จังหวัดเลยเป็นจังหวัดที่เรียกได้ว่าหนาวที่สุดของประเทศ เพราะเคยมีอุณหภูมิต่ำกว่า -1.3 องศาเซลเซียส (2 มกราคม พ.ศ. 2517) อุณหภูมิสูงถึงประมาณ 43.5 องศาเซลเซียส (25 เมษายน พ.ศ. 2517) อุณหภูมิทั้งปีเฉลี่ยอยู่ที่ 26.1 องศาเซลเซียส และจะมีอุณหภูมิหนาวจัดตั้งแต่ เดือนธันวาคม ถึง มกราคม โดย 12 ปีที่ผ่านมา อุณหภูมิต่ำประมาณ 2.7 องศาเซลเซียส (พ.ศ. 2542) อุณหภูมิสูงประมาณ 42.5 องศาเซลเซียส (พ.ศ. 2541)

      จังหวัดเลยมีโครงสร้างทางสังคมแบบนำ คนพื้นเมืองส่วนใหญ่แตกต่างจากคนภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยทั่วๆ ไปซึ่งเป็นคนไทย เผ่าพวน แต่เป็นคนไทยเผ่าลื้อ จากลานช้าง และหลวงพระบางเช่นเดียวกัน

      จังหวัดเลยตั้งอยู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือทางตอนบน มีเนื้อที่ 11,424.612 ตารางกิโลเมตร หรือ 7,140,382 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 6.77 ของพื้นที่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

      สภาพภูมิศาสตร์ของจังหวัดเลยอยู่บนพื้นที่ราบสูง มีภูเขากระจัดกระจาย ทั้งนี้ยังมีแม่น้ำสำคัญ คือ แม่น้ำโขง ซึ่งอยู่ทางตอนบนของจังหวัด