คามเชื่อ (Belief) ที่เป็นเชิงบวกต่อสุขภาพ หรือสอดคล้อง (Consistency) ต่อคุณภาพชีวิตของคนในสังคมและคนในอำเภอบ้านลาดได้ ก็น่าจะเป็นความดี ในวันที่ดี เดือนที่ดี สุขภาพน่าจะดีในปีที่ดี ปี 555

  เรียนเพื่อนๆๆ ชาว Go To Know วันนี้คุยแลกเปลี่ยนรู้ .... วันดี เดือน ปีดีและสุขภาพดี...ผ่านวิถีของความเชื่อ (Belief) ของ  คนในสังคมกับงานสร้างเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์และทารกในครรภ์ (Health Promotion).... แต่ก่อนไปเรื่องความเชื่อและเรื่องงานและชีวิตของคนในสังคม...ขอคุยเรื่อง...วันนี้วันดี ก่อนค่ะ

-  วันนี้วันเสาร์ที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 (เสาร์ห้า เดือนห้า ปี2555...เขาบอกว่า วันดี วันแข็ง...ไม่รู้ว่าอย่างไร...รู้แต่ว่าวันนี้หมอเปิ้น...ได้รับการ์ดเชิญ 5 ใบ ... งานบวช  2 งาน... งานแต่ง 3 งาน)

- เมื่อคืนก่อนไปงานแต่งงานของลูกชาย รองนายก อบต. ท่าช้าง ก็ได้พบกับ ผู้ใหญ่หลายๆ คน บอกว่า วันนี้...เป็น วันดีมาก เพราะ..ในรอบ 1-2 ปี จะพบ วันเสาร์ห้า (5) สักครั้ง ...และ...เดือน พฤษภาคม ก็เท่ากับเดือนห้า (5) และปี 555 โอ้... มีเลขห้า (5) ตั้งหลายตัวในวันนี้.... เขาว่า เป็นวันดี.. หมอเปิ้น..ก็ไม่ขัดคำที่เขากล่าว...ดีก็ดี OKค่ะ... วันดีก็ดีนะค่ะ

- บ้างครั้งคิดว่า...ความเชื่อ (Belief) ...ถ้าไม่ขัดกับวิถีชีวิต (Way of life) ...เราฐานะนักวิชาการสาธารณสุข...และนักวิทยาศาสตร์....ถ้าฟังไว้และ..ไม่ขัดขว้าง...น่าจะไม่เสียหายอะไรนะค่ะ

- ในเรื่อง  “สุขภาพหญิงตั้งครรภ์กับความเชื่อ”  พบจากการเก็บข้อมูลในหน่วยงาน  “คลินิกฝากครรภ์”   เพื่อจะเก็บข้อมูล เชิงคุณภาพเชิงลึก(In-depth  Interview)  ไว้ทำ R2R ให้หน่วยงานและตนเองจะได้เข้าใจวิถีชีวิตของชาวบ้านที่เราดูแล พบว่า มีความเชื่อมโยงกับ...เรื่องของความเชื่อ(Belife)กับ...การดูแลสุขภาพและสร้างเสริมพฤติกรรมสุขภาพ (Health Promotion Behavior) ในหลายๆ ประเด็นนะค่ะ เช่น

 @ ถ้ามี พิธีแต่งงาน ต้องดูวันที่ดีๆ... วันมงคล (วันที่ 5 เดือน 5 ปี 555) ต่อไปให้เป็นครอบครัว...จะอบอุ่น....ครอบครัวเข้มแข็ง.... มีลูกเต็มบ้านมีหลานที่น่ารัก

@ มีผู้ใหญ่มาให้พร.... อวยพร...ในวันแต่งงาน...ให้ทั้งคู่โชคดี ...ให้ข้อคิด เช่น

    4 อ. คือ อดทน  อดกลั้น อดออม และอภัย


@ มีพิธี...กลั้นประตูเงิน..ประตูทอง ..ประตูนาก...เชื่อว่ามีเงิน..มีทอง...มีนาก...และเจ้าบ่าว..ตั้งมีเงินที่จะเลี้ยงดู...ลูกสาวได้....จึงจะยก...เจ้าสาวให้ไปดูแลแทน

@ พิธีแห่ขันหมาก....ใช้ วัวแห่ขบวน ขันหมาก...ทำไม่เรียก...ขันหมาก....ก็ลืมถามนะค่ะ (สมัยนี้...ไม่มีใครกินหมากแล้วด้วยนะค่ะ)

@ ถ้าไม่มีพิธีสากล ... ก็จะเป็นพิธี ....  “ส่งตัว”  ด้วยเงิน และ พิธีขอขะมา (ขอโทษ) ... ถ้าเป็นไทยทรงดำ...เรียกว่า พิธี... "วากเสน"

@ ติดเข็มกลัดกับความเชื่อ ... พบหญิงตั้งครรภ์ ติดเข็มกลัดบริเวณหน้าท้อง .... พวกเธอ...มีเชื่อตามแม่และแม่สามีบอกพิธีกรรมนี้...ที่เชื่อว่า....จะสามารถป้องกันการแท้ง หรือ ป้องกันภัย ที่จะเกิดกับ...มารดาและทารก...บ้างคนก็บอกว่า... ป้องกันผีทัก (ทักทาย..พาเด็กทารกไปจากครรภ์มารดา)

