณี เลาหประสิทธิพร รองคณบดีฝ่ายพัฒนาคุณภาพ ของศิริราช จึงได้เรียนความเห็นเรื่องนี้โดยคุณหมอสมศักดิ์ร่วมในการพูดคุยด้วย และเห็นพ้องกัน ว่าจะดำเนินยุทธศาสตร์แนวนี้
ผมตีความว่า R2R ศิริราช กำลังก้าวสู่ภพภูมิใหม่ .... ยุคบูรณาการเข้ากับการทำงานเป็นเนื้อเดียวกันกับงานประจำ ให้หน่วยงานประจำมีกลไกการทำงาน ที่ใช้ R2R (และ QD, KM, etc) เป็นเครื่องมือพัฒนางาน อยู่ภายในหน่วยงานของตน
R2R เป็นเครื่องมือของหน่วยงานประจำ ไม่ใช่ของหน่วย R2R
วิจารณ์ พานิช
๒๐ ต.ค. ๕๕
