ความคิดสร้างสรรค์กับการพัฒนานักเรียนในศตวรรษที่ 21
เด็กพันธุ์ใหม่ในศตวรรษที่ 21 จะเป็นอย่างไร ต้องเริ่มต้นที่ผู้ใหญ่ คือ ครอบครัว ครู และสังคม
ครอบครัวต้องเตรียมความพร้อมในการดูแลลูก อย่าผลักภาระให้สังคมดูแล เริ่มต้นด้วยการสอนวิชาชีวิต ให้ลูกรักการเรียนรู้ตลอดชีวิต สองปรับตัวให้ทันยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนวิธีการคิดเป็นการคิดเชิงระบบพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงทุกสถานการณ์ สามสร้างจิตสำนึกต่อสังคมให้เด็กรู้สึกว่าสังคมโลกเป็นส่วนหนึ่งในชีวิต เขาต้องมีส่วนร่วมในการสร้างสังคมที่ดี สี่เป็นผู้ฟังที่ดี ให้เกียรติซึ่งกันและกัน และให้ลูกฝึกวิเคราะห์ปัญหาของตนเอง ปัญหาของสังคม
ครูมักคิดว่าตนเป็นผู้ที่รู้ดีที่สุด เพราะตนสวมหัวโขนเป็นครู ครูจึงต้องเปลี่ยนบทบาทจากผู้พูดมาเป็นผู้ฟัง ฝึกให้เด็กรับรู้และบอกเล่าความรู้สึกของตัวเองและเพื่อน ส่งเสริมให้ใช้จินตนาการตนเอง สอง เปลี่ยนบทบาทของผู้สอนเป็นผู้แนะนำ ดูแล และใกล้ชิดสนิทสนมกับนักเรียนมากขึ้น สาม เปิดโอกาสให้เด็ก ได้แสดงความคิดเห็น ฝึกให้ลูกศิษย์คิดเป็นเหตุเป็นผล สี่สร้างกระบวนการคิดให้เด็ก ให้เด็กคิดแก้โจทย์ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ฝึกให้คิดวิเคราะห์ แยกแยะให้เป็น
ยุค “โลกไร้พรมแดน”
ต้องเปลี่ยนกระบวนการเรียนรู้สำหรับเด็ก
ให้เด็กมีทักษะจำเป็น 4 อย่าง ได้แก่
ต้องมีทักษะชีวิต
ฉลาดคิดให้เท่าทันโลก บริโภคสื่อให้เป็น
เน้นจิตสำนึกต่อมวลชน (โลก)
“ใช้วิธีสอนให้น้อยลง
แต่เรียนรู้ให้มากขึ้น”
การเรียนรู้
หมายถึง การเรียนวิชาชีวิต
ซึ่งมีความสำคัญยิ่งกว่าการเรียนหนังสือหรือเรียนวิชาการ การเรียนรู้ทั้งมวลต้องฝึกให้เด็กคิดอย่างสร้างสรรค์อาจทำได้ทั้งทางตรงโดยการสอนและฝึกอบรม
และทางอ้อมก็สามารถทำได้ด้วยการจัดบรรยากาศสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมความเป็นอิสระในการเรียนรู้อย่างเช่น
· การส่งเสริมให้ใช้จิตนาการตนเอง
· ส่งเสริมและกระตุ้นการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
· ยอมรับความสามารถและคุณค่าของคนอย่างไม่มีเงื่อนไข
· แสดงให้เห็นว่าความคิดของทุกคนมีคุณค่า และนำไปใช้ประโยชน์ได้
· ให้ความเข้าใจ เห็นใจและความรู้สึกของคนอื่น
· อย่าพยายามกำหนดให้ทุกคนคิดเหมือนกัน ทำเหมือนกัน
· ควรสนับสนุนผู้คิดค้นผลงานแปลกใหม่ได้มีโอกาสนำเสนอ
· เอาใจใส่ความคิดแปลกๆของคนด้วยใจเป็นกลาง
· ระลึกเสมอว่าการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ต้องค่อยเป็นค่อยไปและใช้เวลา
โลกแห่งเทคโนโลยี ต้องไม่ให้เด็กห่างจาก “ธรรม”
ธรรมในที่นี้หมายรวมไปถึง ธรรมชาติ วัฒนธรรม คุณธรรม จริยธรรม ฯลฯ และสิ่งที่ดีงามจากธรรมะ
แล้วเราจะเป็นพ่อแม่หรือครูที่สร้างลูกหรือลูกศิษย์แบบไหนดี ต้องเริ่มจากตัวเองตั้งแต่วันนี้..!!?
***************************************************