@  สถานที่ที่จะนั่ง... ห้ามนั่งตรงบันไดทางลงบ้าน.... มีความเชื่อ(Belif) ที่ว่า "ทารกจะคลอดยาก .... ขวางทางออกตอนคลอด" ...และ.... กุศโลบาย... กลัวว่าหญิงตั้งครรภ์...จะตกบันไ ด... เกิดอันตรายที่จะเกิดกับหญิงตั้งครรภ์...นำไปสู่การคลอดก่อนกำหนด.... เดี่ยว...น้ำหนักแรกคลอดน้อยกว่า 2500 กรัม.... เลี้ยงยาก... พัฒนาการ... "ไม่สมวัย"

@ พิธีโกนจุกผมไฟหรือตัดผมไฟ.. (ทำไม่ถึงเรียกว่า...ผมไฟ.....หมอเปิ้น....ต้องกลับไปถามใหม่อีกรอบ...อีกแล้วหละ???).....ของทารกแรกคลอด ... มีการทำบุญ ... เลี้ยงพระเพล ... เป็นกิจกรรมที่นำพาคน...ให้มาพบปะ..พูดคุยกัน...ฉันญาติสนิท....ถือโอกาส...ได้รับขวัญหลานน้อย...กินข้าวร่วมกัน...ได้อยู่พร้อมหน้าพร้อมตา...ได้พบรู้จักกัน... บางคนมารู้ว่าครอบครัวของพวกเธอ... เป็นญาติกัน...เพราะมาพบกันในงานนี้ก็มีมากมาย

@ พอ  เด็กทารกแรกคลอด/เด็กอ่อน ... ต้อง ออกจากบ้านมาก่อนมา รพ.บ้านลาด เพื่อรับวัคซีน.. จะเอา สีดำแต้มที่ใบหน้าผากของเด็ก....เธอบอกว่า...ป้องกัน  ผีสาง..นางไม้...จำได้....เลย...แต้มเครื่องหมาย...ไม่ให้ผีสางจำ ทารกได้ 

@ เด็กไว้ผม ....ไว้ผมจุก .. ไว้ผมแกะ.. ..ผมโก๊ะ...ผมเปีย....เชื่อว่าสุขภาพดีและเลี้ยงง่าย...ไม่ป่วยบ่อย..ไม่ขี้โรค


@ แม่ที่คลอดบุตร...จะได้ อยู่ไฟชุด ... เพื่อสุขภาพดี.... กินแกงเลียงที่ใส่หัวปลี ... จะให้มีน้ำนมออกมากๆ... ดื่มน้ำร้อน/น้ำอุ่น... เพื่อให้...น้ำนมของหญิงหลังคลอด...จะได้พุ้งแรงดี...ลูกจะ...แข็งแรง+สมบูลย์

@ หญิงคลอดบุตรใหม่ๆ บางคน ... ญาติผู้ใหญ่....ให้กินยา "ยาหม้อต้มสมุทรไพรไทย" ..... ขออย่าใส่ยา ประเภท Steroid ... ที่จะมีผลแทรกซ้อนและอันตรายต่อ ... น้ำนมและมีผลต่อทารก

@ ให้พระตั้งชื่อ   ให้หลวงพ่อที่วัด... พระที่วัดในหมู่บ้าน ตั้งชื่อให้ลูก/หลาน.... เอาฤกษ์..เอาชัย ... เป็น มงคลแด่ชีวิตของ ลูกหลาน

@ เด็กผู้ชาย...โตเป็นหนุ่ม.....ได้เข้าสู่  “พิธีบวช”  ถือว่าจะนำพา...พ่อ  แม่  ปู่ ย่า ตา ยาย ในอนาคต  เรื่องของ...จิตใจ+อารมณ์+ความเชื่อ (Mind + Emotion+Belife)  พ่อ แม่ ญาติได้  “เกาะชายผ้าเหลือง”  ไปขึ้นสวรรค์....เพราะคนในชุมชน อ.บ้านลาด ส่วนใหญ่ ... นับถือศาสนา พุทธ 100 %

 @ ทั้งหมด .... เป็น....ความเชื่อ...ความดี...ที่คิดบวก...นะค่ะ .... ถ้าใช่ความเชื่อที่จะ... ทำลาย+ทำร้ายสุขภาพ ... ก็รับไม่ได้ .. ไม่OK..แล้วก็จะแนะนำ...ให้เหตุผล.... ถ้าเป็นความเชื่อดังที่ได้กล่าวมา ก็จะไม่ห้ามความเชื่อ... ของพวกเธอเหล่านั้น... ของผู้มารับบริการ/ผู้ป่วย คือ ยาย/ ย่า /ป้า/ปู่/ตา) ... เพราะคิดว่า....สิ่งที่ท่านๆๆ เหล่านั้น ทำลงไปเพราะ  "ความรัก"  ที่พวกเขา มีต่อ  ลูก+หลานน้อย


   P'Ple  คิดว่าสิ่งเหล่านี้เป็น  ความเชื่อ (Belief) ที่เป็นลักษณะในเชิงบวกต่อสุขภาพ หรือ สอดคล้องกับวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ (Consistency)  มีผลดีต่อคุณภาพชีวิตของคนในสังคมและคนใน อ.บ้านลาด ... ยอมรับได้... ก็น่าจะเป็น... ความดีในวันดี เดือนดี สุขภาพน่าจะดีในปีที่ดีปี 555 ด้วยนะค่ะ  และที่สำคัญที่สุดคือ....   "สุขภาพดี...ต้องร่วมสร้าง"

 

***เข็มกลัดและความเชื่อ   ขอขอบคุณมากค่ะ....ที่ท่านให้เกียรติอ่านบทความ