การจัดประสบการณ์การเรียนรู้แบบ
“กลุ่มย่อย หรือ Small Group Discussion”
จากประสบการณ์ตรงของผมที่มองหากลวิธีเพื่อสอนแบบเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญนั้น ผมจึงนึกถึงคอร์สเรียนภาษา คอร์สหนึ่งซึ่งนำมาจากการทดสอบผู้สมัครเข้าทำงานสายการบินต่างๆ พอลองนำมาทำดูก็ถึงบางอ้อว่ามันก็เป็นลักษณะของการจัดการเรียนรู้อย่างหนึ่งเรียกว่า “การจัดการเรียนรู้โดยใช้การอภิปรายกลุ่มย่อย (Small Group Discussion)” สามารถนิยามได้ดังนี้
ทิศนา แขมมณี(2547:49) วิธีสอนโดยใช้การอภิปรายกลุ่มย่อย คือกระบวนการที่ผู้สอนใช้ในการช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ที่กำหนดโดยการจัดผู้เรียนเป็นกลุ่มเล็ก ๆ ประมาณ 4-8 คน และให้ผู้เรียนในกลุ่มพูดคุยแลกเปลี่ยนข้อมูล ความคิดเห็น และประสบการณ์ในประเด็นที่กำหนด และสรุปผลการอภิปรายออกมาเป็นข้อสรุปของกลุ่ม ซึ่งวัตถุประสงค์ของวิธีสอนโดยใช้การอภิปรายกลุ่มย่อย เป็นวิธีการที่มุ่งช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนรู้อย่างทั่วถึง มีโอกาสแสดงความคิดเห็นและแลกเปลี่ยนประสบการณ์อันจะช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ในเรื่องที่เรียนกว้างขึ้น ดังนี้
1 มีการจัดผู้เรียนเป็นกลุ่มย่อย ๆ กลุ่มละประมาณ 4-8 คน
2 มีประเด็นในการอภิปราย
3 มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ความรู้สึก
และประสบการณ์กันระหว่างสมาชิกในกลุ่มตามประเด็นการอภิปราย
4 มีการสรุปสาระที่สมาชิกในกลุ่มได้อภิปรายกันเป็นข้อสรุปของกลุ่ม
5 มีการนำข้อสรุปของกลุ่มมาใช้ในการสรุปบทเรียน
นฤมล เนียมหอม (เว็บไซต์ http://www.nareumon.com)
ได้ให้นิยามดังนี้ การอภิปรายกลุ่ม (Group
Discussion) ในการจัดการเรียนการสอนแบบโครงการ
ครูสามารถแนะนำการเรียนรู้ให้แก่เด็ก
ช่วยให้เด็กได้แลกเปลี่ยนสิ่งที่ตนทำกับเพื่อน
การที่เด็กได้สนทนาร่วมกันทั้งเป็นกลุ่มย่อยและทั้งชั้นเรียนเกี่ยวกับหัวข้อที่เด็กสนใจ
ทำให้เด็กมีโอกาสได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นซึ่งกันและกัน
เด็กปฐมวัยจะเรียนรู้ได้ดีหากได้สนทนาร่วมกับเพื่อนและครูเป็นกลุ่มย่อย
ในบริบทที่เกิดกิจกรรมการเรียนรู้ หรือการสำรวจจริงๆ
ครูสามารถแนะนำสิ่งต่างๆ ที่ช่วยให้เด็กคิดและสร้างความรู้ได้ง่ายขึ้น
อีกทั้งยังเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้เด็กแลกเปลี่ยนความคิดกับเพื่อนในกลุ่มใหญ่ด้วย
จอห์น ดิวอี้ ( ค.ศ. 1859 - 1952 ) เชื่อว่าความสามารถในการเรียนรู้ ของเด็กจะต่างกันไปตามประสบการณ์ และสิ่งแวดล้อม บรรยากาศประชาธิปไตย และสังคมที่เปิดโอกาสให้เด็กเกิด และทำในสิ่งที่ชอบ จะทำให้เด็กพัฒนาความรู้ได้อย่างรวดเร็ว
คราวนี้ลองมาชมการเรียนการสอนที่ผมได้นำไปใช้ครับ ผมนำไปประยุกต์ใช้ในรายวิชาภาษาอังกฤษธุรกิจ 2 (Business English 2) ของนักเรียนช่วงชั้นที่ 3 ห้อง G.9 หรือ มัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวนนักเรียนในห้องมีทั้งหมด 8 คนครับ ลำดับต่อไปผมจึงแบ่งนักเรียนออกเป็น 2 กลุ่มๆละ 4 คน หลังจากนั้นผมจึงเริ่มการเรียนการสอนด้วยการพูดคุยกับนักเรียนเรื่องที่นักเรียนได้ทำเมื่อวันหยุดที่ผ่านมา หลังจากนั้นอธิบายขอบข่าย, วัตถุประสงค์, รูปแบบกิจกรรมที่จะต้องทำร่วมกัน ในรายวิชานี้ให้นักเรียนทราบ เมื่อผมบอกนักเรียนว่าภาคการศึกษานี้เราจะเน้นการปฏิบัติจริงในการใช้ภาษาโดยเน้นไปที่ “การใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการท่องเที่ยว” นักเรียนหลายๆคนดีใจและเริ่มที่จะสนุกกับการเรียนในรายวิชานี้ (ผมก็หวังไว้เช่นนั้นเหมือนกันครับ ^^) ต่อมาผมให้นักเรียนส่งตังแทนกลุ่มออกมาจับฉลากคำสำคัญ(Key Word) เพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอนในครั้งนี้ หลังจากนั้นครูจึงอธิบายให้นักเรียนฟังว่าครูต้องการให้นักเรียนแต่ละกลุ่มระดมสมองเพื่อที่จะหา “คำนิยาม, ความหมาย, หรือคำขยายความ” ของคำหลักหรือคำสำคัญ(Key Word)นั้นๆให้ได้คำที่ใกล้เคียงและสื่อความหมายถึงคำหลักนั้นๆให้ได้มากที่สุด หลังจากที่ระดมสมองเสร็จแล้วให้นักเรียนออกมานำเสนอหน้าชั้นเรียนพร้อมทั้งอธิบายเหตุผลประกอบ ...
ผลการเรียนในครั้งนี้เป็นที่น่าพอใจมากครับ .... นักเรียนแต่ละคนต่างเขียนนิยามของคำหลักที่ได้รับ พร้อมทั้งหาคำขยายความที่สอดคล้องกับคำหลักได้เป็นอย่างดีครับ ผมคิดว่าวิธีการสอนแบบนี้ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่ดีนะคับ นักเรียนได้แสดงความคิดเห็นทุกคน ได้มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน พร้อมทั้งยังได้มีการทำงานร่วมกันอีกด้วย
แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
http://www.nareumon.com/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=46
