หนัง บีบีซี เรื่อง Jonathan Miller ช่วยให้ผมรู้จักหมอผู้กำกับการแสดง และผู้อำนวยการสร้างละคร โอเปร่า ภาพยนตร์  และเป็นศิลปิน ผู้นี้   เป็นเครื่องตอกย้ำกับผมว่า ชีวิตของคนเราเป็นชีวิตที่มีพหุศักยภาพ   การศึกษาสาขาใดสาขาหนึ่งเป็นเพียงการลับศักยภาพด้านหนึ่งให้คมชัดขึ้น    แต่คนเรายังมีศักยภาพด้านอื่นซ่อนอยู่อีก   เมื่อได้โอกาส ก็จะฉายแววออกมา    ดังกรณีศักยภาพด้านศิลปะของท่านผู้นี้   อ่านประวัติของ Sir Jonathan Miller ได้ที่นี่

 

          จากหนังเรื่องนี้ Jonathan Miller บอกว่าการเรียนหมอช่วยลับศักยภาพด้านเป็นคนมีนิสัยละเอียด ช่างสังเกตรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ   เอามาใช้ในงานกำกับการแสดงได้มาก    ทำให้ผมบอกตัวเองว่า ทุกย่างก้าวเป็นคุณต่อชีวิต เป็นการเรียนรู้ทั้งสิ้น

 

          วันเดียวกัน ผมหยิบหนังสือ Partners of the Heart : Vivien Thomas and His Work with Alfred Blalock. An Autobiography by Vivien T. Thomas ที่คุณหมอสมศักดิ์ให้ผมมานานแล้วและเก็บไว้ในตู้เอามาอ่าน   ทำให้ผมรู้จักผู้ช่วยศัลยแพทย์ผิวดำผู้นี้   ที่ฝ่าขวากหนามการเหยียดผิวมาได้เพราะความสามารถของตนเอง และเพราะมีกัลยาณมิตร คือ นพ. Alfred Blalock   เรื่องราวความร่วมมือของสองผู้ยิ่งใหญ่นี้มีผู้เอามาทำหนังเรื่อง Something the Lord Made

 

          ทั้งหนังและหนังสือให้ความรู้หลากหลายด้าน   ผมชอบเรียนรู้เรื่องราวของการเหยียดผิวในเวลานั้น ที่เมื่อคนดำขึ้นรถเมล์ก็ต้องไปนั่งด้านหลัง   ที่นั่งตอนหน้าสงวนไว้สำหรับคนขาวเท่านั้น   และ Vivien Thomas ทำงานเป็น laboratory assistant หรือเป็น lab technician   แต่ถูกจัดตำแหน่งเป็นคนงานทำความสะอาด เพราะเป็นคนดำ    คือในสมัยนั้นคนดำที่ทำงานในโรงพยาบาลที่ Vivien Thomas อยู่ ถูกจัดให้มีตำแหน่งและกินเงินเดือนคนงานทั้งหมด  

 

          ที่จริง Vivien Thomas เรียนจบชั้นมัธยม และตั้งใจเก็บเงินเพื่อเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยด้วยความใฝ่ฝันจะเป็นหมอ   แต่เงินที่ฝากธนาคารหายเกลี้ยง เพราะช่วงนั้นเป็นช่วงเศรษฐกิจตกต่ำ ที่เรียกว่า The Great Depression   และธนาคารประกาศล้มละลาย  เขาจึงต้องทำงานหาเงินเลี้ยงตัวโดยเพื่อนพาไปสมัครทำงานกับ Dr. Alfred Blalock ซึ่งต่อมาย้ายจาก Nashville ไปอยู่ที่มหาวิทยาลัย จอห์น ฮ็อปกิ้นส์   และชวน Vivien Thomas ไปทำงานด้วย   ผลงานค้นคว้าพัฒนาวิธีผ่าตัด เด็กตัวเขียว (blue baby) จากโรคหัวใจแต่กำเนิดชนิดที่เรียกว่า Tetralogy of Fallot ทำให้ Dr. Alfred Blalock มีชื่อเสียงมาก และต่อมาได้รับรางวัล Lasker Award  

 

          คนวงในรู้กันดีว่าความสำเร็จเหล่านี้มี Vivien Thomas อยู่เบื้องหลัง   เพราะเขาเป็นผู้ช่วยผ่าตัดที่มีฝีมือเป็นเยี่ยม   โดยเฉพาะการผ่าตัดทดลองในสุนัข   ดังนั้นต่อมาเขาจึงได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ Doctor of Laws   ซึ่งก็แปลกดีที่เขาไม่ให้ปริญญา Doctor of Sciences  และในปีต่อมาก็ได้รับแต่งตั้งเป็นอาจารย์ในคณะแพทยศาสตร์ในตำแหน่ง Instructor of Surgery 

 

          Vivien Thomas ไม่ได้เป็นหมอ แต่ได้เป็นครูของหมอ

 

 

 

วิจารณ์ พานิช

๒๕ ก.ค. ๕๕