การดูพระเนื้อดินที่ยากที่สุดก็คือ
พระเนื้อดินเผาแกร่ง ที่ผุกร่อนน้อย มีคราบผุน้อย ผิวมักเปิดแต่ไม่เหี่ยวมาก
จึงทำให้การดูยากกว่าเนื้อดินอ่อน ที่มีคราบแต่ละชั้นหนากว่า มีการโผล่ของมวลสารมากกว่า และสังเกตง่ายกว่า
เมื่อคราบต่างๆมีน้อย ช่างทำพระโรงงานจึงถือโอกาสเลียนแบบได้โดยง่าย
พระโรงงานที่เลียนแบบพระกรุเนื้อดินแกร่ง จะพบได้มากทั่วไป
ใม่ว่าจะเป็นลำพูน เชียงใหม่ พระสุโขทัย และพระสุพรรณบุรี
โดย
- การผลิตจากสารสังเคราะห์ผสมดินให้เนื้อมีความแกร่ง กรีดกระจกได้
- ใช้บล็อกคอมพิวเตอร์
- จึงมักมีพิมพ์และตำหนิที่เกือบจะครบตามตำราการดูพระ
ดังนั้น การแยกพระกรุเนื้อดินแกร่ง ออกจากพระโรงงาน
- จึงต้องเน้นไปที่เนื้อ โดยดูความหนึกนุ่ม ไม่กระด้างตา
- มีคราบเนื้อยุ่ยบางๆ
- ผิวไม่มัน ไม่เรียบ แต่จะออกด้านๆ
- ตำหนิจะติดแบบเลือนลาง และมีรายละเอียดครบถ้วน
ดังนั้น ประเด็นความรู้ต้องไม่อิงตำราเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพยายามหาตำหนิของแม่พิมพ์มาตรฐาน ที่จะประกฎในแทบทุกบล็อกที่ใช้สร้างพระ
ที่ส่วนใหญ่จะเป็นลวดลายบนพิ้นผิวพระแต่ละพิมพ์
ที่ช่างทำพระอาจจะยังไม่ได้ทราบ และไม่ได้ทำไว้
พระผงสุพรรณเนื้อแกร่ง ออกสีเขียวมอย
พระนาดูนเนื้อแกร่งมาแต่เดิม
นางพญาเนื้อแกร่งสีเขียวมอย
พระรอดมหาวัน ที่เนื้อแกร่งและมีเนื้อยุ่ยคลุมบางๆ
