บทเรียนจากความจริง

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์

จากหนังสือพิมพ์แนวหน้า ฉบับวันเสาร์ที่ 14 กรกฏาคม 2555

ติดตามอ่านย้อนหลังได้ที่ลิงก์ข้างล่างนี้ครับ

http://www.naewna.com/columnist/1104

วาระแห่งชาติ : เน้นทุนทางคุณธรรมและจริยธรรม

 

ระหว่างที่ผมเขียนเป็นวันพฤหัสบดียังไม่ทราบคำตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญ

ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นก็ต้องยอมรับว่าคำตัดสินของศาลคือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ทุกคนในประเทศยอมรับ แต่มีหลายฝ่ายกดดันศาลรัฐฯอย่างมาก

ผมมีความรู้สึกว่า ประชาธิปไตยในระบอบทักษิณคือฉันมีอำนาจสูงสุด อย่างอื่นรองลงมา แล้วแบบนี้จะมีนิติรัฐไว้ทำไม?

ตำรวจ ทหารและพลเรือนก็ต้องทำหน้าที่พิทักษ์ปวงชนชาวไทยไม่ใช่พิทักษ์เสียงข้างมาก ยิ่งเสื้อแดงปลุกระดมมากเท่าไหร่? ยิ่งเป็นปัญหาว่ามีการเมืองเพื่ออะไร?

คนไทยต้องตั้งสติดีๆ อย่าหวั่นไหว ในที่สุดความดีและความถูกต้องก็อยู่กับประเทศของเราในที่สุด

ผมเองก็ประหลาดใจว่า เมื่อวันศุกร์ที่ 13 นายกฯปูกลับไม่อยู่ประเทศไทย รับคำเชิญรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐไปกัมพูชาทำให้บทบาทหน้าที่ของตำแหน่งนายกรัฐมนตรีไทยถูกมองว่าแค่ทำงานเพื่อพี่ชายหรือเปล่า? ไม่ใช่ทำงานเพื่อส่วนรวม

และในด้านพิธีการทูตของไทยก็ทำให้ตำแหน่งนายกฯของไทยต้องตกต่ำไปมาก ตัวบุคคลตกต่ำไม่เป็นไรแต่ต้องรักษาความสำคัญของตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของไทยไว้

ผมเน้นเรื่องวาระแห่งชาติที่รัฐบาลชุดนี้ควรจะทำ แต่ก็คงไม่ทำเพราะถ้าทำ งานของพรรคเพื่อไทยสร้างกรอบทางเดินที่ไม่สะดวก

ผมคิดว่าถึงเวลาแล้ว ที่คนไทยจะต้องเน้นความสำคัญของคุณธรรม จริยธรรมให้ชัดเจนยิ่งขึ้นเพราะปัจจุบันสังคมไทยจะยกย่องคนเก่ง แต่โกง คนที่หนีคดี คนที่หลีกเลี่ยงกฎหมาย

ระยะสั้นๆ 3-4 ปี ก็คงไม่มีปัญหาอะไร แต่ระยะยาวบ้านเมืองจะอยู่ไม่ได้ เพราะไม่มีที่ยืนสำหรับคนดี สังคมไทยต้องมีคุณธรรมนำความเก่งก่อน

ในการดำรงชีวิตของคนไทยปัจจุบันถูกมอมเมาด้วยค่านิยมผิดๆ โดยเน้นเรื่องวัตถุเป็นใหญ่

ขอวิงวอนให้คุณยิ่งลักษณ์หันมาพิจารณาดูว่าจะกำหนดวาระแห่งชาติเรื่อง คุณธรรม จริยธรรมอย่างไร

ถ้ารัฐบาลไม่กำหนด ผมคิดว่าคนดีๆ ในสังคมก็รวมตัวกัน ทำความดีและเชิญสื่อที่มีคุณภาพ ยกย่องคนดีโดยเน้นคุณธรรมจริยธรรมอย่างจริงจัง

และผมคิดว่าน่าจะเริ่มที่กระทรวงศึกษาธิการ สิ่งแรกที่จะต้องทำคือ

-ให้มีหลักสูตรเรื่อง คุณธรรม จริยธรรม มีชั่วโมงเรียนมากขึ้นกว่าเดิม

-นำตัวอย่างของบุคคลที่ทำความดีมาเป็นแบบอย่าง

ผมจึงขอยกตัวอย่างในต่างประเทศ 2 เรื่อง และกรณีตัวอย่างในประเทศไทย 4 ท่าน นำไปวิเคราะห์ต่อว่าจะช่วยสร้างคุณธรรม จริยธรรมได้หรือไม่?

