วันเนา

วันสงกรานต์ คือวันกตัญญู พี่น้องชาวอีสานถือว่าเป็นวันปีใหม่ ลูกหลานที่ไปทำการงานในต่างถิ่นแดนไกล ส่วนใหญ่จะหวนกลับบ้านเพื่อรดนำดำหังผู้เฒ่า ผู้แก่ คือ๖๐ ปีขึ้นไป ปราชญ์เฒ่าแห่งอีสานจึงได้กระทำพิธีให้เป็นแบบอย่างปลูกฝังวัฒนธรรมอันดีงามไว้ให้หลาน

พิธีที่ว่านี้คือการสงน้ำพระในวัดและพระในบ้าน ตลอดทั้งการของขมาลาโทษต่อผู้มีพระคุณมี บิดา มารดา ครู อุปัชฌาย์อาจารย์ พระภูมิเจ้าที่ พระพรหมยมนา อินทาเทวานาคาเป็นต้น เร่ิมพิธีโดยผู้นำพากล่าวว่าย่อๆดังต่อไปนี้

 "พุทธรูเป ปมาเทนะ,มาตาปิตเร ปมาเทนะ,ครุอุปัชฌาอาจริเย ปมาเทนะ, ทะวาระตะเย นกตัง, สัพพัง อะปะราธัง ขะมะตุโน ภันเต," เนื่องในเทศกาลวันตรุษสงกรานต์  คณะลูกๆหลานๆ ได้มาพร้อมกันเพื่อทำการ ขอขมาลาโทษ ต่อพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ บิดารมารดา ครูอุปัชฌาย์อาจารย์ หากลูกหลานได้กระทำการอันเป็กนการล่วงเกิน ด้วยกายก็ดี วาจาก็ดี ใจก็ดี ทั้งที่เจตนาและไม่ได้เจตนา ขอให้คุณบิดาร มารดา ครูอุปัชฌาย์อาจารย์ อย่าได้ถือโทษ โกราธา อย่าให้เป็นบาปเป็นกรรม ทั้งชาตินี้และชาติหน้า หากแม้นว่าบุญกุศลใดที่พวกลูกหลานได้กระทำไว้ ของจงมาเป็นปัจจัยหนุนนำส่ง ให้พบประสบแต่ความสุขความเจริญ

และขอให้บิดา มารดาครู อุปัชฌาย์อาจารย์ มีความสุขกาย สบายจิต มีอายุมั่นขวัญยืน เป็นร่วมไทรแก้ว เป็นร่มโพธิ์ทองของลูกๆหลานๆ สืบไป ตลอดกาลนานเทอญ  

จากนั้นผู้แทนผู้สูงอายุ ๑หรือ๒ท่านก็จะกล่าวคำงดโทษ แก่ลูกหลานแทนผู้มาทั้งหมด และให้ศีลให้พรต่อลูกๆหลานๆเป็นลำดับต่อไป พิธีนี้หาดูไม่ง่าย หากแต่ท่านทั้งหลายนำไปใช้ก็จักเป็นประโยชน์ต่อชนหมู่มากแล ขอท่านทั้งหลายจงช่วยกันอนุรักษ์ไว้เทอญ  สาธุ