...
เล่าเรื่องเมืองคนไทในมาเลเซียต่อจากตอนที่แล้ว เราเข้าไปยังวัดพรหมวิจิตร บ้านโคก ต. อะเหร่า อ. เมือง รัฐปะลิส ได้สนทนาธรรมกับพระอาจารย์เชียง ปริสาสโภ จนได้เวลาพอสมควรเราจึงกราบลาท่าน...ข้อสังเกตวัดนี้ทาด้วยสีเหลือง ท่านบอกว่าสีเหลืองเป็นสีแห่งเรืองปัญญา ความเป็นพระต้องเป็นที่พึ่งของญาติโยม ท่านว่า...
1. พระในพระพุทธศาสนานี้ต้องเป็นที่พึ่งได้ทุกเรื่อง เปรียบดังตัวฉันนี้เป็นน้ำ วัดคือบ่อน้ำ ญาติโยมเอาอะไรมาตักน้ำจะไปถึงไหน ๆ ก็ยังคงเป็นน้ำอยู่ดี เพราะน้ำมันไม่ขึ้นกับภาชนะที่นำมาตักตวงเอาไป...
2 . คุณโยมจะถืออะไรขอให้ถือครบถูกต้อง ยกย่องคนดี ถือหลักสามัคคี อย่าดีแต่พูด...
3. ขอฝากข้อคิดปริศนาธรรมในวิถีชีวิตของคนเดินทางไกลใจต้องกล้าแกร่งว่า...อันกวางถึกกลับต้นรอยก็รอคอยแต่ความตาย...
พวกเรามุ่งเข้าสู่ตัวเมืองจิตราหาอาหารทานในยามค่ำคืนแล้วเข้าไปยังวัดบุญญาราม มีพระอาจารย์โชค สิริมงฺคโล ( เลี่ยมมุนี ) อายุ 41 ปี พรรษา 16 ปี จบนักธรรมเอก พื้นเพเดิมเป็นคนในชุมชนบ้านยาหวี และสามเณรเหรียญ แซ่หวัง บวชเป็นสามเณรมาได้ 5 ปีแล้ว คอยให้การต้อนรับคณะอารามบอยอย่างพวกเรา
วันพุธที่ 18 ม.ค. 2555 พอรุ่งเช้าได้เข้าไปสัมภาษณ์ท่านได้เวลาสมควรจึงอำลา ท่านมอบหนังสือ อนุสรณ์ พระเทพมงคลญาณ ( คลิ้ง จิตฺตปาโล ) อายุ 87 ปี พรรษา 67 ปี อดีตเจ้าอาวาสวัดบุญญาราม และอดีตเจ้าคณะรัฐเกดะห์ – ปะลิส ประเทศมาเลเซีย ได้ข้อมูลทิศทางงานวิจัยชัดเจนมากขึ้น
ต่อไปเราเดินทางไปยังวัดนิโครธาราม มีท่านพระครูนิโครธธรรโมภาส เจ้าคณะอำเภอโกตาสตาร์ – กูบังปาสู , เจ้าอาวาสวัดนิโครธาราม เราได้มีโอกาสเข้าพบพระมหาชวลิต ญาณเมธี ป.ธ. 5 , จบปริญญาโท จากนิด้า ปัจจุบันพระคุณเจ้ารูปนี้เป็นเลขานุการเจ้าคณะรัฐเกดะห์ – ปะลิส
ท่านเล่าให้เราฟังถึงโครงสร้างคณะสงฆ์ในมาเลเซียทำนองว่า...ที่นี่เป็นพระท้องถิ่นเป็นผู้ปกครองล้วนเป็นคนไทเชื้อสายคนไทในนาม ประธานองค์การคณะสงฆ์สยาม – มาเลเซีย ประธานนี้ได้รับแต่งตั้งมาจากพระสังฆาธิการ 4 ปี ครั้ง เป็นการคัดเลือกกันเองทั่วประเทศ ดูจากอายุ พรรษา บารมีความเคารพนับถือ สมณศักดิ์ และสมณศักดิ์ได้มาจากเมืองไทย ในแต่ละรัฐมีเจ้าคณะรัฐ และมีอำนาจเต็มในการบริหารกิจการคณะสงฆ์
ในปัจจุบัน ( พ.ศ. 2555 ) มีพระราชธรรมธาดา เจ้าอาวาสวัดเทพบัณฑิต เป็นเจ้าคณะรัฐเกดะห์ – ปะลิส ดูแลแบบนิตินัย ของคณะสงฆ์ในรัฐเกดะห์ – ปะลิส , ดูแลแบบพฤตินัย ของคณะสงฆ์ใน ปีนัง , เประ และสะลังงอ
มีรองเจ้าคณะรัฐชื่อพระวิสุทธิศีลคุณ เจ้าอาวาสวัดวิสุทธิประดิษฐาราม มีรองเจ้าคณะรัฐอยู่กลันตัน ชื่อพระวิจารวุฒิคุณ แห่งวัดพิกุลทองอีกรูปหนึ่ง
การปกครองคณะสงฆ์ใช้แบบรวมศูนย์ มีคณะกรรมการสงฆ์ จัดประชุม 3 เดือนครั้ง มีเจ้าคณะอำเภอเช่น อ. โกตาสตาร์ – กูบังปาสู – ปะลิส คือพระครูนิโครธธรรโมภาส
อ. เปิ้นดัง มีพระครูพิพัฒนธรรมกิจ อำเภอนี้มีวัดมากกว่า 30 วัด
อ. ปาดังเตอราป มีพระครูสุเทพวิรารัฐ แห่งวัดเทพชุมนุม ( นาข่า )
อ. บาลิง – กัวลามูด้าร์ มีพระครูสิทธิคณารักษ์ วัดเชตคีรี
อ. เซะ มีพระครูจารุธรรมาภรณ์ (ไทย ) วัดธรรมศิริวราราม
ในรัฐปีนังนั้นมีเจ้าคณะรัฐคือ พระครูปัญญาศาสนานุรักษ์ แห่งวัดปิ่นบังอร ( ดูแลหลวม ๆ ) ในรัฐเประ มีเจ้าคณะรัฐคือพระครูสุวรรณธรรมพิทักษ์ แห่งวัดไทยปิง
สำหรับเจ้าคณะรัฐที่สุลต่านประจำรัฐเป็นผู้แต่งตั้งให้ปรากฏอีกมีแค่ 2 รัฐคือเจ้าคณะรัฐกลันตันและเจ้าคณะรัฐเกดะห์ – ปะลิส. อย่างไรก็ตาม การปกครองคณะสงฆ์ในประเทศมาเลเซียยังขึ้นต่อเจ้าคณะหนกลางในประเทศไทย
ในปี พ.ศ. 2554 มีพระสงฆ์อยู่จำพรรษาในประเทศมาเลเซีย 423 รูป จากพระสงฆ์ทั้งหมด 81 วัดและมีแนวโน้มในอนาคตว่าพระสงฆ์ไทยมาจากเมืองไทยมาเป็นเจ้าอาวาสวัดเพิ่มขึ้น
