บุหรี่มีภัยมหันต์ ติดแล้วเลิกยากแต่ก็เลิกได้ไม่เกินความพยายาม
ตอนเป็นเด็กจำได้ว่าพ่อปลูกใบยาไว้ที่ทุ่งนา ถึงเวลาก็เอามากำรวมกันและตัดเป็นเส้นเล็กๆจากเครื่องมือนวัตกรรมของพ่อ ไม้ที่เจาะเป็นวงกลม ยื่นกำใบยาเข้าไปตัดได้ที่ละมากหน่อย เด็กๆ สนุกกับงานนี้ ช่วยตัดช่วยตาก พ่อสูบยาเส้น เราเด็กๆ ไม่รู้โทษหรืออันตรายจากใบยา เห็นเป็นเรื่องปกติ หลายๆ คนในหมู่บ้านก็สูบ
พอมาทำงาน ได้มีโอกาสดูแลผู้ป่วยที่ติดสุรา เห็นหลายๆคนติดบุหรี่ด้วย “ผมว่าเลิกเหล้าไม่ยาก บุหรี่สิยากกว่า” เป็นคำบอกเล่าของหลายๆ คน บางคนเราลองให้เขาทิ้งก้นบุหรี่ลงในขวดแก้ว มาดูวันต่อวัน หลายวันเข้าจะเห็นความเปลี่ยนแปลง ทั้งหมดมันไปอยู่ที่ปอดเราเอง ก็ช่วยหาวิธีเลิกบุหรี่ หลายคนหงุดหงิดที่ต้องอดบุหรี่ในช่วงรักษา เคี้ยวหมากฝรั่งแทนไหวไหม จัดหาหมากฝรั่งให้ พอช่วยได้บ้างแต่บางคนก็บอกว่าเหมือนเดิม ไม่ช่วยลดความอยาก
มียาบางตัวที่แพทย์จ่ายให้เพื่อลดความอยากบุหรี่ แต่ก่อนมีนิโคตินแบบแปะหน้าอกแต่ตอนนี้ไม่พบการจ่ายให้ผู้ป่วยแล้ว
กลับบ้านช่วงนี้ มองไปที่เสาใต้ถุนบ้านเห็นซองยาเส้น คิดอยากเขียนเรื่องบุหรี่ขึ้นมา ความจริงเรื่องนี้น่าสนใจ น่าเอามาทำโครงการพัฒนางาน หาวิธีช่วยผู้ป่วยเลิกบุหรี่
ในหนังสือ"ยิ้มสู้เรียนรู้ยาเสพติด"ที่เขียนโดยนายแพทย์ทรงเกียรติ ปิยะกะร่วมกับ เวทิน ศันสนียเวทย์ ได้กล่าวถึงบุหรี่ว่า
นิโคตินในบุหรี่กระตุ้นประสาทส่วนกลางก่อให้เกิดโรคร้ายหลายอย่างมะเร็ง โรคปอด อัมพาตโรคหัวใจ
ใบยาทำให้ตายก่อนวัยอันควร
บางประเทศขึ้นบัญชีว่าบุหรี่เป็นยาเสพติดชนิดหนึ่ง
บุหรี่ถูกนำมาใช้ประกอบพิธีมามากกว่า 3 พันปีก่อน ใช้เป็นยารักษาโรคด้วย ปี 1492 โคลัมบัสแล่นเรือค้นพบทวีปอเมริกา ไปพบชาวพื้นเมืองสูบใบยาและนำไปเผยแพร่ในทวีปยุโรป ปี 1587 ห้ามใช้ใบยาในพิธีศาสนา บางประเทศในยุโรปห้ามเสพใบยา
หลายๆ ประเทศเริ่มมีมาตรการที่จะให้งดบุหรี่ เช่นอังกฤษ จีน
ในเวลาต่อมา มีการปลูกใบยารสอ่อนๆไม่ฉุนอย่างเดิมคนหันมาปลูกและใช้มากขึ้น
ปี 1832 ชาวอียิปต์ค้นพบการใช้กระดาษห่อใบยาเหมือนคนไทยใช้ใบจาก หรือใบตองแห้งมวนยาสูบ ต่อมา แพร่หลายจนเป็นอุตสาหกรรม
ปี 1881 มีการประดิษฐ์เครื่องมวนใบยาด้วยกระดาษเรียกว่าซิกาแรตหรือบุหรี่ เป็นที่นิยมแพร่หลายในเวลาต่อมา เวลานั้นรัฐบาลหลายประเทศสนับสนุนให้ผลิตบุหรี่เพราะจะได้เก็บภาษีจากการขายบุหรี่มาเข้าลบประมาณแผ่นดิน ต่อมาก็มีการผลิตบุหรี่ก้นกรองขึ้นมีการโฆณาชักจูงให้เยาวชนสูบบุหรี่มากขึ้น
