...
เมื่อกล่าวถึงความประพฤติที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์นี้ที่สำคัญยิ่งในการลงมือทำการวิจัยให้ได้มาซึ่งข้อมูลที่ตรงตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยนั้น ตัวนักวิจัยเองนั้นละพึงตระหนักรู้รอบในข้อมูลที่ท่านผู้รู้ได้บันทึกไว้ หรือ ตัวต้นแห่งความรู้ที่เราได้รู้สมควรแสดงที่ไปที่มาชัดเจนแจ่มแจ้งด้วยความปริสุทธ์ใจ และมีกตัญญุตาธิคุณต่อต้นทุนทางภูมิรู้นั้น
ต่อไปนี้ขอนำมุมคิดจากนักวิชาการบางท่านที่เขียนบทความไว้น่าสนใจมานำเสนอพอเป็นแนวทางแห่งความรู้เรื่องจรรยาบรรณนักวิจัยดังนี้
ตามมุมคิดของวีรวรรณ เล็กสกุลไชย อ้างอิงจาก ( สมเกียรติ วัฒนศิริชัยกุล , วีรวรรณ เล็กสกุลไชย ( บรรณาธิการ ) . 2544 : 73 – 76 ) ได้รวบรวมมุมคิดว่ามีคำขวัญคือ ความรู้คู่คุณธรรม หรือ คุณธรรมนำความรู้ ด้วยคุณธรรม คือคุณงามความดี จรรยาบรรณ คือ ประมวลความประพฤติที่ผู้ประกอบอาชีพการงานแต่ละอย่างกำหนดขึ้น เพื่อรักษาชื่อเสียง และฐานะของสมาชิก อาจเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่ก็ได้ จริยธรรม คือ ธรรมที่เป็นข้อประพฤติปฏิบัติ จริยศาสตร์ ( ethics ) คือ ปรัชญาสาขาหนึ่งว่าด้วยความประพฤติและการครองชีวิตว่า อะไรดีอะไรชั่ว อะไรถูกอะไรผิด หรืออะไรควรไม่ควร
ถามว่าอะไรอยู่เบื้องหลังกรณีที่ศึกษาข้างต้น คำตอบน่าจะใช่คือ การไร้จรรยาบรรณของนักวิจัย แนวปฏิบัติอาจมีดังนี้
1 . นักวิจัยต้องมีความซื่อสัตย์และมีคุณธรรมในทางวิชาการและการจัดการ
2 . นักวิจัยปฏิบัติตามพันธกรณีในการทำวิจัย
3 . นักวิจัยต้องมีพื้นฐานความรู้ในสาขาวิจัยนั้น
4 . นักวิจัยต้องรับผิดชอบต่อสิ่งที่ศึกษาวิจัยทุกกรณี
5 . นักวิจัยต้องเคารพศักดิ์ศรีและสิทธิมนุษยชน
6 . นักวิจัยต้องมีอิสระทางความคิด ปราศจากอคติบิดเบือนข้อมูล
7 . นักวิจัยนำผลการวิจัยไปใช้ในทางที่ชอบ
8 . นักวิจัยพึงเคารพความคิดเห็นทางวิชาการของผู้อื่น
9 . นักวิจัยพึงมีความรับผิดชอบต่อสังคมทุกระดับ