ตัวอย่างของคนไทยที่มีคุณธรรม 4 ท่านได้มาจากการสนทนากับ ท่าน ว.วชิรเมธี เมื่อเดือนที่แล้ว

โดยจะร่วมมือกับท่าน ว.วชิรเมธี เรื่องทำหลักสูตรปริญญาโท เศรษฐศาสตร์เชิงพุทธที่เชียงราย บ้านเกิดของท่าน

ผมได้เรียนให้ท่านทราบว่าในฐานะเคยเป็นอาจารย์ธรรมศาสตร์ ซึ่งมีบุคคลที่ทำความดีให้มหาวิทยาลัยซึ่งมีคุณธรรม จริยธรรม ทำงานประสบความสำเร็จยั่งยืน 4 ท่าน

ในชีวิตเป็นอาจารย์ 30 ปี ได้ทำงานร่วมกับศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ และศ.ดร.ป๋วย อึ๊งภากรณ์ อย่างใกล้ชิด และรู้ว่าสองท่านเป็นแบบอย่างที่ดีทางคุณธรรมและจริยธรรมของคนไทยอย่างเด่นชัด

อีก 2 ท่านที่ทำงานให้ธรรมศาสตร์ที่ผมไม่ได้ทำงานใกล้ชิดแต่มีความประทับใจ ในคุณธรรม จริยธรรมของ 2 ท่านคือ

-พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์

-ศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ หรือ หลวงประดิษฐ์มนูธรรม

พอท่าน ว.ได้ทราบว่ามีบุคคล 4 ท่านเคยทำงานเป็นอธิการบดีที่ธรรมศาสตร์ ท่านก็บอกว่าขอให้ผมไปค้นหาประวัติของบุคคลทั้ง 4 ท่านมาเขียนเป็นแบบอย่างความดีต่างๆ ทำเป็นหนังสือ และขอให้ผมทำให้เสร็จภายใน 3-4 เดือนข้างหน้า

ผมก็เลยระดมสมองกับทีมงานช่วยกันทำเรื่องนี้อยู่ ท่าน ว.ช่วยเป็นผู้ร่วมเขียนในหนังสือเล่มนี้ด้วย

วันนี้มีแบบอย่างของตะวันตกที่ไม่ควรจะเอาอย่าง

ท่านแรกคือ CEO Barclay’s Bank ชื่อ Bob Diamond

ธนาคาร Barclay อยู่กับอังกฤษมากว่า 300 ปี แต่คุณ Diamond เป็นชาวอเมริกัน เคยทำงาน Wall Street มาก่อน

พอมาทำงานให้ Barclay’s ก็นำความโลภมาจาก Wall Street ให้ธนาคาร Barclay เล่นแร่แปรธาตุเรื่องธุรกิจการเงินมากมาย เพื่อแสวงหากำไรสูงสุดโดยไม่ดูเรื่องคุณธรรม จริยธรรมแต่อย่างใด

ช่วงที่เป็น CEO ได้กำหนดอัตราดอกเบี้ยกู้ระหว่างธนาคารแบบไม่ถูกกฎหมาย ในที่สุดก็ถูกจับได้ ถูกให้ออก เพราะคุณ Diamondคิดว่ากำไรสูงสุดคือสิ่งที่ธนาคารต้องการ แต่ขาดคุณธรรมและจริยธรรม

ส่วนอีกฝ่ายหนึ่ง Romney ซึ่งเป็นตัวแทนพรรครีพับลิกันซึ่งแข่งกับโอบามา

มีการขุดคุ้ยบทบาทในอดีตในนิตยสาร Varity Fair ว่าช่วงที่ทำงานกับธุรกิจการเงิน การลงทุนในต่างประเทศและไม่แจ้งข้อมูลให้ถูกต้องไม่เปิดเผยต่อสาธารณชนคล้ายๆ กรณีซุกหุ้นของคุณทักษิณ

แต่วัฒนธรรมของคนอเมริกา เมื่อรู้ว่านักการเมืองของเขาขาดจริยธรรม คะแนนนิยมของรอมนีย์เริ่มตก ทั้งๆ ที่คุณรอมนีย์
ถูกมองว่ามีฝีมือกว่าโอบามา เช่น ในการแก้ปัญหาเศรษฐกิจและการแก้ปัญหาการว่างงาน

สรุปคือ ถ้าคุณ Diamonds และ Romney อยู่เมืองไทยก็ถูกยกย่องว่าเก่ง ไม่มีใครมองในทางลบ

แต่สังคมที่เจริญแล้ว คุณธรรม จริยธรรมถูกกระแสสังคมไม่ยอมรับ คนเลวจึงไม่ได้ขึ้นมาเป็นใหญ่

แต่ประเทศไทยคนไทยส่วนใหญ่ยังคิดตรงกันข้าม

“ถ้ารวยก็ยอมรับ ถึงจะโกงมาก็ตาม”

 

ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ระหว่างประเทศ
[email protected]
www.gotoknow.org/blog/chiraacademy
แฟกซ์ 0-2273-0181