ปี 1970 ในอเมริกาคนติดบุหรี่มากจึงเริ่มเห็นโทษและรณรงค์ให้เลิกบุหรี่
บุหรี่เป็นยาเสพติดด่านแรก เยาวชนที่ติดมักหันไปเสพยาเสพติดอื่นต่อไป ปัจจัยที่ทำให้ติดเพราะเพื่อนชักนำและการโฆษณา
บุหรี่ออกฤทธิ์เร็ว การสูบบุหรี่เท่ากับการอัดสารนิโคตินเข้าสู่ปอดโดยตรง บุหรี่เข้าไปยังศูนย์สมองต่างๆแพร่กระจายไปทั้งระบบประสาท เข้าไปกระตุ้นสื่อโดพามีน(DOPAMINE) นอร์แอดรีนาลีน (NORADRENALIN) และซีโรโทนีน (SEROTONIN) ให้หลั่งออกมามากไม่แพ้ยาม้าหรือโคเคน กระจายทั่วร่างกายและถูกขับออกในเวลา2-4ชั่วโมง
บุหรี่ 1 มวนมีนิโคติน 1 มิลลิกรัม
เวลานอนระดับนิโคตินลดลงรวดเร็ว ตื่นมาตอนเช้าจะมีอาการขาดยาต้องได้สูบ
อาการขาดยา คือหงุดหงิด ไม่มีสมาธิ หิว เศร้า เซ็งอยากแต่จะสูบบุหรี่ นอนไม่หลับ ใจร้อนบางครั้งคิดสับสน เริ่มเป็นวันที่ 1-2 หลังหยุดสูบ และเป็นต่อถึง 2 หรือ 3 สัปดาห์
บุหรี่มีสารคาร์บอนมอนนอกไซค์และกาซพิษอย่างอื่นด้วย
สารคาร์บอนมอนนอกไซค์ ขัดขวางการไหลเวียนของเม็ดเลือดแดง ทำให้ออกซิเจนในร่างกายลดลง15 % กาซพิษอย่างอื่นทำลายการหายใจ เขม่าทาร์ (TAR) หรือน้ำมันดินทำให้เกิดมะเร็งปอด
การรักษาอาการติดบุหรี่
ค่อยๆลดจำนวนนิโคตินลง ปัจจุบันมียาแปะผิว แต่ต้องห้ามสูบบุหรี่มากกว่า 5 มวน/วัน ราคาแพง
อาจใช้หมากฝรั่งที่ใส่สารนิโคตินหรือใช้บุหรี่ยี่ห้อที่ผสมนิโคตินน้อย หยุดคิดก่อนสูบเปลี่ยนยี่ห้อบ่อยๆทุกสัปดาห์เพราะรสชาติจะไม่อร่อยเท่าเดิม ทุกครั้งที่สูบนับจำนวนว่าสูบไปกี่มวน ต่อมาเปลี่ยนเป็นยี่ห้อมีรสอ่อน หลังจากนั้นจำกัดเวลาสูบ หลังอาหารทันทีก็ยืดเป็นหลังอาหาร 5นาที 10 นาทีและ 15 นาทีและถามตนเอง ทำไมต้องสูบบุหรี่?ด้วย
เมื่อเข้าเริ่มการรักษา 3 เดือนมักพิชิตบุหรี่ได้และปลดแอกจากการสูบบุหรี่ กำหนดวันดีเดย์ โยนบุหรี่ทิ้งไปหรือเอาก้นบุหรี่ใส่ขวดเติมน้ำลงไป
โอกาสกลับมาติด 20 % ภายใน 1 ปีเมื่ออยากสูบอีกให้เปิดขวดที่ใส่ก้นบุหรี่ที่ผสมน้ำออกมาดุกลิ่นเหม็นจะทำให้ไม่อยากกลับมาสูบอีก
บุหรี่เลิกยากมาก ชื่นชมท่านที่เลิกบุหรี่ได้แล้วเป็นกำลังใจกับทุกท่านที่จะเลิกบุหรี่ค่ะ
อ้างอิง: ทรงเกียรติ ปิยะกะและเวทิน ศันสนียเวทย์.(2540). ยิ้มสู้ เรียนรู้ยาเสพติด.กรุงเทพ ฯ:สำนักพิมพ์มติชนจำกัด มหาชน.
คิดถึงจึงมาเยี่ยม
ไม่ได้เตรียมตัวมาก่อน
ยังอยู่บนที่นอน
คิดถึงก่อนจะตื่นเอย
ขอบคุณท่านอาจารย์โสภณมากค่ะกับบทกลอนเพราะๆยามเช้านี้ สบายดีนะคะอาจารย์