สิ่งที่มีชีวิตและไม่มีชีวิตทั้งหลายที่จะเกิดขึ้นเองหรือมีผู้หนึ่งผู้ใดสร้างให้เกิดขึ้นย่อมไม่มีเลย การเกิดขึ้นของสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิตย่อมเกิดขึ้นเพราะอาศัยปัจจัยต่าง ๆ อย่างย่อมี ๒๔ ปัจจัย ดังนี้
ปัจจัย ๒๔
๑. เหตุปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นเหตุ
๒. อารัมมณปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นอารมณ์
๓. อธิปติปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นอธิบดี
๔. อนันตรปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความติดต่อกันไม่มีระหว่างคั่น
๕. สมนันตรปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความติดต่อกันไม่มีระหว่างคั่นที่เดียว
๖. สหชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดพร้อมกัน
๗. อัญญมัญญปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความแก่กันและกัน
๘. นิสสยปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นที่อาศัย
๙. อุปนิสสยปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นที่อาศัยที่มีกำลังมาก
๑๐. ปุเรชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดก่อน
๑๑. ปัจฉาชาตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเกิดทีหลัง
๑๒. อาเสวนปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเสพบ่อย ๆ
๑๓. กัมมปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความปรุงแต่งเพื่อให้กิจต่างๆ สำเร็จลง
๑๔. วิปากปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นวิปาก คือ เข้าถึงความสุก และหมดกำลังลง
๑๕. อาหารปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้นำให้นามรูป
๑๖. อินทริยปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ปกครอง
๑๗. ฌานปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้เพ่งอารมณ์
๑๘. มัคคปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นหนทาง
๑๙. สัมปยุตตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ประกอบ
๒๐. วิปยุตตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ไม่ประกอบ
๒๑. อัตถิปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ยังมีอยู่
๒๒. นัตถิปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ไม่มี
๒๓. วิคตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ปราศจากไป
๒๔. อวิคตปัจจัย ธรรมที่ช่วยอุปการะโดยความเป็นผู้ยังไม่ปราศจากไป
สวัสดีครับ
ขอบคุณที่นำสาระดี ๆ มาแบ่งปันครับ
ขอบคุณค่ะ