การสอนแบบจิตปัญญา

สอนจิตปัญญา

การเรียนการสอนแบบจิตปัญญา

 

ความหมายของการสอนแบบจิตปัญญา

                การสอนแบบจิตปัญญา เป็นการสอนที่มุ่งถึงจิตใจของผู้เรียนที่ต้องการเรียนอย่างมีความสุข ควบคู่ไปกับการพัฒนาปัญญา วิธีการสอนจะเน้นที่กิจกรรมการสอนของครู ที่จะทำให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ซึ่งการสอนแบบจิตปัญญาพัฒนาขึ้นโดย ดร.กุลยา ตันติผลาชีวะ อาจารย์ประจำสาขาปฐมวัย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และได้ให้ความหมายของการสอนแบบจิตปัญญาว่า หมายถึง การจัดกิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางโดยมุ่งถึงจิตปัญญา โดยให้ความหมายจิตว่าเป็นการเรียนที่ตรงกับความต้องการของผู้เรียน มีปฏิบัติการทางความคิด ตื่นตัวและสนุกที่จะเรียน

องค์ประกอบของการสอนแบบจิตปัญญา

               การสอนแบบจิตปัญญาเป็นการสอนที่มุ่งสร้างความสุขและปัญญาไปพร้อมกัน เน้นความสำคัญที่ผู้เรียนให้เรียนอย่างมีความสุข

อย่างมีความสุข เกิดความรักในความรู้ มีองค์ประกอบสำคัญ 4 ประการ คือ

1. มโนทัศน์ที่ต้องเรียน
2. กิจกรรมการสอนมีคุณสมบัติ 5 ประการ คือ

2.1      ผู้เรียนต้องลงมือกระทำด้วยความคิด (Active learning)

2.2      ผู้เรียนต้องแสดงออกที่ดี (Behaving well)

2.3      ผู้เรียนต้องเรียนรู้แบบร่วมมือ (Cooperative learning)

2.4      ผู้เรียนต้องเรียนรู้ด้วยการค้นพบ (Discover learning)

2.5      ผู้เรียนต้องก้าวหน้าในการเรียนรู้ (Progress)

1. การประเมินภาพการสอน ต้องประกอบด้วยการประเมิน 2 ด้าน คือ

3.1      การประเมินการสอนประกอบด้วย

-                   การประเมินระหว่างการสอน

-                   การประเมินกิจกรรมการสอน หมายถึง การตรวจสอบลักษณะกิจกรรมการสอนว่าสามารถสร้างให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามกระบวนดารสอนแบบจิตปัญญาหรือไม่

3.2      การประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียน หมายถึง การประเมินการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนเมื่อสิ้นสุดการสอน

1.  หน่วยเวลากำกับการสอน การสอนทุกเรื่องต้องจบลงตามเวลาที่กำหนดแบบสมบูรณ์

 

หลักการจัดการเรียนการสอนแบบจิตปัญญา

                      การจัดกิจกรรมแบบจิตปัญญาเป็นการสอนที่เน้นให้ผู้เรียนมีการปฏิบัติและเกิดการคิด โดยใช้กิจกรรมเป็นฐานประกอบกับการทำงานร่วมมือกันเป็นกลุ่ม ซึ่งในแต่ละขั้นตอนของการสอน ครูต้องใส่ใจต่อการสังเกตพฤติกรรมผู้เรียนประกอบด้วยกระบวนการ 6 ขั้น คือ

                      ขั้นที่ 1 ศึกษาสภาพและความต้องการของผู้เรียน

                   ขั้นที่ 2 กำหนดมโนทัศน์ที่ต้องเรียน

                   ขั้นที่ 3 กำหนดจุดประสงค์ของการสอน

                   ขั้นที่ 4 ออกแบบกิจกรรมการสอน

                    ขั้นที่ 5 ดำเนินการสอน

                    ขั้นที่ 6 ประเมินภาพการสอน

 

หลักการการสอนที่สำคัญ

                      1.การให้ข้อความรู้ การสอนแบบจิตปัญญาจะสร้างให้เด็กค้นพบการเรียนรู้ด้วยตนเองโดยมีครูเป็นแหล่งวิทยาการที่สำคัญ ในระหว่างการเรียนการสอนครูต้องพร้อมให้ความรู้แก่เด็กตลอดเวลา ในประเด็นที่เด็กต้องการความช่วยเหลือ

                      2.การกระตุ้นให้คิด วิธีกระตุ้นให้เด็กคิดต้องเป็นทั้งตัวกิจกรรม คำถามของครู สื่อการสอน และวิธีการเรียน

                      3.การปฏิบัติการ ผู้เรียนต้องมีกิจกรรมปฏิบัติการเพื่อการเรียนรู้ทั้งในชั้นเรียนหรือนอกชั้นเรียนตามจุดประสงค์ของการสอน

                      4. การสะท้อนผล ครูต้องสะท้อนภาพการเรียนรู้ให้ผู้เรียนทราบและเห็นทิศทางความก้าวหน้าการเรียนรู้ด้วยตนเองจากการป้อนข้อมูลกลับของครู

บรรณานุกรม

^{_{กุลยา  ตันติผลาชีวะ.  ( 2545 ) .  รูปแบบการเรียนการสอนปฐมวัย.  กรุงเทพฯ : เอดิสัน}}               

                ^{_{เพรสโปรดักส์}}

^{_{กุลยา  ตันติผลาชีวะ.  ( 2551 ) .  รูปแบบการเรียนการสอนปฐมวัย.  กรุงเทพฯ : เบรน-เบส บุ๊คจันทิมา  แซ่อั้ง.  ( 2545 ).  การเปรียบเทียบผลของการเรียนรู้แบบจิตปัญญาและการใช้}}

^{_{สถานการณ์จำลองที่มีต่อความคิดสร้างสรรค์ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2  โรงเรียนบ้านหน้าสถานี  จังหวัดสระแก้ว.  ปริญญานิพนธ์ กศ.ม. ( การศึกษาปฐมวัย ).  กรุงเทพฯ   :  บัณฑิตวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.}}        

^{_{เยาวนาถ  เลาหบรรจง.  ( 2545 ).  ผลของการจัดกิจกรรมการสอนแบบจิตปัญญาที่มีต่อความ}}

^{_{ภูมิใจในตนเองของเด็กปฐมวัย. ปริญญานิพนธ์  กศ.ม.  ( การศึกษาปฐมวัย ).  กรุงเทพฯ:  บัณฑิตวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.}}        

^{_{เสาวนีย์  จันทร์ที.  ( 2546 ).  ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้จากธรรมชาติตามรูปแบบจิตปัญญาที่}}

^{_{มีต่อการรับรู้การอนุรักษ์แวดล้อมของเด็กปฐมวัย.  ปริญญานิพนธ์ กศ.ม.  ( การศึกษาปฐมวัย ).  กรุงเทพฯ   :  บัณฑิตวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.}}