สนธิเข้มๆ

 

เราเรียนสนธิไปบ้างแล้ว แต่ยังไม่เข้มข้น ทบทวนก่อนนะครับ

1. สฺ หรือ รฺ เมื่ออยู่ท้ายคำ ที่อยู่ท้ายประโยค ให้เปลี่ยน สฺ หรือ รฺ เป็นวิสรรคะ (เครื่องหมายอย่างนี้ “ะ”)

เราฝึกมาพอสมควรแล้ว คงจะไม่พลาดอีก...

 

2. สระเดี่ยวพวกเดียวกัน เมื่อต้องมาอยู่ชิดกัน ให้ยุบเป็นสระเสียงยาว  ได้แก่

อ / อา + อ / อา = อา           เช่น รามสฺย อาจารฺยสฺ = รามสฺยาจารฺยะ

อิ / อี + อิ / อี = อี               เช่น ปตติ อิติ = ปตตีติ.

อุ / อู + อุ / อู = อู               เช่น ตุ อุษฺณีษานฺ = ตูษฺณีษานฺ.

 

การที่จะทำสนธิได้ เราต้องจำเรื่องสระได้ดี แต่การแยกสนธินั้น ต้องรู้ทั้งศัพท์ ไวยากรณ์ และหลักสนธิ

 

3. สระคนละพวก (คนละวรรณะ) มีวิธีสนธิอย่างนี้

อ / อา + อิ / อี = เอ              คตา + อิติ = คเตติ.

อ / อา + อุ / อู = โอ              คตา + อุต = คโตต

อ / อา + ฤ = อรฺ                    มหา + ฤษิะ = มหรฺษิ (ไมใช่ มหารฺษิะ)

อ / อา + เอ / ไอ = ไอ           คตา + เอว = คไตว

อ / อา + โอ / เอา = เอา         คตา + โอษธิะ = คเตาษธิะ

 

4. เมื่อทำสนธิแล้ว หากมี ฉฺ ตกไปอยู่หลังสระ, จะต้องแทรก จฺ เพิ่มเข้ามาข้างหน้า เป็น จฺฉฺ

 

5. สฺ เปลี่ยนเป็น ษฺ (จำไว้ให้ดี ยังไม่มีแบบฝึก จะได้กล่าวถึงในบทต่อไป)

1) เมื่อข้างหน้าเป็นสระ (ยกเว้น อ อา) หรือ

2) เมื่อข้างหน้าเป็น กฺ หรือ รฺ (ยกเว้น สฺ นั้นเป็นพยัญชนะตัวสุดท้าย, หรือ มี รฺ ตามหลัง)

คำที่เป็นตามหลักนี้ เช่น ติษฺฐติ อคฺนิษุ (คำที่ลงด้วย ษุ การกที่ 7 ทั้งหลาย) ธนุษา เป็นต้น

 

แบบฝึกหัดทำสนธิ

1. จงทำสนธิสระต่อไปนี้

1) ตฺริปุร อริะ

2) มหา อาลยะ

3) อภิ อิษฺฏมฺ

4) ปฺรติ อีกฺษณมฺ

5) ภานุ อุทยะ

6) ตนู อุรฺธฺวมฺ

7) ปิตา ฤณมฺ

8) ปตติ อิติ

9) นรสฺย อทฺย

10)  วฺฤกฺเษษุ อุตฺตมฺ

 

2. จงแยกสนธิต่อไปนี้ (ตอบเป็นอักษรโรมัน)

1) นระ จรตีติ.

2) ราเชนาตฺร

3) วทามีตสฺ

4) มีนสฺยาธุนา

5)  ราชาทิตยสฺ

 

3. จงทำสนธิ (ตอบเป็นอักษรเทวนาครี)

1) วีณา อิกฺษวากุสฺ

2) ตตฺร โอทนมฺ

3) อุษา ไอศฺวรี

4) เอว เอากฺษมฺ

5) ยทา อีศฺวรสฺ

6) สีตา เอวถา

7) ราม โอชฺมา

8) เวเลน โอษฺฐี

9) เสนา ไอตศสฺ

10) สทา อีษตฺ