ประวัติศาสตร์การจัดบริการสุขภาพประเทศไทย

การบริการสุขภาพในสมัยก่อน

- เนื่องจากคนในสมัยก่อนเชื่อกันว่าโรคเกิดจากปรากฏการณ์ธรรมชาติ จึงมักจะทำการรักษาด้วยวิธีการทางไสยศาสตร์ ตามความเชื่อในชุมชน

- ต่อมา มีการพัฒนา โดยใช้สมุนไพรในการรักษาโรคต่าง ๆ แต่เมื่อเกิดโรคระบาดขึ้นก็ทำให้มีผู้เสียชีวิตมากมาย เนื่องจากไม่มีใครเข้าใจสาเหตุและวิธีการกำจัดโรค

- จากนั้นในสมัยรัชกาลที่ 1 เริ่มมีการบันทึก รวบรวมตำรายาต่างๆ ไว้

- การแพทย์ตะวันตกเข้ามามีบทบาทในประเทศไทย โดยคณะมิชชันนารี ทำให้สามารถยับยั้งโรคระบาดได้ และมีการเผยแพร่การรักษาแบบตะวันตก แต่ก็ยังไม่ประสบผลสำเร็จนัก เพราะการรักษาพยาบาลแผนไทยเป็นสิ่งที่สืบทอดต่อกันมาจนเสมือนเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนไทย

- ในสมัยรัชกาลที่ 5 เริ่มมีจัดโรงพยาบาลขึ้น และมีการเรียนการสอนวิชาแพทย์

- มีการจัดตั้งสถานีอนามัย โรงพยาบาลตามจังหวัดชายแดน โดยจะไม่มีการเก็บค่ารักษาพยาบาล แต่ก็ยังมีข้อเสียคือไม่มียา อีกทั้งจำนวนแพทย์และพยาบาลที่มีอยู่ก็ไม่เพียงพออีกด้วย

เมื่อเกิดโรคระบาด ก็มีเพียงเพิงที่พักสำหรับให้น้ำเกลือเท่านั้น เพราะยังไม่มีใครรู้วิธีการรักษาโรคระบาดเหล่านั้น

มีสถานีอนามัยในชุมชนที่อยู่ห่างไกล

การบริการสุขภาพในปัจจุบัน

- มีการกระจายสู่ชนบทมากขึ้น ก่อตั้งสถานีอนามัยและโรงพยาบาลประจำอำเภอ ทำให้ประชาชนได้รับการรักษาอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกัน ตลอดจนการบริการสาธารณสุขเคลื่อนที่

- มีการนำเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ในการรักษามากขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดความสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น

- มีระบบบริการที่หลากหลาย ซึ่งใกล้ชิดประชาชนและมีความพร้อมมากขึ้น

       1) การบริการปฐมภูมิ : เน้นครอบคลุม มีการผสมผสานทั้งด้านการรักษา การส่งเสริมสุขภาพ และการป้องกันควบคุมโรค
       2) การบริการทุติยภูมิ : เน้นการรักษาโรคที่ซับซ้อนยิ่งขึ้น มีการใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ที่สูงขึ้น เช่น โรงพยาบาลอำเภอ
       3) การบริการตติยภูมิ : จะเน้นการรักษาในสาขาเฉพาะทาง เช่น โรงพยาบาลในโรงเรียนแพทย์

- เน้นรณรงค์ให้มีการป้องกันการเกิดโรค ส่งเสริมให้มีการดูแลสุขภาพมากยิ่งขึ้น แทนที่จะเน้นการรักษาโดยไม่คำนึงถึงการป้องกันโรค

- มีการพัฒนาคุณภาพของบุคลากรทางการแพทย์ และบริการสาธารณสุขทุกระดับ

- มีระบบส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลที่มีความพร้อมในการรักษามากกว่า

- มีนโยบายการพัฒนาสุขภาพของประชาชน

- เพิ่มจำนวนบุคลากรทางด้านสาธารณสุขให้เพียงพอ เช่น โครงการผลิตแพทย์เพิ่มเพื่อชาวชนบท

- มีการให้ความรู้ด้านสุขภาพเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของประชาชนให้มีสุขภาพที่ดีขึ้น

- มีโครงการประกันสุขภาพต่างๆ เช่น

1) โครงการ 30 บาท รักษาทุกโรค : เป็นโครงการที่ทำให้ประชาชนได้รับการบริการที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะมีฐานะอย่างไร

2) บัตรทอง : เป็นโครงการที่จัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมสุขภาพ การควบคุมโรค การรักษาพยาบาล การป้องกันความพิการ ตลอดจนการอื่นใดเพื่อสร้างเสริมสุขภาพที่หน่วยบริการนั้น ๆ จัดขึ้น

3) ประกันสังคม : ระบบประกันสังคมที่ถือเป็นหลักปฏิบัติกันในปัจจุบัน มีทั้งหมด 8 ประเภท คือ

3.1) การประกันการเจ็บป่วย

3.2) การประกันการคลอดบุตร

3.3) การประกันอุบัติเหตุและโรคอันเกิดจากการทำงาน

3.4) การประกันทุพพลภาพ

3.5) การประกันชราภาพ

3.6) การประกันการสงเคราะห์ครอบครัว

3.7) การประกันการเสียชีวิต

3.8) การประกันการว่างงาน

4) สวัสดิการรักษาพยาบาลของข้าราชการ ลูกจ้างประจำและผู้รับบำนาญ : เป็นโครงการที่ให้สิทธิการรักษาพยาบาลแก่ข้าราชการ/ลูกจ้างประจำ/ผู้รับบำนาญ และ บิดา มารดา คู่สมรสและบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย ในสถานรักษาพยาบาลต่าง ๆ ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้

เอกสารอ้างอิง

30 บาทรักษาทุกโรค ใครคิด. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://linesiam.multiply.com/journal/item/119/119?&show_interstitial=1&u=%2Fjournal%2Fitem. (วันที่ค้นข้อมูล : 10 สิงหาคม 2555)

กระทรวงแรงงาน, สำนักงานประกันสังคม. การประกันสังคมในประเทศไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.sso.go.th/wpr/category.jsp?lang=th&cat=141. (วันที่ค้นข้อมูล : 15 สิงหาคม 2555)

ใครมีสิทธิ์ได้บัตรทอง. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.oknation.net/blog/cheeraphong45/2010/05/13/entry-1. (วันที่ค้นข้อมูล : 13 สิงหาคม 2555)

สิทธิประโยชน์ที่แตกต่าง บัตรทอง - ประกันสังคม. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.consumerthai.org/main/index.php?option=com_content&view=article&id=1679%3A2011-03-07-06-00-19&catid=204%3A2012-05-15-05-32-54&Itemid=196. (วันที่ค้นข้อมูล : 15 สิงหาคม 2555)

สุภณิดา ปุสุรินทร์คำ. ความเป็นมาของระบบสาธารณสุขไทย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://supanida-opal.blogspot.com/2011/06/blog-post_9080.html. (วันที่ค้นข้อมูล : 10 สิงหาคม 2555)

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอรัตภูมิ, กลุ่มงานสนับสนุนวิชาการ. สิทธิประโยชน์ที่ได้รับจากบัตร 30 บาท. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://province.moph.go.th/rattaphum/UC.htm. (วันที่ค้นข้อมูล : 11 สิงหาคม 2555)