ผมได้แนวคิดนี้ระหว่างนั่งประชุมสภาสถาบันอาศรมศิลป์วันที่ ๑๒ เม.ย.๕๕  ช่วงที่นำเสนอโครงการการออกแบบโรงงานผลิตสบู่แบบมีส่วนร่วมที่คุณชุติมา ศิริเชาวการ กรรมการผู้จัดการบริษัทติดต่อสำนักงานสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อมให้ออกแบบโรงงาน

 

          เมื่ออ. ธีรพลนิยมหรือ“พี่แบน”ที่น้องๆในสำนักงานให้ความเคารพและศรัทธาในความริเริ่มสร้างสรรค์และในอุดมการณ์เพื่อสังคมถามน้องๆว่าควรรับงานนี้ไหมทุกคนบอกว่าเป็นงานออกแบบโรงงานธรรมดาไม่ท้าทายไม่น่าสนใจ

 

          แต่เมื่อ“พี่แบน”แนะว่าในโรงงานมีชีวิตของผู้คน (โรงงานนี้มีกว่าร้อยคน)   เรามาสร้างกระบวนการออกแบบอาคารโรงงานที่ผู้ทำงานมีส่วนร่วมให้ข้อคิดเห็นดีไหมทีมงานทุกคนก็เห็นด้วยอย่างกระตือรือร้นซึ่งโชคดีที่“คุณชุ”เจ้าของบริษัทก็มีแนวคิดตรงกันคือ“ต้องการให้โรงงานเป็นบ้านที่สอง”ของพนักงาน

 

          โจทย์ออกแบบอาคารโรงงานกลายเป็นโจทย์กระบวนการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนโดยในที่นี้เป็นชุมชนในสถานที่ทำงานกระบวนการออกแบบอาคารโรงงานกลายเป็นกระบวนการสร้างความเป็นชุมชนในโรงงานเป็นกระบวนการนำเอามิติของความเป็นมนุษย์ใส่เข้าไปในแบบของอาคารและเข้าไปในกระบวนการออกแบบโดยมีส่วนร่วม

 

          ทีมงานของสถาบันอาศรมศิลป์ (อศศ.) ได้จัดทำวิดีทัศน์ของกระบวนการทั้งหมดมาให้คณะกรรมการสภาสถาบันชมเพื่อขอคำแนะนำคำแนะนำของผมคือให้นำขึ้น YouTube โดยขยายเป็น๒ตอน ตอนที่๒ เป็นเบื้องหลังกระบวนการว่าใครบ้างเป็นวิทยากรกระบวนการในชีวิตจริงแต่ละคนทำหน้าที่อะไรในอศศ. พนักงานของบริษัทที่เข้าร่วมกระบวนการได้แสดงความรู้สึกหรือความประทับใจอย่างไรต่อกระบวนการและข้อเรียนรู้ของนศ.ของอศศ. ในการดำเนินการโครงการนี้คืออะไรบ้างมีเป้าหมายส่วนไหนที่ยังไม่ได้และในโอกาสหน้าจะปรับปรุงกระบวนการเช่นนี้อย่างไรบ้าง

 

          ข้อเสนอแนะต่อไปนี้ผมไม่ได้พูดในที่ประชุมแต่ขอเสนอไว้ในบล็อกนี้ว่าหลังจากใช้อาคารโรงงานไป๒ปี ทีมงานของอศศ.ควรเข้าไปเก็บข้อมูลว่าชีวิตการทำงานของพนักงานในโรงงานนี้เป็นอย่างไร การออกแบบแบบมีส่วนร่วมมีผลกระทบในมิติต่างๆอย่างไรบ้างเพื่อนำไปตีพิมพ์ในวารสารวิชาการเป็นผลงานวิชาการ

 

 

วิจารณ์  พานิช

๑๓ เม.ย. ๕๕